ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Biologia · Kręgowce zmiennocieplneklasa 6 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/6/biologia/gady-budowa-i-przystosowania-do-zycia-na-ladzie/

Biologia · Kręgowce zmiennocieplne · kl. 6

Gady: budowa i przystosowania do życia na lądzie

Jaszczurki, węże, żółwie i krokodyle – jak budowa gadów pozwala im żyć z dala od wody.

ok. 2 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Gdzie żyją gady

  • To pierwsze kręgowce, które opanowały ląd na stałe – także suche miejsca, np. pustynie. Niektóre wróciły do wody (żółwie morskie, krokodyle).
  • Są zmiennocieplne: wygrzewają się na słońcu, a zimą zapadają w odrętwienie. Najwięcej gatunków żyje w ciepłych krajach.

2Przystosowania do życia na lądzie

  • Skóra sucha, bez gruczołów, pokryta rogowymi łuskami lub tarczkami – chroni przed utratą wody.
  • Gady linieją: wąż zrzuca skórę w całości (wylinka), jaszczurka – w kawałkach.
  • Oddychają tylko płucami, które mają większą powierzchnię niż płuca płazów. Skóra nie bierze udziału w oddychaniu.
  • Serce: dwa przedsionki i komora z niepełną przegrodą – krew miesza się słabiej niż u płazów (u krokodyli przegroda jest pełna).
  • Szyja pozwala obracać głowę. Kończyny wyrastają po bokach ciała, więc jaszczurka porusza się blisko ziemi.
Zapamiętaj

Gady: sucha skóra z rogowymi łuskami, oddychanie płucami, zmiennocieplność.

Sprawdź, czy rozumiesz

Co chroni gady przed utratą wody?

3Cztery grupy gadów

GrupaCechyPrzykłady
jaszczurkizwykle 4 kończyny, powieki; mogą odrzucić ogonjaszczurka zwinka, padalec (bez nóg)
wężebez kończyn, bez powiek, rozwidlony językzaskroniec, żmija zygzakowata
żółwiepancerz kostny pokryty tarczkamiżółw błotny
krokodyleduże, silne szczęki, życie w wodzie i na brzegukrokodyl nilowy, aligator
  • Żmija zygzakowata – jedyny jadowity wąż w Polsce. Ma zygzak na grzbiecie i pionową źrenicę.
  • Zaskroniec jest niejadowity, ma jasne, zwykle żółte plamy z tyłu głowy.
  • Wąż wysuwa rozwidlony język, by „wąchać” powietrze.
Uwaga na błąd

„padalec to wąż”

Padalec ma powieki i może odrzucić ogon – to beznoga jaszczurka.

✎Ściąga: Gady: budowa i przystosowania do życia na lądzie

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Gady: sucha skóra z rogowymi łuskami, oddychanie płucami, zmiennocieplność.
  • Szyja pozwala obracać głowę. Kończyny wyrastają po bokach ciała, więc jaszczurka porusza się blisko ziemi.
  • Żmija zygzakowata – jedyny jadowity wąż w Polsce. Ma zygzak na grzbiecie i pionową źrenicę.
  • Zaskroniec jest niejadowity, ma jasne, zwykle żółte plamy z tyłu głowy.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Co chroni gady przed utratą wody?

    1. Awilgotna skóra ze śluzem
    2. Bpióra
    3. Csucha skóra z rogowymi łuskami
    4. Dsierść
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: sucha skóra z rogowymi łuskami – Rogowe łuski ograniczają parowanie wody.

  2. Czym oddychają gady?

    1. Askrzelami
    2. Btchawkami
    3. Cpłucami i skórą
    4. Dtylko płucami
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: tylko płucami – Sucha skóra gadów nie bierze udziału w oddychaniu.

  3. Co robi wąż, gdy rośnie?

    1. Alinieje, zrzucając skórę w całości
    2. Bzmienia się w larwę
    3. Cnic, jego skóra się rozciąga bez końca
    4. Dzrzuca kości
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: linieje, zrzucając skórę w całości – Zrzuconą skórę węża nazywamy wylinką.

  4. Który wąż jest jadowity i żyje w Polsce?

    1. Ażmija zygzakowata
    2. Bzaskroniec
    3. Cwąż Eskulapa
    4. Dpadalec
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: żmija zygzakowata – Żmija ma zygzak na grzbiecie.

  5. Po czym rozpoznasz zaskrońca?

    1. Ajasne, zwykle żółte plamy z tyłu głowy
    2. Bzygzak na grzbiecie
    3. Cpancerz
    4. Dcztery kończyny
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: jasne, zwykle żółte plamy z tyłu głowy – Zaskroniec jest niejadowitym wężem.

  6. Padalec należy do

    1. Ajaszczurek
    2. Bwęży
    3. Cpłazów
    4. Dżółwi
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: jaszczurek – Padalec to beznoga jaszczurka z powiekami.

  7. Dlaczego jaszczurki rano wygrzewają się na kamieniach?

    1. Achowają się przed drapieżnikami
    2. Bsuszą skórę po kąpieli
    3. Csą zmiennocieplne i muszą się ogrzać, by być aktywne
    4. Dwysiadują jaja
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: są zmiennocieplne i muszą się ogrzać, by być aktywne – Temperatura ciała gada zależy od otoczenia.

  8. Która cecha gadów jest przystosowaniem do życia na lądzie?

    1. Alinia boczna
    2. Bskrzela
    3. Cwilgotna skóra
    4. Dpłuca o dużej powierzchni
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: płuca o dużej powierzchni – Gady oddychają tylko płucami.

Cały dział „Kręgowce zmiennocieplne”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 9🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Biologia, klasa 6

Cechy i podział zwierzątTkanki zwierzęcePłazińceNicieniePierścieniceStawonogi. SkorupiakiOwadyPajęczakiMięczakiPrzegląd bezkręgowcówCechy kręgowców. Zmiennocieplność i stałocieplnośćRyby: środowisko i budowaRyby: rozmnażanie, różnorodność i znaczeniePłazy: budowa i przystosowaniaPłazy: rozmnażanie, rozwój i znaczenieGady: rozmnażanie, różnorodność i znaczeniePtaki: budowa i przystosowania do lotuPtaki: rozmnażanie, rozwój i znaczenieSsaki: cechy wspólneSsaki: przystosowania do różnych środowiskSsaki: rozmnażanie, rozwój i znaczeniePorównanie kręgowcówCzłowiek a różnorodność kręgowców