1Rozmnażanie
- Płazy rozmnażają się w wodzie, zwykle wiosną. Samce żab i ropuch przywołują samice kumkaniem.
- U żab i ropuch zapłodnienie jest zewnętrzne: samica składa skrzek, a samiec polewa go nasieniem. Żaby składają skrzek w bryłach, ropuchy – w długich sznurach.
- Skrzek to jaja otoczone galaretowatą osłonką, która je chroni.
- U traszek zapłodnienie jest wewnętrzne.
2Rozwój z przeobrażeniem
- Z jaja wylęga się kijanka – larwa żyjąca w wodzie. Ma ogon, oddycha skrzelami, ma linię boczną i dwujamowe serce – przypomina rybę.
- Kijanka przechodzi przeobrażenie: rosną tylne, a potem przednie kończyny, rozwijają się płuca, zanikają skrzela i ogon.
- Młoda żaba wychodzi na ląd.
Rozwój płazów jest złożony: jajo → kijanka → przeobrażenie → postać dorosła.
Która kolejność rozwoju żaby jest prawidłowa?
Z jaj wylęgają się kijanki, które przeobrażają się w żaby.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Znaczenie i ochrona
- Płazy zjadają owady (np. komary) i ślimaki – pomagają rolnikom i ogrodnikom.
- Są pokarmem bocianów, czapli i węży.
- Mają cienką skórę i rozwijają się w wodzie, dlatego szybko reagują na zanieczyszczenia – są wskaźnikiem czystości środowiska.
- Zagrożenia: osuszanie mokradeł i zasypywanie oczek wodnych, zanieczyszczenie wód, samochody w czasie wiosennych wędrówek do stawów.
- Ochrona: przejścia pod drogami, płotki naprowadzające, przenoszenie płazów przez drogę, zakładanie oczek wodnych.
- W Polsce żyje 18 gatunków płazów i wszystkie są chronione, np. żaba trawna, ropucha szara, rzekotka drzewna, traszka zwyczajna, salamandra plamista.
„kijanka to mała ryba”
Kijanka przypomina rybę, ale jest larwą płaza.
✎Ściąga: Płazy: rozmnażanie, rozwój i znaczenie
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Rozwój płazów jest złożony: jajo → kijanka → przeobrażenie → postać dorosła.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Skrzek to
- Amłode żaby
- Bnasienie samca
- Cjaja płazów w galaretowatej osłonce
- Dlarwy płazów
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: jaja płazów w galaretowatej osłonce – Galaretowata osłonka chroni jaja.
Gdzie rozmnażają się żaby?
- Ana drzewach
- Bw suchym piasku
- Cw norach pod ziemią
- Dw wodzie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: w wodzie – Skrzek i kijanki rozwijają się w wodzie.
Czym oddycha młoda kijanka?
- Apłucami
- Btchawkami
- Cwyłącznie skórą
- Dskrzelami
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: skrzelami – Kijanka żyje w wodzie i ma skrzela.
Która cecha kijanki jest podobna do cechy ryb?
- Acztery kończyny
- Bpowieki
- Cpłuca
- Dlinia boczna
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: linia boczna – Kijanka, tak jak ryba, ma linię boczną, ogon i skrzela.
Która kolejność rozwoju żaby jest prawidłowa?
- Akijanka → skrzek → młoda żaba → dorosła żaba
- Bskrzek → młoda żaba → kijanka → dorosła żaba
- Cmłoda żaba → skrzek → kijanka → dorosła żaba
- Dskrzek → kijanka → młoda żaba → dorosła żaba
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: skrzek → kijanka → młoda żaba → dorosła żaba – Z jaj wylęgają się kijanki, które przeobrażają się w żaby.
Rozwój płazów jest
- Ataki sam jak u ptaków
- Bbez stadium jaja
- Człożony, z przeobrażeniem
- Dprosty, bez larwy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: złożony, z przeobrażeniem – Larwa płaza (kijanka) różni się od postaci dorosłej.
Dlaczego płazy uważa się za wskaźnik czystości środowiska?
- Acienka skóra i rozwój w wodzie sprawiają, że szybko reagują na zanieczyszczenia
- Bzjadają zanieczyszczenia
- Cżyją tylko w morzach
- Dnie rozmnażają się w wodzie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: cienka skóra i rozwój w wodzie sprawiają, że szybko reagują na zanieczyszczenia – Gdy woda jest zanieczyszczona, płazy znikają.
Jak można chronić płazy w czasie wiosennych wędrówek?
- Awycinając zarośla nad wodą
- Bwypuszczając do stawów ryby drapieżne
- Cbudując przejścia pod drogami i płotki
- Dosuszając stawy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: budując przejścia pod drogami i płotki – Przejścia chronią płazy przed rozjechaniem.
Cały dział „Kręgowce zmiennocieplne”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.