ogarniam.edu.pl Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Biologia · Kręgowce zmiennocieplneklasa 6 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/6/biologia/ryby-srodowisko-i-budowa/

Biologia · Kręgowce zmiennocieplne · kl. 6

Ryby: środowisko i budowa

Jak ryby kostnoszkieletowe są przystosowane do życia w wodzie – kształt ciała, płetwy, skrzela, pęcherz pławny i linia boczna.

ok. 2 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Gdzie żyją ryby

  • W wodach słodkich (rzeki, jeziora), morzach i oceanach oraz w wodach słonawych, jak Bałtyk.
  • Są zmiennocieplne i oddychają tlenem rozpuszczonym w wodzie.

2Budowa zewnętrzna

płetwa grzbietowapłetwa ogonowapłetwa odbytowapłetwa brzuszna (parzysta)płetwa piersiowa (parzysta)pokrywa skrzelowalinia bocznanozdrzaotwórgębowy
Budowa zewnętrzna ryby. Płetwy parzyste zaznaczono na pomarańczowo.
  • Ciało opływowe (wrzecionowate) – łatwo przecina wodę.
  • Łuski ułożone jak dachówki i pokryte śluzem – zmniejszają tarcie i chronią przed drobnoustrojami.
  • Płetwy: ogonowa z ogonem napędza rybę; grzbietowa i odbytowa utrzymują równowagę; parzyste piersiowe i brzuszne służą do sterowania i hamowania.
  • Linia boczna – narząd zmysłu wzdłuż boku ciała. Wyczuwa ruch i drgania wody, np. zbliżającego się drapieżnika.
  • Oczy nie mają powiek.
Sprawdź, czy rozumiesz

Jaką funkcję pełni śluz pokrywający łuski?

3Oddychanie i pływanie

  • Ryby oddychają skrzelami. Woda wpływa przez otwór gębowy, opływa skrzela i wypływa spod pokryw skrzelowych.
  • W skrzelach krew pobiera z wody tlen i oddaje dwutlenek węgla.
  • Pęcherz pławny wypełniony gazem pozwala rybie unosić się na wybranej głębokości bez wysiłku.
  • Serce ma dwie jamy: przedsionek i komorę; płynie przez nie krew odtlenowana.
Zapamiętaj

Przystosowania ryb do życia w wodzie: opływowe ciało, łuski ze śluzem, płetwy, skrzela, pęcherz pławny, linia boczna.

Uwaga na błąd

„ryby oddychają wodą”

Ryby pobierają tlen rozpuszczony w wodzie, a nie tlen z cząsteczek wody.

✎Ściąga: Ryby: środowisko i budowa

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Przystosowania ryb do życia w wodzie: opływowe ciało, łuski ze śluzem, płetwy, skrzela, pęcherz pławny, linia boczna.
  • Łuski ułożone jak dachówki i pokryte śluzem – zmniejszają tarcie i chronią przed drobnoustrojami.
  • Płetwy: ogonowa z ogonem napędza rybę; grzbietowa i odbytowa utrzymują równowagę; parzyste piersiowe i brzuszne służą do sterowania i hamowania.
  • Linia boczna – narząd zmysłu wzdłuż boku ciała. Wyczuwa ruch i drgania wody, np. zbliżającego się drapieżnika.
  • Pęcherz pławny wypełniony gazem pozwala rybie unosić się na wybranej głębokości bez wysiłku.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Co pozwala rybie unosić się w wodzie na wybranej głębokości?

    1. Apęcherz pławny
    2. Bpłetwa ogonowa
    3. Cpokrywa skrzelowa
    4. Dlinia boczna
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: pęcherz pławny – Pęcherz pławny jest wypełniony gazem.

  2. Do czego służy rybie linia boczna?

    1. Ado trawienia
    2. Bdo oddychania
    3. Cdo wyczuwania ruchu i drgań wody
    4. Ddo wydalania
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: do wyczuwania ruchu i drgań wody – Linia boczna to narząd zmysłu.

  3. Które płetwy ryby są parzyste?

    1. Apiersiowe i brzuszne
    2. Bgrzbietowa i ogonowa
    3. Ctylko grzbietowa
    4. Dogonowa i odbytowa
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: piersiowe i brzuszne – Płetwy piersiowe i brzuszne występują parami.

  4. Która płetwa wraz z ogonem napędza rybę?

    1. Abrzuszna
    2. Bogonowa
    3. Cgrzbietowa
    4. Dpiersiowa
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: ogonowa – Ruchy ogona z płetwą ogonową pchają rybę do przodu.

  5. Jaką funkcję pełni śluz pokrywający łuski?

    1. Azmniejsza tarcie i chroni przed drobnoustrojami
    2. Bpozwala oddychać powietrzem
    3. Cwytwarza ikrę
    4. Dogrzewa ciało
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: zmniejsza tarcie i chroni przed drobnoustrojami – Śluzowata skóra jest śliska i ochronna.

  6. Ryby oddychają

    1. Adwutlenkiem węgla
    2. Btlenem rozpuszczonym w wodzie
    3. Ctylko powietrzem atmosferycznym
    4. Dtlenem z cząsteczek wody
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: tlenem rozpuszczonym w wodzie – Tlen rozpuszczony w wodzie przechodzi w skrzelach do krwi.

  7. Którędy wypływa woda, która opłynęła skrzela?

    1. Aprzez linię boczną
    2. Bspod pokryw skrzelowych
    3. Cprzez nozdrza
    4. Dprzez otwór gębowy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: spod pokryw skrzelowych – Woda wpływa otworem gębowym, a wypływa spod pokryw.

  8. Ile jam ma serce ryby?

    1. Adwie
    2. Btrzy
    3. Ccztery
    4. Djedną
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: dwie – Serce ryby ma jeden przedsionek i jedną komorę.

Cały dział „Kręgowce zmiennocieplne”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Biologia, klasa 6