ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Biologia · Kręgowce zmiennocieplneklasa 6 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/6/biologia/ryby-rozmnazanie-roznorodnosc-i-znaczenie/

Biologia · Kręgowce zmiennocieplne · kl. 6

Ryby: rozmnażanie, różnorodność i znaczenie

Tarło, ikra i narybek, ryby kostno- i chrzęstnoszkieletowe oraz znaczenie ryb w przyrodzie i dla człowieka.

ok. 2 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Rozmnażanie i rozwój

  • Ryby są rozdzielnopłciowe. W czasie tarła samica składa do wody jaja – ikrę, a samiec polewa je nasieniem – mleczem.
  • Zapłodnienie jest zewnętrzne. Ikry jest bardzo dużo (u karpia setki tysięcy jaj), bo większość zjadają inne zwierzęta.
  • U większości ryb rozwój jest prosty: z ikry wylęga się narybek – młode rybki z woreczkiem żółtkowym (zapas pokarmu).
  • Niektóre ryby opiekują się potomstwem: samiec ciernika buduje gniazdo i pilnuje ikry, a samiec konika morskiego nosi jaja w torbie lęgowej.
  • Wędrówki tarłowe: łosoś płynie z morza w górę rzek, a węgorz europejski – z rzek do Morza Sargassowego.
Zapamiętaj

Tarło: samica składa ikrę, samiec polewa ją mleczem – zapłodnienie zewnętrzne.

2Różnorodność

  • Ryby kostnoszkieletowe – szkielet z kości, pokrywy skrzelowe, zwykle pęcherz pławny: karp, szczupak, okoń, pstrąg, dorsz, śledź.
  • Ryby chrzęstnoszkieletowe – szkielet z chrząstki, szczeliny skrzelowe bez pokryw, brak pęcherza pławnego: rekiny, płaszczki.
  • Przystosowania do trybu życia: szczupak to drapieżnik czatujący w zaroślach; flądra leży płasko na dnie i ma oczy na jednej stronie ciała.
Sprawdź, czy rozumiesz

Dlaczego ryby składają bardzo dużo ikry?

3Znaczenie

  • W przyrodzie: ogniwo łańcuchów pokarmowych – jedzą plankton, owady, inne ryby; same są pokarmem ptaków (np. czapli), wydr i fok.
  • Dla człowieka: pokarm bogaty w białko i zdrowe tłuszcze, tran z wątroby dorsza, hodowla (karp, pstrąg), wędkarstwo, akwarystyka.
  • Zagrożenia: przełowienie, zanieczyszczenie wód, tamy blokujące wędrówki (pomagają przepławki).
Uwaga na błąd

„każda ryba ma pęcherz pławny”

Rekiny i płaszczki go nie mają – wiele rekinów, by nie opadać, musi stale pływać.

✎Ściąga: Ryby: rozmnażanie, różnorodność i znaczenie

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Tarło: samica składa ikrę, samiec polewa ją mleczem – zapłodnienie zewnętrzne.
  • Wędrówki tarłowe: łosoś płynie z morza w górę rzek, a węgorz europejski – z rzek do Morza Sargassowego.
  • Ryby kostnoszkieletowe – szkielet z kości, pokrywy skrzelowe, zwykle pęcherz pławny: karp, szczupak, okoń, pstrąg, dorsz, śledź.
  • Ryby chrzęstnoszkieletowe – szkielet z chrząstki, szczeliny skrzelowe bez pokryw, brak pęcherza pławnego: rekiny, płaszczki.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Jak nazywa się okres rozmnażania ryb?

    1. Atarło
    2. Bodrętwienie
    3. Clinienie
    4. Dtoki
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: tarło – W czasie tarła ryby składają ikrę.

  2. Ikra to

    1. Ajaja ryb
    2. Bmłode ryby
    3. Cłuski ryb
    4. Dnasienie samców ryb
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: jaja ryb – Nasienie samców to mlecz.

  3. Zapłodnienie u większości ryb jest

    1. Aniepotrzebne
    2. Bkrzyżowe w ciele samicy
    3. Cwewnętrzne
    4. Dzewnętrzne
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: zewnętrzne – Komórki rozrodcze łączą się w wodzie.

  4. Dlaczego ryby składają bardzo dużo ikry?

    1. Awiększość jaj i narybku zostaje zjedzona
    2. Bryby opiekują się każdym jajem
    3. Cikra nie potrzebuje zapłodnienia
    4. Djaja są bardzo duże
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: większość jaj i narybku zostaje zjedzona – Duża liczba jaj zwiększa szansę, że część młodych przeżyje.

  5. Co zawiera woreczek żółtkowy narybku?

    1. Ajad
    2. Bzapas pokarmu
    3. Cwodę morską
    4. Dpowietrze
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: zapas pokarmu – Narybek najpierw żywi się zapasem z woreczka.

  6. Która ryba wędruje na tarło z rzek do Morza Sargassowego?

    1. Ałosoś
    2. Bszczupak
    3. Cwęgorz europejski
    4. Dkarp
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: węgorz europejski – Łosoś wędruje odwrotnie – z morza do rzek.

  7. Rekiny i płaszczki to ryby

    1. Abez skrzeli
    2. Bkostnoszkieletowe
    3. Csłodkowodne
    4. Dchrzęstnoszkieletowe
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: chrzęstnoszkieletowe – Mają szkielet z chrząstki i nie mają pęcherza pławnego.

  8. Do czego służą przepławki?

    1. Aogrzewają wodę w stawach
    2. Boczyszczają ścieki
    3. Csłużą do połowu ryb
    4. Dumożliwiają rybom ominięcie tamy w czasie wędrówki
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: umożliwiają rybom ominięcie tamy w czasie wędrówki – Przepławka to przejście dla ryb obok przegrody na rzece.

Cały dział „Kręgowce zmiennocieplne”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 10🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Biologia, klasa 6

Cechy i podział zwierzątTkanki zwierzęcePłazińceNicieniePierścieniceStawonogi. SkorupiakiOwadyPajęczakiMięczakiPrzegląd bezkręgowcówCechy kręgowców. Zmiennocieplność i stałocieplnośćRyby: środowisko i budowaPłazy: budowa i przystosowaniaPłazy: rozmnażanie, rozwój i znaczenieGady: budowa i przystosowania do życia na lądzieGady: rozmnażanie, różnorodność i znaczeniePtaki: budowa i przystosowania do lotuPtaki: rozmnażanie, rozwój i znaczenieSsaki: cechy wspólneSsaki: przystosowania do różnych środowiskSsaki: rozmnażanie, rozwój i znaczeniePorównanie kręgowcówCzłowiek a różnorodność kręgowców