ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Geografia · Współrzędne geograficzneklasa 6 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/6/geografia/szerokosc-i-dlugosc-geograficzna/

Geografia · Współrzędne geograficzne · kl. 6

Szerokość i długość geograficzna

Nauczysz się podawać „adres” każdego miejsca na Ziemi za pomocą szerokości i długości geograficznej.

ok. 2 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Siatka geograficzna

  • Siatka geograficzna to układ linii na globusie i mapie: południków i równoleżników.
  • Południki to półokręgi łączące bieguny. Najważniejszy jest południk zerowy (0°) przechodzący przez Greenwich w Londynie. Naprzeciw niego leży południk 180°.
  • Równoleżniki to okręgi równoległe do równika (0°). Im bliżej bieguna, tym są krótsze.
  • Równik dzieli Ziemię na półkulę północną i południową, a południki 0° i 180° – na zachodnią i wschodnią.
biegun północny (90°N)biegun południowy (90°S)równik 0°południk zerowy 0°równoleżnik 30°Npołudnik 30°W
Południki łączą bieguny, równoleżniki biegną równolegle do równika.

2Szerokość i długość geograficzna

  • Szerokość geograficzna mówi, jak daleko na północ lub południe od równika leży punkt: od 0° do 90°, N (północna) lub S (południowa). Odczytujemy ją na równoleżnikach.
  • Długość geograficzna mówi, jak daleko na wschód lub zachód od południka zerowego leży punkt: od 0° do 180°, E (wschodnia) lub W (zachodnia). Odczytujemy ją na południkach.
  • Stopień dzielimy na 60 minut: 1° = 60′. Dlatego 52°30′ to 52 i pół stopnia.
Zapamiętaj

Najpierw podajemy szerokość (N/S), potem długość (E/W), np. Warszawa: 52°14′N, 21°01′E.

Sprawdź, czy rozumiesz

Przez które miasto przechodzi południk zerowy?

3Jak odczytać współrzędne z mapy

  • Szukamy równoleżnika, na którym (lub między którymi) leży punkt – to szerokość. Potem południka – to długość.
  • Gdy punkt leży w połowie między równoleżnikami 50° i 60°, jego szerokość wynosi ok. 55°.
  • Przykłady: Kair ok. 30°N, 31°E; Rio de Janeiro ok. 23°S, 43°W; Sydney ok. 34°S, 151°E.
180°120°W60°W0°60°E120°E180°90°S60°S30°S0°30°N60°N90°Nrównikpołudnik 0°ABCDNSpółkula zachodnia (W)półkula wschodnia (E)
Punkty A–D na siatce geograficznej – odczytaj ich współrzędne.
Uwaga na błąd

Szerokość ma zawsze litery N lub S, a długość – E lub W. Zapis „95°N” jest błędny, bo szerokość nie przekracza 90°.

✎Ściąga: Szerokość i długość geograficzna

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Najpierw podajemy szerokość (N/S), potem długość (E/W), np. Warszawa: 52°14′N, 21°01′E.
  • Siatka geograficzna to układ linii na globusie i mapie: południków i równoleżników.
  • Południki to półokręgi łączące bieguny. Najważniejszy jest południk zerowy (0°) przechodzący przez Greenwich w Londynie. Naprzeciw niego leży południk 180°.
  • Równoleżniki to okręgi równoległe do równika (0°). Im bliżej bieguna, tym są krótsze.
  • Szerokość geograficzna mówi, jak daleko na północ lub południe od równika leży punkt: od 0° do 90°, N (północna) lub S (południowa). Odczytujemy ją na równoleżnikach.
  • Długość geograficzna mówi, jak daleko na wschód lub zachód od południka zerowego leży punkt: od 0° do 180°, E (wschodnia) lub W (zachodnia). Odczytujemy ją na południkach.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Od czego mierzymy szerokość geograficzną?

    1. Aod równika
    2. Bod bieguna północnego
    3. Cod zwrotnika Raka
    4. Dod południka zerowego
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: od równika – Długość geograficzną mierzymy od południka zerowego.

  2. Jakie wartości może mieć długość geograficzna?

    1. Aod 0° do 360°
    2. Bod 0° do 90° (E lub W)
    3. Cod 0° do 90° (N lub S)
    4. Dod 0° do 180° (E lub W)
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: od 0° do 180° (E lub W) – Długość liczymy od Greenwich na wschód lub zachód aż do 180°.

  3. Przez które miasto przechodzi południk zerowy?

    1. AWarszawę
    2. BRzym
    3. CLondyn (Greenwich)
    4. DParyż
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Londyn (Greenwich) – Południk 0° wyznaczono przez obserwatorium w Greenwich.

  4. Który zapis współrzędnych jest poprawny?

    1. A52°E, 21°N
    2. B95°N, 21°E
    3. C52°N, 21°S
    4. D52°N, 21°E
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 52°N, 21°E – Szerokość ma litery N/S i nie przekracza 90°, długość – litery E/W.

  5. Na siatce punkt A leży na 60°N i 90°W. Na których półkulach leży?

    1. Apołudniowej i zachodniej
    2. Bpołudniowej i wschodniej
    3. Cpółnocnej i wschodniej
    4. Dpółnocnej i zachodniej
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: północnej i zachodniej – N oznacza półkulę północną, a W – zachodnią.

  6. Ile minut ma jeden stopień?

    1. A60′
    2. B30′
    3. C360′
    4. D100′
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 60′ – 1° = 60′, więc 52°30′ to 52,5°.

  7. Punkt leży w połowie między równoleżnikami 40°S i 50°S. Jaka jest jego szerokość?

    1. Aok. 45°S
    2. Bok. 10°S
    3. Cok. 45°N
    4. Dok. 90°S
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: ok. 45°S – Połowa odległości między 40° a 50° to 45°; półkula południowa – S.

  8. Na czym odczytujemy szerokość geograficzną punktu?

    1. Ana południkach
    2. Bna podziałce liniowej
    3. Cna równoleżnikach
    4. Dna róży kierunków
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: na równoleżnikach – Każdy punkt jednego równoleżnika ma tę samą szerokość.

Cały dział „Współrzędne geograficzne”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 9🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Geografia, klasa 6

Ziemia w Układzie SłonecznymRuch obrotowy Ziemi i jego skutkiCzas słoneczny i strefowyRuch obiegowy Ziemi i pory rokuStrefy oświetlenia Ziemi a strefy klimatyczne i krajobrazowePołożenie punktów i obszarów, rozciągłość i GPSPołożenie i granice EuropyPaństwa Europy i Unia EuropejskaUkształtowanie powierzchni EuropyIslandia – wulkany i trzęsienia ziemi a granice płytKlimat EuropyLudność Europy i starzenie się społeczeństwMigracje w Europie i społeczeństwa wielokulturoweLondyn i Paryż – europejskie metropolieŹródła energii w EuropieFrancja – przemysł, usługi i rolnictwoTurystyka w Europie PołudniowejNiemcy – przemiany przemysłu w Nadrenii Północnej-WestfaliiLitwa i Białoruś – dziedzictwo przyrodnicze i kulturoweCzechy i Słowacja – atrakcje turystyczneUkraina – zasoby, gospodarka i skutki wojnyRosja – zróżnicowanie środowiska przyrodniczegoRelacje Polski z sąsiadami