1Rozmieszczenie ludności
- W Europie mieszka ponad 740 mln ludzi, a w samej UE ok. 451 mln (2025 r.).
- Gęstość zaludnienia G = L przez P, gdzie L – liczba ludności [os.], P – powierzchnia [km²]; wynik podajemy w os./km².
- Gęsto zaludnione są Holandia, Belgia, Nadrenia w Niemczech, północne Włochy i południowa Anglia. Najrzadziej – Islandia (ok. 4 os./km²) oraz północ Skandynawii i Rosji.
- Ludzi przyciągają łagodny klimat, niziny, żyzne gleby, dostęp do morza i rzek oraz miasta z miejscami pracy. Odstraszają mroźny klimat, wysokie góry i bagna.
2Przyrost naturalny
- Przyrost naturalny = liczba urodzeń − liczba zgonów. Gdy zgonów jest więcej niż urodzeń, przyrost jest ujemny.
- Przykład: w mieście urodziło się 900 dzieci, a zmarło 1200 osób. Przyrost naturalny = 900 − 1200 = −300 osób.
- W UE od kilkunastu lat rodzi się mniej dzieci, niż umiera ludzi. Liczba mieszkańców rośnie tylko dzięki imigrantom.
W gminie urodziło się 250 dzieci, a zmarło 400 osób. Przyrost naturalny wynosi
250 − 400 = −150 osób, więc przyrost jest ujemny.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Starzenie się społeczeństw
- Starzenie się społeczeństwa to wzrost udziału osób starszych (65 lat i więcej). W UE w 2025 r. stanowiły one 22% mieszkańców, a dzieci do 14 lat – tylko ok. 14%. Najstarsze społeczeństwo w UE mają Włochy.
- Przyczyny: rodzi się mało dzieci (kobieta ma średnio mniej niż 1,5 dziecka), a ludzie żyją coraz dłużej dzięki lepszej medycynie i warunkom życia.
- Skutki: więcej emerytów i mniej pracujących, wyższe wydatki na emerytury i ochronę zdrowia, brak rąk do pracy, zamykanie szkół w małych miejscowościach.
„Piramida wieku zawsze ma kształt trójkąta” – w starzejącym się społeczeństwie ma wąską podstawę, bo rodzi się mało dzieci.
Starzenie się społeczeństwa = mało urodzeń + coraz dłuższe życie.
✎Ściąga: Ludność Europy i starzenie się społeczeństw
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Starzenie się społeczeństwa = mało urodzeń + coraz dłuższe życie.
- Gęstość zaludnienia G = L przez P, gdzie L – liczba ludności [os.], P – powierzchnia [km²]; wynik podajemy w os./km².
- Przyrost naturalny = liczba urodzeń − liczba zgonów. Gdy zgonów jest więcej niż urodzeń, przyrost jest ujemny.
- Starzenie się społeczeństwa to wzrost udziału osób starszych (65 lat i więcej). W UE w 2025 r. stanowiły one 22% mieszkańców, a dzieci do 14 lat – tylko ok. 14%. Najstarsze społeczeństwo w UE mają Włochy.
- Przyczyny: rodzi się mało dzieci (kobieta ma średnio mniej niż 1,5 dziecka), a ludzie żyją coraz dłużej dzięki lepszej medycynie i warunkom życia.
- Skutki: więcej emerytów i mniej pracujących, wyższe wydatki na emerytury i ochronę zdrowia, brak rąk do pracy, zamykanie szkół w małych miejscowościach.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Gęstość zaludnienia obliczamy, dzieląc
- Aliczbę ludności przez liczbę miast
- Bliczbę urodzeń przez liczbę zgonów
- Cliczbę ludności przez powierzchnię
- Dpowierzchnię przez liczbę ludności
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: liczbę ludności przez powierzchnię – G = L : P, a wynik podajemy w os./km².
Państwo ma 10 mln mieszkańców i powierzchnię 100 000 km². Gęstość zaludnienia wynosi
- A0,01 os./km²
- B10 os./km²
- C100 os./km²
- D1000 os./km²
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: 100 os./km² – 10 000 000 : 100 000 = 100 os./km².
Które państwo Europy ma najmniejszą gęstość zaludnienia?
- AWłochy
- BIslandia
- CHolandia
- DBelgia
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Islandia – Na Islandii przypadają ok. 4 osoby na 1 km².
W gminie urodziło się 250 dzieci, a zmarło 400 osób. Przyrost naturalny wynosi
- A−150
- B650
- C150
- D−650
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: −150 – 250 − 400 = −150 osób, więc przyrost jest ujemny.
Starzenie się społeczeństwa to
- Aspadek liczby osób starszych
- Bwzrost udziału osób starszych w społeczeństwie
- Cszybki wzrost liczby urodzeń
- Dprzeprowadzki młodych ludzi na wieś
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: wzrost udziału osób starszych w społeczeństwie – W UE osoby w wieku 65+ to już 22% mieszkańców (2025 r.).
Która przyczyna prowadzi do starzenia się społeczeństw Europy?
- Aszybki napływ dzieci z innych kontynentów
- Bmała liczba urodzeń
- Cduża liczba urodzeń
- Dcoraz krótsze życie ludzi
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: mała liczba urodzeń – Gdy rodzi się mało dzieci, a ludzie żyją dłużej, rośnie udział seniorów.
Jak wygląda piramida wieku starzejącego się społeczeństwa?
- Ama bardzo szeroką podstawę i wąski wierzchołek
- Bma najdłuższe słupki u samej góry
- Cjest idealnym trójkątem
- Dma wąską podstawę i szeroką środkową i górną część
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: ma wąską podstawę i szeroką środkową i górną część – Wąska podstawa oznacza, że rodzi się mało dzieci.
Skutkiem starzenia się społeczeństwa jest
- Awzrost liczby urodzeń
- Bwzrost wydatków na emerytury i ochronę zdrowia
- Cbrak miejsc w szkołach
- Dspadek liczby emerytów
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: wzrost wydatków na emerytury i ochronę zdrowia – Na jednego emeryta przypada coraz mniej osób pracujących.
Cały dział „Geografia Europy”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.