1Czynniki kształtujące klimat
- Szerokość geograficzna: im dalej na północ, tym mniej ciepła od Słońca i chłodniej.
- Prąd Północnoatlantycki (przedłużenie Prądu Zatokowego) to ciepły prąd morski płynący wzdłuż zachodnich wybrzeży Europy. Dzięki niemu norweskie porty nie zamarzają nawet za kołem podbiegunowym.
- Odległość od oceanu i wiatry zachodnie: znad Atlantyku napływa wilgotne powietrze – latem chłodne, zimą łagodne. Im dalej na wschód, tym słabiej działa ocean.
- Ukształtowanie powierzchni: w górach jest chłodniej; Alpy osłaniają Włochy przed zimnym powietrzem z północy.
2Amplituda temperatury
- Roczna amplituda temperatury (A) to różnica między średnią temperaturą najcieplejszego i najzimniejszego miesiąca, w °C.
- Dane (Moskwa): lipiec tVII = 20°C, styczeń tI = −6°C.
- Wzór: A = tVII − tI.
- Obliczenia: A = 20 − (−6) = 20 + 6 = 26.
- Odpowiedź: roczna amplituda w Moskwie wynosi ok. 26°C.
„20 − (−6) = 14” – odejmując liczbę ujemną, dodajemy: 20 − (−6) = 26.
Które góry osłaniają Włochy przed zimnym powietrzem z północy?
Alpy leżą na północ od Włoch i zatrzymują chłodne powietrze.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Typy klimatu w Europie
| typ klimatu | gdzie | cechy |
|---|---|---|
| umiarkowany morski | zachód, np. Londyn | łagodna zima, chłodne lato, opady przez cały rok |
| umiarkowany przejściowy | środek, np. Polska | zmienna pogoda, cechy morskie i kontynentalne |
| umiarkowany kontynentalny | wschód, np. Moskwa | mroźna zima, ciepłe lato, duża amplituda |
| śródziemnomorski | południe, np. Ateny | gorące, suche lato, łagodna, deszczowa zima |
| subpolarny | daleka północ, Islandia | długa, chłodna zima, krótkie, chłodne lato |
- W wysokich górach panuje klimat górski – temperatura spada wraz z wysokością.
Z zachodu na wschód Europy rośnie amplituda temperatury, a zimy stają się mroźniejsze.
✎Ściąga: Klimat Europy
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Z zachodu na wschód Europy rośnie amplituda temperatury, a zimy stają się mroźniejsze.
- Szerokość geograficzna: im dalej na północ, tym mniej ciepła od Słońca i chłodniej.
- Prąd Północnoatlantycki (przedłużenie Prądu Zatokowego) to ciepły prąd morski płynący wzdłuż zachodnich wybrzeży Europy. Dzięki niemu norweskie porty nie zamarzają nawet za kołem podbiegunowym.
- Odległość od oceanu i wiatry zachodnie: znad Atlantyku napływa wilgotne powietrze – latem chłodne, zimą łagodne. Im dalej na wschód, tym słabiej działa ocean.
- Ukształtowanie powierzchni: w górach jest chłodniej; Alpy osłaniają Włochy przed zimnym powietrzem z północy.
- Roczna amplituda temperatury (A) to różnica między średnią temperaturą najcieplejszego i najzimniejszego miesiąca, w °C.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Ciepły prąd morski, który ogrzewa zachodnie wybrzeża Europy, to
- APrąd Północnoatlantycki
- BPrąd Kanaryjski
- CPrąd Labradorski
- DPrąd Peruwiański
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Prąd Północnoatlantycki – To przedłużenie Prądu Zatokowego, który niesie ciepłą wodę z okolic zwrotnika.
W Orenburgu średnia temperatura stycznia wynosi −12°C, a lipca 22°C. Roczna amplituda to
- A34°C
- B12°C
- C22°C
- D10°C
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 34°C – A = 22 − (−12) = 22 + 12 = 34°C.
Jak zmienia się roczna amplituda temperatury w Europie z zachodu na wschód?
- Aspada do zera
- Bnie zmienia się
- Cmaleje
- Drośnie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: rośnie – Im dalej od oceanu, tym mroźniejsza zima, więc amplituda rośnie.
Gorące, suche lato i łagodna, deszczowa zima to cechy klimatu
- Aśródziemnomorskiego
- Bsubpolarnego
- Cumiarkowanego kontynentalnego
- Dumiarkowanego morskiego
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: śródziemnomorskiego – Taki klimat mają m.in. Ateny i Rzym.
Jaki klimat ma Londyn?
- Aumiarkowany kontynentalny
- Bumiarkowany morski
- Cśródziemnomorski
- Dsubpolarny
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: umiarkowany morski – Ocean łagodzi zimę i ochładza lato, a opady są przez cały rok.
Na klimatogramie średnią temperaturę miesięczną przedstawia
- Akolor tła
- Bpodpis osi poziomej
- Csłupki
- Dlinia
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: linia – Słupki pokazują opady, a linia – temperaturę.
Dlaczego zima w Londynie jest łagodniejsza niż w Moskwie?
- Abo Moskwa leży bliżej równika
- Bbo do Moskwy docierają ciepłe wiatry znad oceanu
- Cbo Londyn leży blisko oceanu i ciepłego prądu
- Dbo Londyn leży wyżej nad poziomem morza
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: bo Londyn leży blisko oceanu i ciepłego prądu – Ocean i Prąd Północnoatlantycki ogrzewają zimą zachód Europy.
Które góry osłaniają Włochy przed zimnym powietrzem z północy?
- AUral
- BPireneje
- CGóry Skandynawskie
- DAlpy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Alpy – Alpy leżą na północ od Włoch i zatrzymują chłodne powietrze.
Cały dział „Geografia Europy”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.