ogarniam.edu.pl Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Biologia · Cechy roślin. Rośliny zarodnikoweklasa 5 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/5/biologia/paprocie/

Biologia · Cechy roślin. Rośliny zarodnikowe · kl. 5

Paprocie

Jak zbudowane są paprocie, jak je rozpoznać i jakie mają znaczenie w przyrodzie.

ok. 2 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Gdzie rosną paprocie

  • Najczęściej w wilgotnych, cienistych lasach, wąwozach i nad strumieniami. Orlica rośnie też na suchszych glebach w jasnych lasach.

2Budowa paproci

  • Kłącze – podziemna łodyga. Wyrastają z niego korzenie i liście.
  • Liście są duże i zwykle pierzaste (podzielone na wiele listków). Młode liście są zwinięte jak pastorał i powoli się rozwijają.
  • Na spodniej stronie liści są brązowe kupki zarodni, w których powstają zarodniki.
  • Paprocie nie mają kwiatów, owoców ani nasion. Mają prawdziwe korzenie, łodygę i liście, dlatego są większe od mchów.
spód liścia (powiększenie)kupki zarodniliśćmłody liść(pastorał)kłączekorzenie
Budowa nerecznicy samczej.
Zapamiętaj

Paproć: kłącze, korzenie, duże liście; zarodnie na spodzie liści; rozmnaża się przez zarodniki.

Sprawdź, czy rozumiesz

Gdzie u paproci powstają zarodniki?

3Przedstawiciele

  • Nerecznica samcza – częsta w lasach, liście w kępie.
  • Orlica pospolita – wysoka, tworzy duże łany; jest trująca.
  • Paprotka zwyczajna – mała, rośnie na skałach i murach.
  • Długosz królewski i języcznik zwyczajny – rzadkie, objęte ochroną.
  • Do tej samej grupy (paprotników) należą też skrzypy (np. skrzyp polny) i widłaki.

4Znaczenie paproci w przyrodzie

  • Tworzą runo leśne: zacieniają i chronią glebę przed wysychaniem, dają schronienie drobnym zwierzętom.
  • Miliony lat temu rosły olbrzymie, drzewiaste paprotniki. Ze szczątków dawnych lasów powstał węgiel kamienny.
  • Ludzie uprawiają paprocie jako rośliny ozdobne, np. w doniczkach.
Uwaga na błąd

„kwiat paproci” z legend. Paprocie nigdy nie kwitną – rozmnażają się przez zarodniki.

Sprawdź, czy rozumiesz

Która paproć jest trująca i tworzy duże łany w jasnych lasach?

✎Ściąga: Paprocie

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Paproć: kłącze, korzenie, duże liście; zarodnie na spodzie liści; rozmnaża się przez zarodniki.
  • Kłącze – podziemna łodyga. Wyrastają z niego korzenie i liście.
  • Liście są duże i zwykle pierzaste (podzielone na wiele listków). Młode liście są zwinięte jak pastorał i powoli się rozwijają.
  • Nerecznica samcza – częsta w lasach, liście w kępie.
  • Orlica pospolita – wysoka, tworzy duże łany; jest trująca.
  • Paprotka zwyczajna – mała, rośnie na skałach i murach.
  • Długosz królewski i języcznik zwyczajny – rzadkie, objęte ochroną.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Jak nazywa się podziemna łodyga paproci?

    1. Akorzeń palowy
    2. Bchwytnik
    3. Cbulwa
    4. Dkłącze
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: kłącze – Z kłącza wyrastają korzenie i liście.

  2. Gdzie u paproci powstają zarodniki?

    1. Aw kwiatach
    2. Bw puszce na trzonku
    3. Cw kupkach zarodni na spodniej stronie liści
    4. Dw szyszkach
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: w kupkach zarodni na spodniej stronie liści – Brązowe kupki na spodzie liści to zarodnie.

  3. Jak wyglądają młode liście paproci?

    1. Asą zwinięte w szyszkę
    2. Bsą pokryte igłami
    3. Csą okrągłe i płaskie
    4. Dsą zwinięte jak pastorał
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: są zwinięte jak pastorał – Młody liść paproci rozwija się stopniowo z „ślimaka”.

  4. Czy paprocie kwitną?

    1. Atak, mają niebieskie kwiaty
    2. Bnie, paprocie nie mają kwiatów
    3. Ctak, raz w roku w nocy świętojańskiej
    4. Dtak, ale tylko w ogrodach
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: nie, paprocie nie mają kwiatów – „Kwiat paproci” to legenda.

  5. Która paproć jest trująca i tworzy duże łany w jasnych lasach?

    1. Aorlica pospolita
    2. Bdługosz królewski
    3. Cpaprotka zwyczajna
    4. Djęzycznik zwyczajny
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: orlica pospolita – Orlica jest wysoka i trująca.

  6. Co powstało ze szczątków dawnych lasów z olbrzymimi paprotnikami?

    1. Abursztyn
    2. Bwęgiel kamienny
    3. Csól kamienna
    4. Dgranit
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: węgiel kamienny – Węgiel kamienny powstał z roślin sprzed setek milionów lat.

  7. Czym paprocie różnią się od mchów?

    1. Amają prawdziwe korzenie, łodygę i liście
    2. Bmają kwiaty
    3. Cnie mają chlorofilu
    4. Dmają nasiona
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: mają prawdziwe korzenie, łodygę i liście – Dlatego paprocie mogą być znacznie większe od mchów.

  8. Która roślina należy do paprotników?

    1. Ajałowiec pospolity
    2. Bskrzyp polny
    3. Ckonwalia majowa
    4. Dpłonnik pospolity
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: skrzyp polny – Do paprotników należą paprocie, skrzypy i widłaki.

Cały dział „Cechy roślin. Rośliny zarodnikowe”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Biologia, klasa 5