1Cechy nagonasiennych
- To drzewa i krzewy. Liście mają postać igieł albo łusek. Większość jest zimozielona – zrzuca igły stopniowo, nie wszystkie naraz.
- Nie mają owoców. Nasiona leżą odkryte („nagie”) na łuskach szyszek – stąd nazwa grupy.
- Pyłek przenosi wiatr. Wiele z nich wytwarza pachnącą żywicę, która zalepia zranienia.
2Budowa sosny zwyczajnej
- Korzeń palowy sięga głęboko – sosna rośnie nawet na suchych piaskach.
- Pień – w górnej części kora jest pomarańczowo-rdzawa.
- Igły wyrastają po dwie na krótkich pędach.
- Kwiaty męskie zebrane w żółte kwiatostany wytwarzają mnóstwo pyłku (wiosną „żółty pył” na kałużach).
- Z kwiatów żeńskich rozwijają się szyszki. Na ich łuskach leżą nasiona ze skrzydełkiem – rozsiewa je wiatr.
Ile igieł wyrasta razem na krótkim pędzie sosny zwyczajnej?
Para igieł to cecha sosny zwyczajnej.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Rodzime nagonasienne
| Roślina | Jak rozpoznać |
|---|---|
| sosna zwyczajna | długie igły po 2; szyszki z twardymi łuskami |
| świerk pospolity | krótkie, kłujące igły pojedynczo dookoła gałązki; szyszki zwisają i spadają w całości |
| jodła pospolita | płaskie, tępe igły z dwoma białymi paskami od spodu; szyszki stoją i rozpadają się na drzewie |
| modrzew europejski | miękkie igły w pęczkach; jesienią żółknie i zrzuca igły |
| cis pospolity | płaskie igły; nasiono w czerwonej osłonce, bez szyszek; trujący, chroniony |
| jałowiec pospolity | krzew; kłujące igły po 3; granatowe „jagody” to szyszkojagody |
Nagonasienne: brak owoców, nasiona odkryte na łuskach szyszek.
4Znaczenie
- W przyrodzie: tworzą lasy iglaste (bory sosnowe, świerczyny), dają schronienie i pokarm – nasiona z szyszek jedzą wiewiórki i ptaki.
- Dla człowieka: drewno (budownictwo, meble, papier), żywica, choinki, rośliny ozdobne w parkach.
„wszystkie drzewa iglaste są zawsze zielone”
Modrzew na zimę zrzuca igły.
Jak rozpoznać jodłę?
Szyszki jodły rozpadają się na drzewie.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Rośliny nagonasienne
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Nagonasienne: brak owoców, nasiona odkryte na łuskach szyszek.
- Korzeń palowy sięga głęboko – sosna rośnie nawet na suchych piaskach.
- Pień – w górnej części kora jest pomarańczowo-rdzawa.
- Igły wyrastają po dwie na krótkich pędach.
- Kwiaty męskie zebrane w żółte kwiatostany wytwarzają mnóstwo pyłku (wiosną „żółty pył” na kałużach).
- W przyrodzie: tworzą lasy iglaste (bory sosnowe, świerczyny), dają schronienie i pokarm – nasiona z szyszek jedzą wiewiórki i ptaki.
- Dla człowieka: drewno (budownictwo, meble, papier), żywica, choinki, rośliny ozdobne w parkach.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Dlaczego sosnę nazywamy rośliną nagonasienną?
- Anie ma igieł zimą
- Bjej nasiona leżą odkryte na łuskach szyszek
- Cnie ma nasion
- Djej nasiona są schowane w owocu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: jej nasiona leżą odkryte na łuskach szyszek – Nagonasienne nie tworzą owoców.
Ile igieł wyrasta razem na krótkim pędzie sosny zwyczajnej?
- Ajedna
- Bdwie
- Ctrzy
- Dkilkadziesiąt w pęczku
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: dwie – Para igieł to cecha sosny zwyczajnej.
Które drzewo iglaste zrzuca igły na zimę?
- Aświerk
- Bmodrzew
- Cjodła
- Dsosna
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: modrzew – Jesienią igły modrzewia żółkną i opadają.
Co przenosi pyłek roślin nagonasiennych?
- Awiatr
- Bpszczoły
- Cptaki
- Dmotyle
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: wiatr – Ogromne ilości lekkiego pyłku roznosi wiatr.
Jak rozpoznać jodłę?
- Ama igły w pęczkach i zrzuca je na zimę
- Bma płaskie igły z dwoma białymi paskami od spodu, a szyszki stoją na gałęziach
- Cma kłujące igły po trzy
- Dma igły po dwie i rdzawą korę
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: ma płaskie igły z dwoma białymi paskami od spodu, a szyszki stoją na gałęziach – Szyszki jodły rozpadają się na drzewie.
Która roślina nagonasienna nie ma szyszek, a jej nasiono otacza czerwona osłonka?
- Asosna zwyczajna
- Bmodrzew europejski
- Cświerk pospolity
- Dcis pospolity
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: cis pospolity – Cis jest trujący i objęty ochroną.
Jak rozsiewane są nasiona sosny?
- Aprzez wiatr, dzięki skrzydełkom
- Bprzez wodę
- Cprzez owady
- Dprzez ludzi zbierających owoce
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: przez wiatr, dzięki skrzydełkom – Lekkie nasiona ze skrzydełkiem szybują z wiatrem.
Do czego służy żywica?
- Azalepia zranienia drzewa
- Bwabi owady zapylające
- Cprzyciąga wodę z gleby
- Djest pokarmem dla zarodka
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: zalepia zranienia drzewa – Żywica zasklepia rany i chroni przed szkodnikami.
Cały dział „Rośliny nasienne”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.