1Budowa kwiatu
- Działki kielicha – zwykle zielone, chronią pąk kwiatowy.
- Płatki korony – barwne, często pachnące; wabią owady.
- Pręciki – męska część kwiatu: nitka i pylnik, w którym powstaje pyłek.
- Słupek – żeńska część kwiatu: znamię (łapie pyłek), szyjka i zalążnia z zalążkami. W zalążku jest komórka jajowa.
Pręcik = nitka + pylnik (pyłek). Słupek = znamię + szyjka + zalążnia (zalążki).
2Zapylenie
- Zapylenie to przeniesienie pyłku z pylnika na znamię słupka.
- Rośliny owadopylne – kwiaty barwne, pachnące, z nektarem, np. jabłoń, rzepak, lipa.
- Rośliny wiatropylne – kwiaty drobne, niepozorne, mnóstwo lekkiego pyłku, np. trawy, leszczyna, brzoza. Ich pyłek często wywołuje alergię.
Czym jest zapylenie?
Zapłodnienie następuje dopiero po zapyleniu.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Zapłodnienie, nasiono i owoc
- Ziarno pyłku na znamieniu wytwarza łagiewkę pyłkową. Rośnie ona przez szyjkę do zalążka i doprowadza komórkę plemnikową do komórki jajowej – to zapłodnienie.
- Z zalążka powstaje nasiono (z zarodkiem w środku), a ze ściany zalążni – owoc, który chroni nasiona.
Zalążek → nasiono. Zalążnia → owoc.
- Owoce bywają suche (strąk grochu, orzech laskowy, żołądź) albo soczyste (wiśnia, pomidor, jagoda borówki).
„żółty kwiat mniszka to jeden kwiat”
To koszyczek – kwiatostan złożony z wielu drobnych kwiatów.
✎Ściąga: Kwiat i rozmnażanie okrytonasiennych
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Pręcik = nitka + pylnik (pyłek). Słupek = znamię + szyjka + zalążnia (zalążki).
- Zalążek → nasiono. Zalążnia → owoc.
- Działki kielicha – zwykle zielone, chronią pąk kwiatowy.
- Płatki korony – barwne, często pachnące; wabią owady.
- Pręciki – męska część kwiatu: nitka i pylnik, w którym powstaje pyłek.
- Słupek – żeńska część kwiatu: znamię (łapie pyłek), szyjka i zalążnia z zalążkami. W zalążku jest komórka jajowa.
- Zapylenie to przeniesienie pyłku z pylnika na znamię słupka.
- Rośliny owadopylne – kwiaty barwne, pachnące, z nektarem, np. jabłoń, rzepak, lipa.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
W której części kwiatu powstaje pyłek?
- Aw pylniku
- Bw działce kielicha
- Cna znamieniu
- Dw zalążni
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: w pylniku – Pylnik jest częścią pręcika.
Z jakich części składa się słupek?
- Aze znamienia, szyjki i zalążni
- Bz łagiewki i pyłku
- Cz płatków i działek
- Dz nitki i pylnika
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: ze znamienia, szyjki i zalążni – Słupek to żeńska część kwiatu.
Czym jest zapylenie?
- Awysianiem nasion
- Brozwinięciem się pąka
- Cprzeniesieniem pyłku z pylnika na znamię słupka
- Dpołączeniem komórki plemnikowej z komórką jajową
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: przeniesieniem pyłku z pylnika na znamię słupka – Zapłodnienie następuje dopiero po zapyleniu.
Która roślina jest wiatropylna?
- Arzepak
- Blipa
- Cleszczyna
- Djabłoń
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: leszczyna – Leszczyna ma niepozorne kwiaty i mnóstwo lekkiego pyłku.
Jaką rolę pełnią barwne płatki korony?
- Awytwarzają pyłek
- Bwabią owady zapylające
- Cchronią zalążki przed mrozem
- Dprowadzą zapłodnienie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: wabią owady zapylające – Kolor i zapach przyciągają owady.
Z czego powstaje owoc?
- Az działek kielicha
- Bz płatków korony
- Cze ściany zalążni
- Dz pylnika
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: ze ściany zalążni – Zalążnia rozrasta się i otacza nasiona.
Z czego powstaje nasiono?
- Az nitki pręcika
- Bz ziarna pyłku
- Cz zalążka po zapłodnieniu
- Dze znamienia
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: z zalążka po zapłodnieniu – W zalążku po zapłodnieniu rozwija się zarodek.
Do czego służy łagiewka pyłkowa?
- Adoprowadza komórkę plemnikową do komórki jajowej
- Bprzyczepia pyłek do owada
- Cchroni owoc
- Dwabi owady
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: doprowadza komórkę plemnikową do komórki jajowej – Łagiewka rośnie przez szyjkę słupka do zalążka.
Cały dział „Rośliny nasienne”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.