1Po co komórce oddychanie
- Każda żywa komórka potrzebuje energii, np. do wzrostu, ruchu i rozmnażania. Energia jest „zamknięta” w pokarmie, np. w glukozie.
- Oddychanie komórkowe to uwalnianie tej energii. Zachodzi stale, w dzień i w nocy, u wszystkich organizmów.
2Oddychanie tlenowe
Glukoza + tlen → dwutlenek węgla + woda + energia
- Zachodzi w mitochondriach i uwalnia dużo energii.
- Tak oddychają rośliny, zwierzęta, grzyby i wiele bakterii.
Który proces uwalnia z glukozy więcej energii?
Fermentacja uwalnia z glukozy tylko niewielką część energii.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Fermentacja
- Zachodzi bez udziału tlenu, w cytoplazmie. Uwalnia mało energii.
- Fermentacja alkoholowa (drożdże): glukoza → alkohol etylowy + dwutlenek węgla + energia. Pęcherzyki dwutlenku węgla spulchniają ciasto drożdżowe.
- Fermentacja mlekowa (bakterie mlekowe): glukoza → kwas mlekowy + energia. Dzięki niej mamy jogurt, kefir, kiszone ogórki i kapustę.
| Cecha | Oddychanie tlenowe | Fermentacja |
|---|---|---|
| tlen | potrzebny | niepotrzebny |
| miejsce w komórce | mitochondria | cytoplazma |
| produkty | dwutlenek węgla i woda | alkohol i dwutlenek węgla albo kwas mlekowy |
| ilość energii | dużo | mało |
4Doświadczenie z drożdżami
- Kolba A (próba badawcza): drożdże + cukier + ciepła woda. Kolba B (próba kontrolna): cukier + woda, bez drożdży – pokazuje, że bez drożdży gaz nie powstaje.
- Gaz z kolb przechodzi rurką do wody wapiennej. W zestawie A woda wapienna mętnieje – to dowód, że drożdże wydzielają dwutlenek węgla.
Mylenie oddychania komórkowego z wdechem i wydechem. Oddychanie zachodzi w każdej komórce, a płuca tylko dostarczają tlen i usuwają dwutlenek węgla.
Co powstaje w oddychaniu tlenowym oprócz energii?
Glukoza z tlenem daje dwutlenek węgla, wodę i energię.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Oddychanie tlenowe i fermentacja
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Glukoza + tlen → dwutlenek węgla + woda + energia
- Oddychanie komórkowe to uwalnianie tej energii. Zachodzi stale, w dzień i w nocy, u wszystkich organizmów.
- Fermentacja alkoholowa (drożdże): glukoza → alkohol etylowy + dwutlenek węgla + energia. Pęcherzyki dwutlenku węgla spulchniają ciasto drożdżowe.
- Fermentacja mlekowa (bakterie mlekowe): glukoza → kwas mlekowy + energia. Dzięki niej mamy jogurt, kefir, kiszone ogórki i kapustę.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
W której części komórki zachodzi oddychanie tlenowe?
- Aw mitochondriach
- Bw wakuoli
- Cw ścianie komórkowej
- Dw chloroplastach
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: w mitochondriach – Mitochondria to „elektrownie” komórki.
Co powstaje w oddychaniu tlenowym oprócz energii?
- Aglukoza i tlen
- Bkwas mlekowy
- Calkohol etylowy
- Ddwutlenek węgla i woda
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: dwutlenek węgla i woda – Glukoza z tlenem daje dwutlenek węgla, wodę i energię.
Który proces uwalnia z glukozy więcej energii?
- Awszystkie tyle samo
- Bfermentacja mlekowa
- Cfermentacja alkoholowa
- Doddychanie tlenowe
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: oddychanie tlenowe – Fermentacja uwalnia z glukozy tylko niewielką część energii.
O czym świadczy zmętnienie wody wapiennej w doświadczeniu z drożdżami?
- Ao zużyciu wody
- Bo powstawaniu skrobi
- Co wydzielaniu tlenu
- Do wydzielaniu dwutlenku węgla
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: o wydzielaniu dwutlenku węgla – Woda wapienna mętnieje w obecności dwutlenku węgla.
Dlaczego ciasto drożdżowe rośnie?
- Adrożdże wytwarzają kwas mlekowy
- Bdrożdże wydzielają tlen w fotosyntezie
- Cdrożdże w fermentacji wydzielają dwutlenek węgla
- Dmąka pęcznieje od skrobi
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: drożdże w fermentacji wydzielają dwutlenek węgla – Pęcherzyki dwutlenku węgla spulchniają ciasto.
Jaki proces zachodzi podczas kiszenia ogórków?
- Afermentacja mlekowa prowadzona przez bakterie
- Bfermentacja alkoholowa prowadzona przez drożdże
- Coddychanie tlenowe ogórków
- Dfotosynteza
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: fermentacja mlekowa prowadzona przez bakterie – Bakterie mlekowe wytwarzają kwas mlekowy, który zakwasza ogórki.
Co jest próbą kontrolną w doświadczeniu wykazującym, że drożdże wydzielają dwutlenek węgla?
- Aprobówka z wodą wapienną
- Bkolba z cukrem i wodą bez drożdży
- Ckolba z drożdżami, cukrem i wodą
- Dkolba z samymi drożdżami
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: kolba z cukrem i wodą bez drożdży – Próba kontrolna różni się od badawczej tylko brakiem drożdży.
Czym fermentacja różni się od oddychania tlenowego?
- Azachodzi bez udziału tlenu
- Bwymaga światła
- Czachodzi w mitochondriach
- Duwalnia więcej energii
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: zachodzi bez udziału tlenu – Fermentacja zachodzi w cytoplazmie, bez tlenu.
Cały dział „Budowa i czynności organizmów”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.