ogarniam.edu.pl Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Biologia · Budowa i czynności organizmówklasa 5 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/5/biologia/samozywnosc-i-cudzozywnosc/

Biologia · Budowa i czynności organizmów · kl. 5

Samożywność i cudzożywność

Jak organizmy zdobywają pokarm: same go wytwarzają albo pobierają gotowy.

ok. 2 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Dwa sposoby odżywiania

  • Samożywność (autotrofizm) – organizm sam wytwarza pokarm (cukier) z dwutlenku węgla i wody. Najczęściej korzysta z energii światła – to fotosynteza.
  • Samożywne są: rośliny, glony (np. zielone nitki w stawie) i niektóre bakterie, np. sinice.
  • Cudzożywność (heterotrofizm) – organizm pobiera gotowy pokarm: inne organizmy albo ich szczątki.
  • Cudzożywne są: zwierzęta, grzyby i większość bakterii.
Zapamiętaj

Samożywny – sam wytwarza pokarm. Cudzożywny – korzysta z gotowego pokarmu.

Sprawdź, czy rozumiesz

Jak odżywiają się grzyby?

2Rodzaje cudzożywności

GrupaCzym się odżywiaPrzykłady
roślinożercyroślinamisarna, zając, ślimak winniczek
mięsożercyinnymi zwierzętamiwilk, sowa, biedronka (zjada mszyce)
wszystkożercyroślinami i zwierzętamidzik, niedźwiedź brunatny, człowiek
pasożytykosztem żywego organizmu – żywicielakleszcz, pchła, tasiemiec
saprotrofymartwymi szczątkami organizmów, które rozkładająpleśń na chlebie, wiele grzybów i bakterii glebowych
  • Ciekawostka: rosiczka z torfowisk jest samożywna, ale dodatkowo łapie lepkimi włoskami owady i je trawi. Zdobywa z nich składniki, których brakuje w podłożu.
Uwaga na błąd

„grzyby są roślinami, bo rosną w ziemi”

Grzyby nie mają chlorofilu, nie prowadzą fotosyntezy – są cudzożywne.

✎Ściąga: Samożywność i cudzożywność

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Samożywny – sam wytwarza pokarm. Cudzożywny – korzysta z gotowego pokarmu.
  • Samożywność (autotrofizm) – organizm sam wytwarza pokarm (cukier) z dwutlenku węgla i wody. Najczęściej korzysta z energii światła – to fotosynteza.
  • Cudzożywność (heterotrofizm) – organizm pobiera gotowy pokarm: inne organizmy albo ich szczątki.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Na czym polega samożywność?

    1. Aorganizm żyje kosztem żywiciela
    2. Borganizm rozkłada martwe szczątki
    3. Corganizm zjada inne organizmy
    4. Dorganizm sam wytwarza pokarm z prostych substancji
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: organizm sam wytwarza pokarm z prostych substancji – Organizmy samożywne wytwarzają cukry z dwutlenku węgla i wody.

  2. Który organizm jest samożywny?

    1. Apieczarka
    2. Bmniszek lekarski
    3. Csarna
    4. Ddżdżownica
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: mniszek lekarski – Mniszek to roślina – prowadzi fotosyntezę.

  3. Jak odżywiają się grzyby?

    1. Acudzożywnie
    2. Bsamożywnie, dzięki chlorofilowi
    3. Cwyłącznie fotosyntezą
    4. Dnie odżywiają się
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: cudzożywnie – Grzyby nie mają chlorofilu, więc pobierają gotowy pokarm.

  4. Do której grupy należy dzik, który zjada żołędzie, korzenie i dżdżownice?

    1. Amięsożerców
    2. Bpasożytów
    3. Croślinożerców
    4. Dwszystkożerców
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: wszystkożerców – Dzik je pokarm roślinny i zwierzęcy.

  5. Kleszcz żywi się krwią żywego zwierzęcia. Jakim jest organizmem?

    1. Apasożytem
    2. Bsaprotrofem
    3. Csamożywnym
    4. Droślinożercą
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: pasożytem – Pasożyt żyje kosztem żywego żywiciela.

  6. Pleśń rozwija się na starym chlebie. Jak się odżywia?

    1. Ajest wszystkożercą
    2. Bjest pasożytem człowieka
    3. Crozkłada martwą materię – jest saprotrofem
    4. Dprowadzi fotosyntezę
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: rozkłada martwą materię – jest saprotrofem – Saprotrofy rozkładają martwe szczątki organizmów i produkty z nich zrobione.

  7. Które bakterie są samożywne?

    1. Abakterie salmonelli
    2. Bsinice
    3. Cbakterie mlekowe
    4. Dprątki gruźlicy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: sinice – Sinice prowadzą fotosyntezę.

  8. Co wyróżnia rosiczkę?

    1. Anie ma chlorofilu
    2. Bjest samożywna, a dodatkowo łapie i trawi owady
    3. Cżywi się wyłącznie martwymi liśćmi
    4. Djest grzybem pasożytniczym
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: jest samożywna, a dodatkowo łapie i trawi owady – Owady dostarczają rosiczce składników, których brakuje na torfowisku.

Cały dział „Budowa i czynności organizmów”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Biologia, klasa 5