1Po co rozsiewać nasiona
- Gdyby nasiona spadały pod roślinę matczyną, młode rośliny walczyłyby z nią o światło i wodę. Rozsiewanie pozwala zająć nowe miejsca.
2Sposoby rozprzestrzeniania nasion
| Kto lub co przenosi | Cecha owocu lub nasienia | Przykłady |
|---|---|---|
| wiatr | lekkie, z puchem lub skrzydełkami | mniszek (puch), klon i jesion (skrzydlaki), brzoza |
| zwierzęta, które zjadają owoce | soczyste, barwne owoce; nasiona przechodzą przez przewód pokarmowy | jarzębina, wiśnia, borówka |
| zwierzęta, do których owoce się przyczepiają | haczyki i kolce | łopian, przytulia czepna |
| zwierzęta robiące zapasy | zgubione lub zapomniane zapasy kiełkują | żołędzie (sójka), orzechy laskowe (wiewiórka) |
| woda | owoce nie toną | olsza czarna, kokos w tropikach |
| sama roślina | owoc gwałtownie pęka i wyrzuca nasiona | niecierpek, łubin |
Która roślina rozsiewa nasiona dzięki zwierzętom, które zjadają jej soczyste owoce?
Ptaki zjadają owoce, a nasiona wydalają w innym miejscu.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Kiełkowanie
- W nasieniu jest zarodek nowej rośliny i zapas pokarmu. Kiełkowanie to rozwój zarodka w siewkę.
- Nasiona potrzebują do kiełkowania wody, odpowiedniej temperatury i tlenu (powietrza).
- Większość nasion kiełkuje także w ciemności, ale siewka do dalszego wzrostu potrzebuje światła.
Kiełkowanie wymaga wody, odpowiedniej temperatury i tlenu.
4Doświadczenie: wpływ temperatury na kiełkowanie rzeżuchy
| Etap | Opis |
|---|---|
| problem | Czy temperatura wpływa na kiełkowanie nasion rzeżuchy? |
| hipoteza | Nasiona rzeżuchy kiełkują szybciej w cieple niż w chłodzie. |
| próba badawcza | 20 nasion na wilgotnej wacie w lodówce (ok. 5°C) |
| próba kontrolna | 20 nasion na wilgotnej wacie w temperaturze pokojowej (ok. 20°C), w zamkniętym pudełku |
| wynik po 3 dniach | w pokoju wykiełkowała większość nasion, w lodówce – żadne lub tylko pojedyncze |
| wniosek | Temperatura wpływa na kiełkowanie – w cieple nasiona kiełkują szybciej. Hipoteza się potwierdziła. |
- W lodówce jest ciemno, więc próbę w pokoju też zamykamy w pudełku – próby różnią się wtedy tylko temperaturą.
Postawienie próby kontrolnej na jasnym parapecie, gdy próba badawcza stoi w ciemnej lodówce. Wtedy próby różnią się dwoma czynnikami.
Badano wpływ temperatury na kiełkowanie. Próba badawcza stała w lodówce. Gdzie powinna stać próba kontrolna?
Próby mają się różnić tylko temperaturą.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Rozprzestrzenianie się i kiełkowanie nasion
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Kiełkowanie wymaga wody, odpowiedniej temperatury i tlenu.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Jak rozprzestrzeniają się nasiona mniszka lekarskiego?
- Az wiatrem, dzięki puchowi
- Bprzez wodę
- Cwyrzucane przez pękający owoc
- Dprzyczepione do sierści zwierząt
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: z wiatrem, dzięki puchowi – Puch działa jak mały spadochron.
Owoce łopianu mają haczyki. Jak rozsiewane są jego nasiona?
- Azjadają je ptaki
- Bunosi je wiatr
- Cpłyną z wodą
- Dprzyczepiają się do sierści zwierząt i ubrań
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: przyczepiają się do sierści zwierząt i ubrań – Haczyki czepiają się futra.
Która roślina rozsiewa nasiona dzięki zwierzętom, które zjadają jej soczyste owoce?
- Amniszek lekarski
- Bjarzębina
- Cklon zwyczajny
- Dniecierpek
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: jarzębina – Ptaki zjadają owoce, a nasiona wydalają w innym miejscu.
W jaki sposób sójka pomaga rozprzestrzeniać się dębom?
- Azjada liście dębu
- Bchowa żołędzie na zapas i część z nich zapomina
- Cprzenosi pyłek dębu
- Dzakopuje gałęzie dębu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: chowa żołędzie na zapas i część z nich zapomina – Zapomniane żołędzie kiełkują daleko od drzewa.
Które warunki są potrzebne do kiełkowania nasion?
- Anawóz i pełne słońce
- Bsucha gleba i mróz
- Cwoda, odpowiednia temperatura i tlen
- Dtylko światło
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: woda, odpowiednia temperatura i tlen – Bez wody, ciepła i powietrza zarodek się nie rozwija.
Badano wpływ temperatury na kiełkowanie. Próba badawcza stała w lodówce. Gdzie powinna stać próba kontrolna?
- Aw temperaturze pokojowej, bez wody
- Bw lodówce, na świetle
- Cw zamrażarce
- Dw temperaturze pokojowej, w ciemności
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: w temperaturze pokojowej, w ciemności – Próby mają się różnić tylko temperaturą.
Co znajduje się w nasieniu?
- Adorosła roślina w miniaturze bez pokarmu
- Bzarodniki
- Ctylko pyłek
- Dzarodek i zapas pokarmu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: zarodek i zapas pokarmu – Zapas pokarmu wystarcza zarodkowi do wykiełkowania.
Jak rozsiewa nasiona niecierpek?
- Ajego owoc gwałtownie pęka i wyrzuca nasiona
- Bprzez wodę
- Cprzez wiatr, dzięki skrzydełkom
- Dprzez ptaki zjadające owoce
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: jego owoc gwałtownie pęka i wyrzuca nasiona – Wystarczy dotknąć dojrzałego owocu, by pękł.
Cały dział „Rośliny nasienne”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.