ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Średniowieczna Europaklasa 5 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/5/historia/zasieg-chrzescijanstwa-w-sredniowiecznej-europie/

Historia · Średniowieczna Europa · kl. 5

Zasięg chrześcijaństwa w średniowiecznej Europie

Jak chrześcijaństwo objęło prawie całą Europę, skąd wziął się podział na katolików i prawosławnych i jak porównać mapy z wczesnego i późnego średniowiecza.

ok. 3 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Tło: chrześcijaństwo po upadku Rzymu

  • Po upadku cesarstwa zachodniorzymskiego (476 r.) przetrwało cesarstwo wschodnie – Bizancjum ze stolicą w Konstantynopolu.
  • Chrystianizacja to szerzenie chrześcijaństwa – zwykle zaczynała się od chrztu władcy. Wiarę głosili misjonarze – duchowni, którzy budowali kościoły i uczyli pisma.

2Kolejne ludy przyjmują chrzest

  • Ok. 496 r. ochrzcił się Chlodwig, król Franków. W 800 r. cesarzem został Karol Wielki; podbitych Sasów nawracał siłą.
  • W 863 r. bracia Cyryl i Metody z Bizancjum przybyli na Morawy, by głosić wiarę Słowianom w ich języku. Ułożyli dla nich nowy alfabet.
  • Potem chrzest przyjęły m.in. Czechy, Polska (966 r.), Ruś Kijowska (988 r., z Bizancjum), Węgry (ok. 1000 r.) i Skandynawia, a jako ostatnia – Litwa (1387 r., po unii z Polską).
ok. 496Chrzest Chlodwigakról Franków800Karol Wielki cesarzemnawraca podbitych Sasów863Misja Cyryla i MetodegoSłowianie na Morawach; nowy alfabet966Chrzest PolskiMieszko I988Chrzest Rusi Kijowskiejz Bizancjum – obrządek wschodniok. 1000Chrystianizacja Węgierkról Stefan I1054Wielka schizmaKościół katolicki i prawosławny1387Chrzest Litwyostatnie pogańskie państwo Europy
Chrystianizacja Europy na osi czasu
Sprawdź, czy rozumiesz

Kto w 863 r. przybył z Bizancjum, by głosić wiarę Słowianom w ich języku?

3Podział Kościoła (1054 r.)

  • Kościoły zachodni i wschodni spierały się m.in. o władzę papieża. W 1054 r. doszło do wielkiej schizmy, czyli rozłamu.
KościółKto na czeleKrajeJęzyk nabożeństw
katolicki (zachodni)papież w RzymiePolska, Czechy, Węgry, Francjałacina
prawosławny (wschodni)patriarcha w KonstantynopoluBizancjum, Ruś, Serbiagreka, język starosłowiański

4Porównanie map

  • Wczesne średniowiecze (VIII w.): chrześcijanie żyją głównie na zachodzie i południu Europy. Na północy i wschodzie żyją poganie, a islam zajmuje Bliski Wschód, Afrykę Północną i większość Hiszpanii.
  • Późne średniowiecze (XV w.): prawie cała Europa jest chrześcijańska, ale na Bałkanach rządzą muzułmańscy Turcy.
  • Krok 1: Przeczytaj tytuły i daty obu map.
  • Krok 2: Sprawdź w legendzie, jaki kolor oznacza chrześcijan, a jaki inne religie.
  • Krok 3: Wskaż, gdzie zasięg się powiększył, a gdzie zmniejszył.
  • Krok 4: Zapisz wniosek, np. „W XV w. chrześcijaństwo obejmowało prawie całą Europę”.
Zapamiętaj

966 r. – chrzest Polski; 1054 r. – podział na Kościół katolicki i prawosławny; 1387 r. – chrzest Litwy.

Uwaga na błąd

Myślenie, że prawosławni nie są chrześcijanami. Katolicy i prawosławni to dwa odłamy chrześcijaństwa, które rozdzieliły się w 1054 r.

Sprawdź, czy rozumiesz

Jaka religia od VII w. zajęła Bliski Wschód, Afrykę Północną i większość Hiszpanii?

✎Ściąga: Zasięg chrześcijaństwa w średniowiecznej Europie

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • 966 r. – chrzest Polski; 1054 r. – podział na Kościół katolicki i prawosławny; 1387 r. – chrzest Litwy.
  • Chrystianizacja to szerzenie chrześcijaństwa – zwykle zaczynała się od chrztu władcy. Wiarę głosili misjonarze – duchowni, którzy budowali kościoły i uczyli pisma.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Co to jest chrystianizacja?

    1. Awybór nowego papieża
    2. Bbudowa zamków przez rycerzy
    3. Cpodział Kościoła na dwie części
    4. Dszerzenie chrześcijaństwa wśród ludów i państw
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: szerzenie chrześcijaństwa wśród ludów i państw – Chrystianizacja zaczynała się zwykle od chrztu władcy.

  2. Kto w 863 r. przybył z Bizancjum, by głosić wiarę Słowianom w ich języku?

    1. ACyryl i Metody
    2. BKarol Wielki i Chlodwig
    3. COtton III i Wojciech
    4. DMieszko I i Dobrawa
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Cyryl i Metody – Bracia ułożyli dla Słowian nowy alfabet.

  3. Kiedy doszło do podziału Kościoła na katolicki i prawosławny?

    1. A1054 r.
    2. B476 r.
    3. C1387 r.
    4. D966 r.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 1054 r. – Rozłam z 1054 r. nazywamy wielką schizmą.

  4. Kto stał na czele Kościoła zachodniego (katolickiego)?

    1. Apatriarcha w Konstantynopolu
    2. Bkról Franków
    3. Cpapież w Rzymie
    4. Dcesarz bizantyjski
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: papież w Rzymie – Kościołem wschodnim kierował patriarcha w Konstantynopolu.

  5. Które państwo przyjęło chrzest z Bizancjum w 988 r.?

    1. ARuś Kijowska
    2. BWęgry
    3. CLitwa
    4. DPolska
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Ruś Kijowska – Dlatego na Rusi rozwinął się obrządek wschodni.

  6. Które z tych państw przyjęło chrzest najpóźniej?

    1. ACzechy
    2. BLitwa
    3. CRuś Kijowska
    4. DPolska
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Litwa – Litwa przyjęła chrzest dopiero w 1387 r., po unii z Polską.

  7. Jaka religia od VII w. zajęła Bliski Wschód, Afrykę Północną i większość Hiszpanii?

    1. Aprawosławie
    2. Bwiara Słowian
    3. Cislam
    4. Djudaizm
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: islam – Muzułmanie rządzili w Hiszpanii aż do końca XV w.

  8. Od czego zacząć porównywanie dwóch map historycznych?

    1. Aod wybrania ładniejszej mapy
    2. Bod policzenia wszystkich miast
    3. Cod zgadywania znaczenia kolorów
    4. Dod przeczytania tytułów, dat i legendy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: od przeczytania tytułów, dat i legendy – Bez dat i legendy nie wiemy, co i kiedy pokazuje mapa.

Cały dział „Średniowieczna Europa”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 10🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Historia, klasa 5

Średniowieczne społeczeństwoŻycie codzienne i kultura średniowieczaPaństwo Mieszka IChrzest Polski i koronacja ChrobregoRozbicie dzielnicoweKrzyżacy i przemiany XIII wiekuOstatni Piastowie: Łokietek i Kazimierz WielkiPolska i Litwa pod JagiellonamiWielkie odkrycia geograficzneRenesans i reformacjaZłoty wiek: gospodarka i społeczeństwoRenesans w Polsce i kultura złotego wiekuUnia lubelska i wolna elekcjaRzeczpospolita w XVII wiekuSkutki wojen i kultura barokowaBlaski i cienie ustroju RzeczypospolitejŻycie codzienne w Rzeczypospolitej w XVIII wiekuPraca ze źródłem i mapą historyczną