ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Średniowieczna Europaklasa 5 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/5/historia/zycie-codzienne-i-kultura-sredniowiecza/

Historia · Średniowieczna Europa · kl. 5

Życie codzienne i kultura średniowiecza

Jak żyli chłopi, mieszczanie, rycerze i mnisi oraz co po nich zostało – od sztuki romańskiej i gotyckiej po pierwsze uniwersytety.

ok. 3 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Życie w czterech miejscach

  • Na wsi chłopi uprawiali pola i hodowali zwierzęta. Pracowali od świtu do zmroku, a część plonów oddawali panu jako daninę.
  • W mieście mieszkali kupcy i rzemieślnicy. Rzemieślnicy jednego zawodu łączyli się w cechy – np. cech piekarzy pilnował cen i jakości chleba. Miasta otaczano murami.
  • Na zamku mieszkał rycerz z rodziną. Ćwiczył walkę konną, brał udział w turniejach i bronił okolicy.
  • W klasztorze mnisi żyli według zasady „módl się i pracuj”. Przepisywali księgi, prowadzili szkoły i szpitale.

2Sztuka romańska i gotycka

StylKiedyCechyPrzykład w Polsce
romańskiXI–XIII w.grube mury, małe okna, półkoliste łuki – budowla jak twierdzakolegiata w Tumie pod Łęczycą
gotyckiod połowy XII do XV w.wysokie wieże, ostrołuki, wielkie okna z witrażamikościół Mariacki w Krakowie
  • Ostrołuk to łuk zakończony u góry ostrym szpicem. Witraż to obraz ułożony z kolorowych szybek – wpuszczał do kościoła barwne światło.
Sprawdź, czy rozumiesz

Który styl cechują grube mury, małe okna i półkoliste łuki?

3Szkoły i uniwersytety

  • Przy klasztorach i katedrach działały szkoły. Uczono w nich łaciny, czytania, pisania i rachunków.
  • Uniwersytet to szkoła wyższa. Studiowano tam m.in. prawo, medycynę i teologię, czyli naukę o Bogu.
  • Za najstarszy uniwersytet w Europie uważa się uniwersytet w Bolonii we Włoszech (według tradycji 1088 r.). Później powstały m.in. uniwersytety w Paryżu i Oksfordzie.

4Co zostało nam po średniowieczu

  • Gotyckie katedry są do dziś symbolami miast, np. Notre-Dame w Paryżu.
  • Uniwersytety działają nadal i – jak w średniowieczu – nadają tytuły, np. magistra i doktora.
  • O dawnym życiu dowiadujemy się z kronik, dokumentów, malowideł w księgach i z wykopalisk.
Zapamiętaj

1088 r. – według tradycji powstaje uniwersytet w Bolonii, najstarszy w Europie.

Uwaga na błąd

Mylenie stylów: ostrołuki i witraże to gotyk, a grube mury, małe okna i półkoliste łuki – styl romański.

Sprawdź, czy rozumiesz

Który uniwersytet uważa się za najstarszy w Europie?

✎Ściąga: Życie codzienne i kultura średniowiecza

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • 1088 r. – według tradycji powstaje uniwersytet w Bolonii, najstarszy w Europie.
  • Ostrołuk to łuk zakończony u góry ostrym szpicem. Witraż to obraz ułożony z kolorowych szybek – wpuszczał do kościoła barwne światło.
  • Uniwersytet to szkoła wyższa. Studiowano tam m.in. prawo, medycynę i teologię, czyli naukę o Bogu.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Który uniwersytet uważa się za najstarszy w Europie?

    1. AAkademię Krakowską
    2. Buniwersytet w Oksfordzie
    3. Cuniwersytet w Bolonii
    4. Duniwersytet w Paryżu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: uniwersytet w Bolonii – Według tradycji uniwersytet w Bolonii powstał w 1088 r.

  2. Który styl cechują grube mury, małe okna i półkoliste łuki?

    1. Aromański
    2. Bgotycki
    3. Crenesansowy
    4. Dbarokowy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: romański – Romańskie kościoły przypominały twierdze.

  3. Co jest typowe dla katedry gotyckiej?

    1. Agrube mury i małe okna
    2. Bpłaski dach bez wież
    3. Cwysokie wieże, ostrołuki i witraże
    4. Ddrewniane ściany
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: wysokie wieże, ostrołuki i witraże – Gotyccy budowniczowie chcieli, by kościół był wysoki i pełen światła.

  4. Kto w klasztorze przepisywał księgi?

    1. Akupcy
    2. Brycerze
    3. Cchłopi
    4. Dmnisi
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: mnisi – Mnisi przepisywali i ozdabiali księgi, a także prowadzili szkoły i szpitale.

  5. Czym były cechy?

    1. Aorganizacjami rzemieślników jednego zawodu
    2. Boddziałami rycerzy
    3. Cradami miejskimi
    4. Dszkołami przyklasztornymi
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: organizacjami rzemieślników jednego zawodu – Cechy ustalały zasady pracy, ceny i jakość wyrobów.

  6. Czym jest witraż?

    1. Aobrazem ułożonym z kolorowych szybek
    2. Bpółkolistym łukiem
    3. Cwysoką wieżą kościoła
    4. Dgrubym murem obronnym
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: obrazem ułożonym z kolorowych szybek – Witraże wypełniały wielkie okna kościołów gotyckich.

  7. Który zabytek w Polsce jest przykładem stylu romańskiego?

    1. Azamek w Malborku
    2. Bkolegiata w Tumie pod Łęczycą
    3. Ckościół Mariacki w Krakowie
    4. DKaplica Zygmuntowska na Wawelu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: kolegiata w Tumie pod Łęczycą – Kolegiata w Tumie z XII w. ma grube mury i małe okna.

  8. Czym zajmował się rycerz na zamku?

    1. Ahandlował na targu
    2. Bćwiczył walkę i bronił okolicy
    3. Cprzepisywał księgi
    4. Duprawiał pole
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: ćwiczył walkę i bronił okolicy – Rycerz przygotowywał się do walki i służby swojemu seniorowi.

Cały dział „Średniowieczna Europa”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 10🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Historia, klasa 5

Średniowieczne społeczeństwoZasięg chrześcijaństwa w średniowiecznej EuropiePaństwo Mieszka IChrzest Polski i koronacja ChrobregoRozbicie dzielnicoweKrzyżacy i przemiany XIII wiekuOstatni Piastowie: Łokietek i Kazimierz WielkiPolska i Litwa pod JagiellonamiWielkie odkrycia geograficzneRenesans i reformacjaZłoty wiek: gospodarka i społeczeństwoRenesans w Polsce i kultura złotego wiekuUnia lubelska i wolna elekcjaRzeczpospolita w XVII wiekuSkutki wojen i kultura barokowaBlaski i cienie ustroju RzeczypospolitejŻycie codzienne w Rzeczypospolitej w XVIII wiekuPraca ze źródłem i mapą historyczną