1Legiony Polskie we Włoszech (1797)
- Po III rozbiorze wielu polskich żołnierzy wyjechało do Francji – wroga zaborców. Liczyli, że Napoleon pomoże odbudować Polskę.
- 1797 r. – gen. Jan Henryk Dąbrowski utworzył we Włoszech Legiony Polskie – polskie oddziały walczące u boku Francji.
- Legioniści walczyli we Włoszech i w Niemczech. W latach 1802–1803 Napoleon wysłał część z nich na San Domingo (dziś Haiti) przeciw zbuntowanym niewolnikom; większość zginęła od chorób i w walkach.
2Mazurek Dąbrowskiego
- W 1797 r. Józef Wybicki napisał dla legionistów Pieśń Legionów Polskich we Włoszech: „Jeszcze Polska nie zginęła, kiedy my żyjemy”.
- W tekście są odwołania do historii: do gen. Dąbrowskiego, Napoleona („Dał nam przykład Bonaparte”) i hetmana Stefana Czarnieckiego, który w XVII w. walczył ze Szwedami.
- Pieśń dodawała otuchy w czasie zaborów i łączyła Polaków ze wszystkich zaborów. Od 1927 r. jest hymnem państwowym.
Kto utworzył Legiony Polskie we Włoszech w 1797 r.?
Legiony utworzył gen. Jan Henryk Dąbrowski, licząc na pomoc Napoleona.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Księstwo Warszawskie (1807–1815)
- W 1807 r. Napoleon pokonał Prusy i na mocy pokoju w Tylży utworzył z ziem zaboru pruskiego Księstwo Warszawskie. Władcą został król Saksonii Fryderyk August.
- Konstytucja Księstwa zniosła poddaństwo osobiste chłopów (chłop mógł opuścić wieś, ale ziemia należała do pana) i wprowadziła równość wobec prawa; obowiązywał Kodeks Napoleona.
- 1809 r. – wojna z Austrią: bitwa pod Raszynem, dowodził ks. Józef Poniatowski. Księstwo powiększyło się o ziemie z Krakowem i Lublinem.
4Upadek
- 1812 r. – ok. 100 tys. Polaków ruszyło z Napoleonem na Moskwę; wyprawa skończyła się klęską.
- 1813 r. – ks. Józef Poniatowski zginął w bitwie pod Lipskiem. W 1815 r. kongres wiedeński zlikwidował Księstwo.
1797 r. – Legiony i Pieśń Legionów Wybickiego; 1807 r. – Księstwo Warszawskie; 1809 r. – Raszyn; 1813 r. – śmierć ks. Józefa Poniatowskiego.
Autorem słów Mazurka Dąbrowskiego jest Józef Wybicki – gen. Dąbrowski jest bohaterem pieśni, a nie jej autorem.
Co wprowadziła konstytucja Księstwa Warszawskiego?
Konstytucja wprowadziła też równość wobec prawa.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Legiony Polskie i Księstwo Warszawskie
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- 1797 r. – Legiony i Pieśń Legionów Wybickiego; 1807 r. – Księstwo Warszawskie; 1809 r. – Raszyn; 1813 r. – śmierć ks. Józefa Poniatowskiego.
- 1797 r. – gen. Jan Henryk Dąbrowski utworzył we Włoszech Legiony Polskie – polskie oddziały walczące u boku Francji.
- 1809 r. – wojna z Austrią: bitwa pod Raszynem, dowodził ks. Józef Poniatowski. Księstwo powiększyło się o ziemie z Krakowem i Lublinem.
- 1812 r. – ok. 100 tys. Polaków ruszyło z Napoleonem na Moskwę; wyprawa skończyła się klęską.
- 1813 r. – ks. Józef Poniatowski zginął w bitwie pod Lipskiem. W 1815 r. kongres wiedeński zlikwidował Księstwo.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Kto utworzył Legiony Polskie we Włoszech w 1797 r.?
- AJan Henryk Dąbrowski
- BJózef Poniatowski
- CPiotr Wysocki
- DTadeusz Kościuszko
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Jan Henryk Dąbrowski – Legiony utworzył gen. Jan Henryk Dąbrowski, licząc na pomoc Napoleona.
Kto napisał słowa Pieśni Legionów Polskich we Włoszech?
- AJózef Wybicki
- BJan Henryk Dąbrowski
- CFryderyk Chopin
- DAdam Mickiewicz
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Józef Wybicki – Autorem słów Mazurka Dąbrowskiego był Józef Wybicki.
Jakimi słowami zaczyna się Mazurek Dąbrowskiego?
- A„Kto ty jesteś? Polak mały”
- B„Boże, coś Polskę”
- C„Jeszcze Polska nie zginęła”
- D„Nie rzucim ziemi, skąd nasz ród”
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: „Jeszcze Polska nie zginęła” – Pieśń zaczyna się od słów „Jeszcze Polska nie zginęła, kiedy my żyjemy”.
Kiedy utworzono Księstwo Warszawskie?
- Aw 1807 r.
- Bw 1797 r.
- Cw 1815 r.
- Dw 1809 r.
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: w 1807 r. – Księstwo powstało w 1807 r. na mocy pokoju w Tylży.
Kto był władcą Księstwa Warszawskiego?
- AFryderyk August, król Saksonii
- Bks. Józef Poniatowski
- CNapoleon Bonaparte
- Dcar Aleksander I
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Fryderyk August, król Saksonii – Napoleon oddał Księstwo pod władzę króla saskiego.
Co wprowadziła konstytucja Księstwa Warszawskiego?
- Azakaz służby Polaków w wojsku
- Bzniesienie poddaństwa osobistego chłopów
- Codebranie praw mieszczanom
- Dprzywrócenie liberum veto
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: zniesienie poddaństwa osobistego chłopów – Konstytucja wprowadziła też równość wobec prawa.
Kim był ks. Józef Poniatowski?
- Atwórcą Legionów we Włoszech
- Bdowódcą wojsk Księstwa Warszawskiego
- Cautorem Mazurka Dąbrowskiego
- Dkrólem Saksonii
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: dowódcą wojsk Księstwa Warszawskiego – Poniatowski zwyciężył pod Raszynem i zginął pod Lipskiem w 1813 r.
Do którego bohatera z XVII w. odwołuje się Mazurek Dąbrowskiego?
- Ado Stefana Czarnieckiego
- Bdo Józefa Poniatowskiego
- Cdo Jana III Sobieskiego
- Ddo Tadeusza Kościuszki
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: do Stefana Czarnieckiego – „Jak Czarniecki do Poznania” – hetman walczył ze Szwedami podczas potopu.
Cały dział „Ziemie polskie w XIX wieku”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.