ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Ziemie polskie w XIX wiekuklasa 6 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/6/historia/powstanie-listopadowe/

Historia · Ziemie polskie w XIX wieku · kl. 6

Powstanie listopadowe

Od nocy listopadowej 1830 roku przez wojnę z Rosją do klęski, represji i pamięci o bohaterach.

ok. 3 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Przyczyny

  • Car (Aleksander I, a od 1825 r. Mikołaj I) łamał konstytucję Królestwa: wprowadził cenzurę, ograniczał sejm, prześladował opozycję.
  • 1830 r. – rewolucje we Francji i Belgii; car chciał wysłać polskie wojsko do ich stłumienia.
  • W Szkole Podchorążych (szkole młodych oficerów) w Warszawie spiskowcy pod wodzą ppor. Piotra Wysockiego przygotowali powstanie.

2Przebieg

  • 29/30 listopada 1830 r. – noc listopadowa: atak na Belweder (siedzibę wielkiego księcia Konstantego) i zdobycie Arsenału (magazynu broni); dołączyli mieszkańcy Warszawy.
  • 25 stycznia 1831 r. – sejm ogłosił detronizację Mikołaja I, czyli pozbawił go tronu Polski; w lutym wkroczyła armia rosyjska.
  • Bitwy: zwycięstwo pod Stoczkiem, krwawa bitwa o Olszynkę Grochowską (25 lutego), klęska pod Ostrołęką (26 maja). Walczono też na Litwie – tam oddziałem dowodziła Emilia Plater.
  • 6–7 września 1831 r. Rosjanie zdobyli Warszawę; jesienią resztki wojska przekroczyły granicę.
29/30 XI 1830Noc listopadowaspisek Wysockiego, atak na Belweder25 I 1831Detronizacja Mikołaja Iuchwała Sejmu25 II 1831Olszynka Grochowskawielka bitwa pod Warszawą26 V 1831Ostrołękaciężka klęska powstańców6–7 IX 1831Szturm Warszawyupadek powstania1832Statut Organicznykoniec konstytucji i armii; Wielka Emigracja
Najważniejsze daty powstania
Sprawdź, czy rozumiesz

Która bohaterka powstania listopadowego dowodziła oddziałem na Litwie?

3Postawy

  • Pierwszy dyktator, gen. Józef Chłopicki, liczył na ugodę z carem; inni chcieli walczyć do końca.
  • Sejm nie uwłaszczył chłopów, więc wieś w większości nie poparła powstania.

4Skutki i pamięć

  • Represje (kary): Statut Organiczny (1832 r.) zniósł konstytucję, sejm i polskie wojsko; zamknięto Uniwersytet Warszawski, zbudowano Cytadelę, a tysiące ludzi zesłano na Syberię.
  • Ok. 10 tys. ludzi wyjechało na emigrację. Powstanie upamiętniły dzieła sztuki, np. dramat Noc listopadowa Stanisława Wyspiańskiego.
Zapamiętaj

29/30 listopada 1830 r. – noc listopadowa; 25 stycznia 1831 r. – detronizacja Mikołaja I; 1832 r. – Statut Organiczny.

Uwaga na błąd

Powstanie wybuchło w 1830 r., a nie w 1831 r. – w 1831 r. trwała wojna i nastąpiła klęska.

Sprawdź, czy rozumiesz

Jaki był skutek klęski powstania?

✎Ściąga: Powstanie listopadowe

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • 29/30 listopada 1830 r. – noc listopadowa; 25 stycznia 1831 r. – detronizacja Mikołaja I; 1832 r. – Statut Organiczny.
  • 1830 r. – rewolucje we Francji i Belgii; car chciał wysłać polskie wojsko do ich stłumienia.
  • 29/30 listopada 1830 r. – noc listopadowa: atak na Belweder (siedzibę wielkiego księcia Konstantego) i zdobycie Arsenału (magazynu broni); dołączyli mieszkańcy Warszawy.
  • 25 stycznia 1831 r. – sejm ogłosił detronizację Mikołaja I, czyli pozbawił go tronu Polski; w lutym wkroczyła armia rosyjska.
  • 6–7 września 1831 r. Rosjanie zdobyli Warszawę; jesienią resztki wojska przekroczyły granicę.
  • Represje (kary): Statut Organiczny (1832 r.) zniósł konstytucję, sejm i polskie wojsko; zamknięto Uniwersytet Warszawski, zbudowano Cytadelę, a tysiące ludzi zesłano na Syberię.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Kiedy wybuchło powstanie listopadowe?

    1. A22 stycznia 1863 r.
    2. Bw nocy 29/30 listopada 1830 r.
    3. C3 maja 1791 r.
    4. D25 stycznia 1831 r.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: w nocy 29/30 listopada 1830 r. – Powstanie rozpoczęło się nocą 29/30 listopada 1830 r.

  2. Kto kierował spiskiem w Szkole Podchorążych?

    1. AJózef Chłopicki
    2. BJózef Sowiński
    3. CJan Skrzynecki
    4. DPiotr Wysocki
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Piotr Wysocki – Spiskiem dowodził ppor. Piotr Wysocki.

  3. Co się stało w noc listopadową?

    1. ARosjanie zdobyli Warszawę
    2. Bcar podpisał nową konstytucję
    3. Cpowstańcy zaatakowali Belweder i zdobyli Arsenał
    4. Dsejm ogłosił detronizację cara
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: powstańcy zaatakowali Belweder i zdobyli Arsenał – Spiskowcy uderzyli na siedzibę Konstantego i zdobyli magazyn broni.

  4. Kiedy sejm ogłosił detronizację cara Mikołaja I?

    1. A29 listopada 1830 r.
    2. B25 stycznia 1831 r.
    3. C8 września 1831 r.
    4. D26 maja 1831 r.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 25 stycznia 1831 r. – Detronizacja oznaczała zerwanie z carem i wojnę z Rosją.

  5. Która bohaterka powstania listopadowego dowodziła oddziałem na Litwie?

    1. AAnna Pustowójtówna
    2. BEmilia Plater
    3. CMaria Konopnicka
    4. DMaria Skłodowska-Curie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Emilia Plater – Emilia Plater stała się symbolem odwagi.

  6. Dlaczego większość chłopów nie poparła powstania?

    1. Asejm nie uwłaszczył chłopów
    2. Bchłopi bali się Napoleona
    3. Cchłopi nie znali języka polskiego
    4. Dchłopi nie umieli czytać
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: sejm nie uwłaszczył chłopów – Bez uwłaszczenia chłopi nie widzieli w powstaniu korzyści dla siebie.

  7. Jaki był skutek klęski powstania?

    1. APolska odzyskała niepodległość
    2. Bzniesiono pańszczyznę
    3. Ccar przywrócił konstytucję
    4. DStatut Organiczny zniósł konstytucję, sejm i wojsko
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Statut Organiczny zniósł konstytucję, sejm i wojsko – Statut Organiczny (1832 r.) likwidował autonomię Królestwa.

  8. Kto napisał dramat Noc listopadowa?

    1. AJuliusz Słowacki
    2. BAdam Mickiewicz
    3. CStanisław Wyspiański
    4. DHenryk Sienkiewicz
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Stanisław Wyspiański – Wyspiański napisał go na początku XX w.

Cały dział „Ziemie polskie w XIX wieku”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 9🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Historia, klasa 6

Oświecenie i wielkie rewolucjeOświecenie w Rzeczypospolitej i w PrusachSejm Wielki i Konstytucja 3 majaRozbiory RzeczypospolitejPowstanie kościuszkowskie i III rozbiórŚwiat w XIX wieku: USA i kolonializmNapoleon i kongres wiedeńskiRewolucja przemysłowa i wynalazkiWiosna Ludów i zjednoczenie Włoch i NiemiecSpołeczeństwo II połowy XIX wiekuLegiony Polskie i Księstwo WarszawskieZiemie polskie po kongresie wiedeńskimWielka EmigracjaPowstanie styczniowePraca organiczna i industrializacjaRusyfikacja, germanizacja i autonomia GalicjiKultura i nauka bez państwaWarsztat historyka: źródło, mapa, czas i ocena postaw