ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Oświecenie i rozbioryklasa 6 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/6/historia/rozbiory-rzeczypospolitej/

Historia · Oświecenie i rozbiory · kl. 6

Rozbiory Rzeczypospolitej

Jak Rosja, Prusy i Austria podzieliły Rzeczpospolitą – przyczyny, I i II rozbiór oraz praca z mapą.

ok. 3 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Dlaczego doszło do rozbiorów?

  • Rozbiór to podział ziem państwa między sąsiadów – bez zgody jego mieszkańców.
  • Przyczyny wewnętrzne: słaba armia, liberum veto, kłótnie magnatów, wpływ Rosji na wybór króla.
  • Przyczyny zewnętrzne: silne sąsiednie państwa – Rosja, Prusy i Austria – chciały ziem Rzeczypospolitej i nie pozwalały jej się wzmocnić. Pretekstem była wojna z konfederacją barską (1768–1772) – szlachtą walczącą z wpływami Rosji.

2I rozbiór (1772)

  • 1772 r. – Rosja, Prusy i Austria podpisały traktat; Rzeczpospolita straciła ok. 30% ziem.
  • Prusy zabrały Warmię i Pomorze Gdańskie (bez Gdańska i Torunia), Austria – południową Małopolskę ze Lwowem, nazwaną Galicją, a Rosja – Inflanty i wschodnią Białoruś.
  • 1773 r. – sejm, zastraszony i przekupiony przez sąsiadów, zatwierdził rozbiór.
Sprawdź, czy rozumiesz

Które ziemie zabrała Austria w I rozbiorze?

3II rozbiór (1793)

  • Po konfederacji targowickiej (1792 r.) wojska rosyjskie zajęły kraj, a Konstytucję 3 maja obalono.
  • 1793 r. – II rozbiór: Rosja zabrała resztę Białorusi i Ukrainę, a Prusy – Wielkopolskę z Poznaniem oraz Gdańsk i Toruń. Austria nie brała udziału.
  • Zostało małe państwo, w którym rządził rosyjski ambasador i stało rosyjskie wojsko.

4Mapa i chronologia

WarszawaKrakówLwówWilnoPoznańLublinGdańsk (II)Toruń (II)IIIIIIIIIIIIIIIIKto zabrałRosjaPrusyAustriaNumery na mapieI – rozbiór 1772II – rozbiór 1793III – rozbiór 1795miasto zajętew innym rozbiorzedzisiejsza Polska
Trzy rozbiory na mapie (III rozbiór – 1795 r., zob. temat o powstaniu kościuszkowskim)
  • Krok 1: przeczytaj legendę – kolor oznacza zaborcę, cyfra rzymska – numer rozbioru.
  • Krok 2: znajdź miasto (np. Poznań) i odczytaj, kto i kiedy je zajął.
  • Krok 3: porównaj z dzisiejszą granicą Polski (linia przerywana) i sprawdź, w którym zaborze leżała twoja miejscowość.
1764Stanisław Augustostatnia wolna elekcja1768Konfederacja barskaprzeciw wpływom Rosji1772I rozbiórRosja, Prusy i Austria1773Komisja Edukacji Narodowejreforma szkół1788Sejm Wielkireformy ustroju3 V 1791Konstytucja 3 majapierwsza w Europie1792Targowica i wojnaRosja wkracza do Polski1793II rozbiórPrusy i Rosja1794Insurekcja kościuszkowskaRacławice, upadek powstania1795III rozbiórkoniec państwa
Od elekcji Stanisława Augusta do III rozbioru
Zapamiętaj

I rozbiór – 1772 r. (Rosja, Prusy, Austria); II rozbiór – 1793 r. (Rosja, Prusy); III rozbiór – 1795 r. (Rosja, Prusy, Austria).

Uwaga na błąd

II rozbiór to 1793 r., a nie 1773 r. – w 1773 r. sejm tylko zatwierdził I rozbiór. Pamiętaj też, że Austria nie brała udziału w II rozbiorze.

Sprawdź, czy rozumiesz

Kiedy Prusy zabrały Gdańsk i Toruń?

✎Ściąga: Rozbiory Rzeczypospolitej

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • I rozbiór – 1772 r. (Rosja, Prusy, Austria); II rozbiór – 1793 r. (Rosja, Prusy); III rozbiór – 1795 r. (Rosja, Prusy, Austria).
  • Rozbiór to podział ziem państwa między sąsiadów – bez zgody jego mieszkańców.
  • 1772 r. – Rosja, Prusy i Austria podpisały traktat; Rzeczpospolita straciła ok. 30% ziem.
  • Prusy zabrały Warmię i Pomorze Gdańskie (bez Gdańska i Torunia), Austria – południową Małopolskę ze Lwowem, nazwaną Galicją, a Rosja – Inflanty i wschodnią Białoruś.
  • 1773 r. – sejm, zastraszony i przekupiony przez sąsiadów, zatwierdził rozbiór.
  • 1793 r. – II rozbiór: Rosja zabrała resztę Białorusi i Ukrainę, a Prusy – Wielkopolskę z Poznaniem oraz Gdańsk i Toruń. Austria nie brała udziału.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. W którym roku nastąpił I rozbiór Rzeczypospolitej?

    1. A1772
    2. B1773
    3. C1795
    4. D1793
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 1772 – Traktat o I rozbiorze podpisano w 1772 r.

  2. Kiedy Prusy zabrały Gdańsk i Toruń?

    1. Aw I rozbiorze, w 1772 r.
    2. Bna kongresie wiedeńskim w 1815 r.
    3. Cw III rozbiorze, w 1795 r.
    4. Dw II rozbiorze, w 1793 r.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: w II rozbiorze, w 1793 r. – W I rozbiorze Prusy zajęły Pomorze Gdańskie, ale bez Gdańska i Torunia.

  3. Co wydarzyło się w 1773 r.?

    1. Asejm zatwierdził I rozbiór
    2. Buchwalono Konstytucję 3 maja
    3. Cwybuchło powstanie kościuszkowskie
    4. Dnastąpił II rozbiór
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: sejm zatwierdził I rozbiór – Posłowie zatwierdzili podział pod naciskiem sąsiadów.

  4. W którym roku nastąpił II rozbiór?

    1. A1793
    2. B1791
    3. C1773
    4. D1792
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 1793 – II rozbiór nastąpił rok po zawiązaniu konfederacji targowickiej.

  5. Które państwa dokonały II rozbioru?

    1. ARosja i Prusy
    2. BRosja, Prusy i Austria
    3. CAustria i Rosja
    4. DPrusy i Austria
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Rosja i Prusy – W II rozbiorze Austria nie brała udziału.

  6. Jaka była kolejność wydarzeń?

    1. AKonstytucja 3 maja, targowica, II rozbiór
    2. Btargowica, Konstytucja 3 maja, II rozbiór
    3. CII rozbiór, Konstytucja 3 maja, targowica
    4. DKonstytucja 3 maja, II rozbiór, targowica
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Konstytucja 3 maja, targowica, II rozbiór – Konstytucja – 1791 r., targowica – 1792 r., II rozbiór – 1793 r.

  7. Które ziemie zabrała Austria w I rozbiorze?

    1. Apołudniową Małopolskę ze Lwowem (Galicję)
    2. BWielkopolskę z Poznaniem
    3. CPomorze Gdańskie i Warmię
    4. DInflanty i wschodnią Białoruś
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: południową Małopolskę ze Lwowem (Galicję) – Austria nazwała zajęte ziemie Galicją.

  8. Dlaczego rozbiory Rzeczypospolitej były możliwe?

    1. Apaństwo było słabe, a sąsiedzi silni
    2. BRzeczpospolita napadła na sąsiadów
    3. CPolacy chcieli podziału kraju
    4. Dkról Stanisław August był cesarzem Rosji
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: państwo było słabe, a sąsiedzi silni – Słabość państwa zachęcała mocarstwa do podziału.

Cały dział „Oświecenie i rozbiory”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 9🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Historia, klasa 6

Oświecenie i wielkie rewolucjeOświecenie w Rzeczypospolitej i w PrusachSejm Wielki i Konstytucja 3 majaPowstanie kościuszkowskie i III rozbiórŚwiat w XIX wieku: USA i kolonializmNapoleon i kongres wiedeńskiRewolucja przemysłowa i wynalazkiWiosna Ludów i zjednoczenie Włoch i NiemiecSpołeczeństwo II połowy XIX wiekuLegiony Polskie i Księstwo WarszawskieZiemie polskie po kongresie wiedeńskimPowstanie listopadoweWielka EmigracjaPowstanie styczniowePraca organiczna i industrializacjaRusyfikacja, germanizacja i autonomia GalicjiKultura i nauka bez państwaWarsztat historyka: źródło, mapa, czas i ocena postaw