ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Oświecenie i rozbioryklasa 6 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/6/historia/sejm-wielki-i-konstytucja-3-maja/

Historia · Oświecenie i rozbiory · kl. 6

Sejm Wielki i Konstytucja 3 maja

Największa reforma Rzeczypospolitej: Sejm Wielki, Konstytucja 3 maja i walka o jej obronę.

ok. 3 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Przyczyny reform

  • Po I rozbiorze (1772 r.) wielu Polaków zrozumiało, że bez naprawy państwa Rzeczpospolita zginie.
  • Największe słabości: liberum veto (jeden poseł mógł zerwać sejm), wolna elekcja, w którą wtrącali się sąsiedzi, mała armia i brak praw dla mieszczan.

2Sejm Wielki (1788–1792)

  • Sejm Wielki, zwany Czteroletnim, obradował w Warszawie i uchwalił powiększenie armii.
  • Czarna procesja (1789 r.) – mieszczanie z wielu miast w czarnych strojach przeszli przez Warszawę do króla i zażądali praw dla miast.
  • 1791 r. – Prawo o miastach: mieszczanie mogli kupować ziemię i zostawać urzędnikami, a nikt nie mógł ich uwięzić bez wyroku sądu (nietykalność osobista).

3Konstytucja 3 maja (1791)

  • 3 maja 1791 r. uchwalono Konstytucję – najważniejsze prawo państwa. Była pierwszą taką ustawą w Europie i drugą na świecie, po amerykańskiej.
  • Wprowadziła monarchię konstytucyjną (król rządzi, ale według prawa) i trójpodział władzy; zniosła liberum veto i wolną elekcję – tron miał być dziedziczny.
  • Twórcy: król Stanisław August Poniatowski, Hugo Kołłątaj, Ignacy Potocki.
grupaco dawała konstytucja
szlachtanajwięcej praw; o polityce decydują szlachcice posiadający ziemię
mieszczanieprawa z Prawa o miastach
chłopitylko „opieka prawa”, pańszczyzna zostaje
Sprawdź, czy rozumiesz

Co dawało mieszczanom Prawo o miastach z 1791 r.?

4Obalenie konstytucji

  • 1792 r. – przeciwnicy reform (magnaci, m.in. Szczęsny Potocki) zawiązali konfederację targowicką i wezwali wojska rosyjskie. Wybuchła przegrana wojna z Rosją.
  • Król przystąpił do targowicy, konstytucję obalono, a w 1793 r. nastąpił II rozbiór.

5Pamięć

  • 3 maja to święto narodowe: przypomina, że Polacy próbowali naprawić państwo bez rozlewu krwi.
  • „Targowica” to dziś synonim zdrady – współpracy z obcym państwem przeciw własnemu. W sporach politycznych bywa nadużywana jako obelga – sprawdź, czy ktoś naprawdę działał z obcym państwem przeciw Polsce.
Zapamiętaj

1788–1792 – Sejm Wielki; 3 maja 1791 r. – Konstytucja; 1792 r. – targowica; 1793 r. – II rozbiór.

Uwaga na błąd

Konstytucja 3 maja nie uwłaszczyła chłopów i nie zniosła pańszczyzny – wzięła ich tylko „pod opiekę prawa”.

Sprawdź, czy rozumiesz

Co było skutkiem targowicy i wojny z Rosją w 1792 r.?

✎Ściąga: Sejm Wielki i Konstytucja 3 maja

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • 1788–1792 – Sejm Wielki; 3 maja 1791 r. – Konstytucja; 1792 r. – targowica; 1793 r. – II rozbiór.
  • Sejm Wielki, zwany Czteroletnim, obradował w Warszawie i uchwalił powiększenie armii.
  • Czarna procesja (1789 r.) – mieszczanie z wielu miast w czarnych strojach przeszli przez Warszawę do króla i zażądali praw dla miast.
  • 1791 r. – Prawo o miastach: mieszczanie mogli kupować ziemię i zostawać urzędnikami, a nikt nie mógł ich uwięzić bez wyroku sądu (nietykalność osobista).
  • 3 maja 1791 r. uchwalono Konstytucję – najważniejsze prawo państwa. Była pierwszą taką ustawą w Europie i drugą na świecie, po amerykańskiej.
  • 1792 r. – przeciwnicy reform (magnaci, m.in. Szczęsny Potocki) zawiązali konfederację targowicką i wezwali wojska rosyjskie. Wybuchła przegrana wojna z Rosją.
  • 3 maja to święto narodowe: przypomina, że Polacy próbowali naprawić państwo bez rozlewu krwi.
  • „Targowica” to dziś synonim zdrady – współpracy z obcym państwem przeciw własnemu. W sporach politycznych bywa nadużywana jako obelga – sprawdź, czy ktoś naprawdę działał z obcym państwem przeciw Polsce.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. W którym roku uchwalono Konstytucję 3 maja?

    1. A1791
    2. B1792
    3. C1772
    4. D1788
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 1791 – Konstytucję uchwalono 3 maja 1791 r.

  2. Czym była czarna procesja?

    1. Azjazdem magnatów w Targowicy
    2. Bpogrzebem króla
    3. Cpochodem mieszczan domagających się praw dla miast
    4. Dprzemarszem wojsk rosyjskich
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: pochodem mieszczan domagających się praw dla miast – Mieszczanie w czarnych strojach przeszli przez Warszawę w 1789 r.

  3. Co zniosła Konstytucja 3 maja?

    1. Aarmię
    2. Bpańszczyznę
    3. Csejm
    4. Dliberum veto
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: liberum veto – Konstytucja zniosła liberum veto, ale pańszczyzny nie zlikwidowała.

  4. Czym była konfederacja targowicka?

    1. Azwiązkiem magnatów, którzy wezwali Rosję przeciw reformom
    2. Bsojuszem Rzeczypospolitej z Turcją
    3. Cnową konstytucją
    4. Dpowstaniem chłopskim
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: związkiem magnatów, którzy wezwali Rosję przeciw reformom – Targowiczanie zwrócili się o rosyjską pomoc przeciw Konstytucji 3 maja.

  5. Jaki ustrój wprowadzała Konstytucja 3 maja?

    1. Amonarchię konstytucyjną
    2. Bdemokrację z prawem głosu dla wszystkich
    3. Cmonarchię absolutną
    4. Drepublikę chłopską
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: monarchię konstytucyjną – Władzę króla ograniczały konstytucja i prawo.

  6. Dlaczego 3 maja jest świętem narodowym?

    1. Ato rocznica bitwy pod Racławicami
    2. Bto rocznica uchwalenia konstytucji
    3. Cto rocznica wybuchu powstania
    4. Dto rocznica I rozbioru
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: to rocznica uchwalenia konstytucji – Święto upamiętnia uchwalenie Konstytucji w 1791 r.

  7. Co dawało mieszczanom Prawo o miastach z 1791 r.?

    1. Aprawo wybierania króla
    2. Bnietykalność osobistą i prawo kupowania ziemi
    3. Czwolnienie ze wszystkich podatków
    4. Dtytuł szlachecki dla każdego mieszczanina
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: nietykalność osobistą i prawo kupowania ziemi – Mieszczanie mogli też zostawać urzędnikami i oficerami.

  8. Co było skutkiem targowicy i wojny z Rosją w 1792 r.?

    1. Autworzenie Księstwa Warszawskiego
    2. Buchwalenie Prawa o miastach
    3. Cobalenie konstytucji i II rozbiór w 1793 r.
    4. Dwybuch powstania listopadowego
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: obalenie konstytucji i II rozbiór w 1793 r. – Po wkroczeniu Rosjan reformy obalono, a Rosja i Prusy dokonały II rozbioru.

Cały dział „Oświecenie i rozbiory”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 9🔊 Posłuchaj notatki

Ten sam temat w innych klasach i przedmiotach

Sejm Wielki i Konstytucja 3 maja · Historia, klasa 2 LO

Więcej: Historia, klasa 6

Oświecenie i wielkie rewolucjeOświecenie w Rzeczypospolitej i w PrusachRozbiory RzeczypospolitejPowstanie kościuszkowskie i III rozbiórŚwiat w XIX wieku: USA i kolonializmNapoleon i kongres wiedeńskiRewolucja przemysłowa i wynalazkiWiosna Ludów i zjednoczenie Włoch i NiemiecSpołeczeństwo II połowy XIX wiekuLegiony Polskie i Księstwo WarszawskieZiemie polskie po kongresie wiedeńskimPowstanie listopadoweWielka EmigracjaPowstanie styczniowePraca organiczna i industrializacjaRusyfikacja, germanizacja i autonomia GalicjiKultura i nauka bez państwaWarsztat historyka: źródło, mapa, czas i ocena postaw