ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Język polski · Lektury obowiązkoweklasa 6 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/6/jezyk-polski/rota-i-poezja-patriotyczna/

Język polski · Lektury obowiązkowe · kl. 6

„Rota” i poezja patriotyczna

Poznasz „Rotę” Marii Konopnickiej – pieśń-przysięgę wierności ojczyźnie i polskiej mowie – oraz wiersz Juliusza Słowackiego „W pamiętniku Zofii Bobrówny”.

ok. 3 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Kontekst Roty

  • Maria Konopnicka napisała Rotę w 1908 r., w czasie zaborów, w odpowiedzi na germanizację w zaborze pruskim – zakazywano tam np. nauki religii po polsku i używania polskiego na zgromadzeniach.
  • Muzykę skomponował Feliks Nowowiejski. Pierwsze publiczne wykonanie: Kraków, 15 lipca 1910 r., przy odsłonięciu pomnika Grunwaldzkiego w 500. rocznicę bitwy.
  • Rota to dawne słowo oznaczające tekst przysięgi – utwór jest uroczystym ślubowaniem.

2Budowa i treść

  • To pieśń patriotyczna: cztery zwrotki, a każda kończy się refrenem Tak nam dopomóż Bóg!
  • Mówi podmiot zbiorowy – „my”, czyli cały naród: Nie rzucim ziemi, skąd nasz ród, / Nie damy pogrześć mowy.
  • Najważniejsze wartości to ziemia ojczysta, polska mowa i wiara; naród obiecuje bronić ich do krwi ostatniej kropli z żył.
  • Podniosły nastrój tworzą wykrzyknienia, powtórzenia (Nie damy…) i uroczyste słownictwo (ród, duch, hufiec).
Sprawdź, czy rozumiesz

Co oznacza słowo „rota” w tytule?

3W pamiętniku Zofii Bobrówny

  • Juliusz Słowacki napisał ten wiersz w 1844 r. na emigracji w Paryżu jako wpis do pamiętnika dziewczynki, która jechała w rodzinne strony poety.
  • Podmiot liryczny – tęskniący za krajem poeta – prosi Zosię, by nie prosiła go o wiersze: prawdziwą poezję usłyszy w ojczyźnie, gdzie każdy kwiatek powie wiersze Zosi.
  • Środki: uosobienie (kwiaty i gwiazdy mówią i śpiewają), zdrobnienia, epitety, apostrofa (zwrot do Zosi). Główny motyw: tęsknota za ojczyzną.
Zapamiętaj

Rota: słowa – Maria Konopnicka (1908), muzyka – Feliks Nowowiejski (1910); refren: Tak nam dopomóż Bóg!

Uwaga na błąd

Nazywanie wersu Nie rzucim ziemi, skąd nasz ród refrenem. To początek pierwszej zwrotki, a refren brzmi Tak nam dopomóż Bóg!

✎Ściąga: „Rota” i poezja patriotyczna

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Rota: słowa – Maria Konopnicka (1908), muzyka – Feliks Nowowiejski (1910); refren: Tak nam dopomóż Bóg!
  • Maria Konopnicka napisała Rotę w 1908 r., w czasie zaborów, w odpowiedzi na germanizację w zaborze pruskim – zakazywano tam np. nauki religii po polsku i używania polskiego na zgromadzeniach.
  • Rota to dawne słowo oznaczające tekst przysięgi – utwór jest uroczystym ślubowaniem.
  • Juliusz Słowacki napisał ten wiersz w 1844 r. na emigracji w Paryżu jako wpis do pamiętnika dziewczynki, która jechała w rodzinne strony poety.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Kto napisał słowa „Roty”?

    1. AJuliusz Słowacki
    2. BFeliks Nowowiejski
    3. CAdam Mickiewicz
    4. DMaria Konopnicka
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Maria Konopnicka – Słowa napisała poetka Maria Konopnicka.

  2. Kto skomponował muzykę do „Roty”?

    1. AStanisław Moniuszko
    2. BFryderyk Chopin
    3. CMaria Konopnicka
    4. DFeliks Nowowiejski
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Feliks Nowowiejski – Melodię ułożył Feliks Nowowiejski.

  3. Co oznacza słowo „rota” w tytule?

    1. Aoddział wojska na koniu
    2. Brodzaj tańca
    3. Ctekst przysięgi
    4. Dmodlitwę za zmarłych
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: tekst przysięgi – Utwór jest uroczystym ślubowaniem wierności ojczyźnie.

  4. Jak brzmi refren „Roty”?

    1. A„Tak nam dopomóż Bóg!”
    2. B„Litwo! Ojczyzno moja!”
    3. C„Nie rzucim ziemi, skąd nasz ród”
    4. D„Jeszcze Polska nie zginęła”
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: „Tak nam dopomóż Bóg!” – Refren zamyka każdą z czterech zwrotek.

  5. Przeciw czemu skierowana była „Rota” w 1908 r.?

    1. Aprzeciw germanizacji w zaborze pruskim
    2. Bprzeciw najazdowi Tatarów
    3. Cprzeciw budowie pomnika Grunwaldzkiego
    4. Dprzeciw powstaniu styczniowemu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: przeciw germanizacji w zaborze pruskim – Konopnicka odpowiadała na odbieranie Polakom języka i wiary.

  6. Kto mówi w „Rocie”?

    1. AMaria Konopnicka jako „ja”
    2. Bpodmiot zbiorowy – „my”, czyli naród
    3. CZosia
    4. Dkról
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: podmiot zbiorowy – „my”, czyli naród – Zaimek „my” pokazuje, że przysięgę składa cała wspólnota.

  7. Kto napisał wiersz „W pamiętniku Zofii Bobrówny”?

    1. AJuliusz Słowacki
    2. BMaria Konopnicka
    3. CRafał Kosik
    4. DJan Kochanowski
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Juliusz Słowacki – Słowacki napisał go na emigracji w 1844 r.

  8. Co czuje podmiot liryczny w wierszu Słowackiego?

    1. Aradość z podróży do Paryża
    2. Bgniew na Zosię
    3. Cstrach przed burzą
    4. Dtęsknotę za ojczyzną
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: tęsknotę za ojczyzną – Poeta-emigrant tęskni za krajem, w którym „każdy kwiatek” mówi wiersze.

Cały dział „Lektury obowiązkowe”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 9🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Język polski, klasa 6

Skuteczna komunikacja i odpowiedzialność za słowoAsertywność i argumentowanie z szacunkiemNarracja i kompozycja utworuPrzypowieść i powieśćMetafora, wieloznaczność i środki stylistyczneInterpretacja głosowa i porównywanie odbioruCzęści mowy a części zdaniaPodmiot, orzeczenie i określenia; szyk wyrazówZdania złożone i wtrąceniaNacechowanie wyrazów, synonimy i antonimyFrazeologizmy biblijne i mitologiczne; słownikiInterpunkcja: przecinek, wtrącenia, dwukropekOrtografia: ó i u, rz i ż, ch i h„Nie” i wielka litera – pisownia od 2026 rokuNotatka z różnych źródeł i plan szczegółowyRegulamin, prezentacja i sprawozdanieCharakterystyka: motywy postępowaniaOpis przeżycia i dzieła kulturyArgumenty: fakty i emocjeOpowiadanie z dialogiem, formy dziennikarskie i komiksWartości, wspólnota i odporność psychicznaRzetelność źródeł, intencje i perswazjaBezpieczeństwo i odpowiedzialność w sieci„Felix, Net i Nika oraz Gang Niewidzialnych Ludzi”Podania i legendy polskie: o Lechu i o KrakuPrzypowieści biblijne: o talentach, o siewcy, o pannachMity: Tezeusz i Ariadna, Orfeusz i Eurydyka, Dedal i Ikar„Pan Tadeusz” – polowanie i koncert Wojskiego