ogarniam.edu.pl Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Język polski · Komunikacjaklasa 6 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/6/jezyk-polski/skuteczna-komunikacja-i-odpowiedzialnosc-za-slowo/

Język polski · Komunikacja · kl. 6

Skuteczna komunikacja i odpowiedzialność za słowo

Dowiesz się, od czego zależy skuteczność komunikatu, jak wyciągać wnioski z tego, co słyszysz i czytasz, oraz dlaczego za słowo odpowiadasz także w sieci.

ok. 3 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Od czego zależy skuteczność przekazu

  • Komunikat to wiadomość od nadawcy (tego, kto mówi lub pisze) do odbiorcy (tego, kto słucha lub czyta). Jest skuteczny, gdy odbiorca zrozumie go tak, jak chciał nadawca.
  • Środki językowe to słowa i zdania, których używasz. Dobierz je do odbiorcy i sytuacji: do kolegi napiszesz Hej, wpadniesz?, a do dyrektora – Dzień dobry, uprzejmie proszę o….
  • Komunikaty niewerbalne to wszystko poza słowami: mimika, gesty, postawa, ton głosu, kontakt wzrokowy. Mogą wzmocnić słowa albo im zaprzeczyć – Cieszę się powiedziane ze skrzywioną miną brzmi nieszczerze.

2Wnioskowanie: prawda czy fałsz

  • Przesłanka to informacja, którą znasz, a wniosek – to, co z niej logicznie wynika.
  • Przykład: Biblioteka jest czynna od poniedziałku do piątku. Dziś jest niedziela. Wniosek: Biblioteka jest dziś zamknięta.
  • Zanim uznasz coś za prawdę, sprawdź, czy przesłanki są prawdziwe i czy wniosek naprawdę z nich wynika. Jeśli nie – masz fałsz albo zgadywanie.
Sprawdź, czy rozumiesz

Kiedy komunikat jest skuteczny?

3Spójna wypowiedź krok po kroku

  • Krok 1: ustal cel – co odbiorca ma wiedzieć albo zrobić.
  • Krok 2: zacznij od głównej myśli.
  • Krok 3: dodaj 2–3 zdania wyjaśnienia lub przykładu i połącz je wyrazami ponieważ, na przykład, dlatego.
  • Krok 4: zakończ krótkim podsumowaniem.
  • Po wypowiedzi zrób autorefleksję, czyli oceń siebie: czy mnie zrozumiano? co następnym razem powiem jaśniej?

4Odpowiedzialność za słowo

  • Wpis, komentarz czy mem zostają w sieci na długo i mogą kogoś zranić. Zanim wyślesz, zapytaj siebie: czy powiedziałbym to tej osobie prosto w oczy?
  • Hejt to obraźliwe, nienawistne wypowiedzi. Nie powielaj ich i nie udostępniaj niesprawdzonych wiadomości.
Zapamiętaj

Skuteczny komunikat = jasny cel + słowa dobrane do odbiorcy + zgodna z nimi mowa ciała.

Uwaga na błąd

Wniosek „na skróty”: Kasia nie odpisała, więc się obraziła. Z tej przesłanki wcale to nie wynika – może po prostu nie ma telefonu.

Sprawdź, czy rozumiesz

Dostałeś obraźliwy mem o koledze z klasy. Co zrobić?

✎Ściąga: Skuteczna komunikacja i odpowiedzialność za słowo

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Skuteczny komunikat = jasny cel + słowa dobrane do odbiorcy + zgodna z nimi mowa ciała.
  • Komunikat to wiadomość od nadawcy (tego, kto mówi lub pisze) do odbiorcy (tego, kto słucha lub czyta). Jest skuteczny, gdy odbiorca zrozumie go tak, jak chciał nadawca.
  • Środki językowe to słowa i zdania, których używasz. Dobierz je do odbiorcy i sytuacji: do kolegi napiszesz Hej, wpadniesz?, a do dyrektora – Dzień dobry, uprzejmie proszę o….
  • Komunikaty niewerbalne to wszystko poza słowami: mimika, gesty, postawa, ton głosu, kontakt wzrokowy. Mogą wzmocnić słowa albo im zaprzeczyć – Cieszę się powiedziane ze skrzywioną miną brzmi nieszczerze.
  • Przesłanka to informacja, którą znasz, a wniosek – to, co z niej logicznie wynika.
  • Hejt to obraźliwe, nienawistne wypowiedzi. Nie powielaj ich i nie udostępniaj niesprawdzonych wiadomości.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Kiedy komunikat jest skuteczny?

    1. Agdy nadawca mówi bardzo głośno
    2. Bgdy zawiera dużo trudnych słów
    3. Cgdy odbiorca rozumie go tak, jak chciał nadawca
    4. Dgdy jest jak najdłuższy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: gdy odbiorca rozumie go tak, jak chciał nadawca – O skuteczności decyduje to, czy odbiorca zrozumiał przekaz zgodnie z zamiarem nadawcy.

  2. Co należy do komunikatów niewerbalnych?

    1. Amimika, gesty, postawa i ton głosu
    2. Btreść ogłoszenia
    3. Ctylko tytuł wypowiedzi
    4. Dwyłącznie słowa zapisane na kartce
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: mimika, gesty, postawa i ton głosu – Komunikaty niewerbalne to wszystko, co przekazujemy poza słowami.

  3. Przesłanki: „Sklep jest czynny do 18.00. Teraz jest 19.30”. Który wniosek jest poprawny?

    1. ASklep jest teraz zamknięty.
    2. BSklep jest czynny całą dobę.
    3. CSklep otworzy się za godzinę.
    4. DSklep zamknięto na zawsze.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Sklep jest teraz zamknięty. – Skoro sklep działa do 18.00, a jest 19.30, to jest już zamknięty – nic więcej z przesłanek nie wynika.

  4. Który wniosek NIE wynika z przesłanki „Tomek nie przyszedł dziś na trening”?

    1. ATomka nie było dziś na treningu.
    2. BTomek pokłócił się z trenerem.
    3. CTomek opuścił dzisiejszy trening.
    4. DNa dzisiejszym treningu zabrakło Tomka.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Tomek pokłócił się z trenerem. – Przesłanka nie mówi nic o przyczynie nieobecności, więc kłótnia to tylko domysł.

  5. Do kogo pasuje zwrot „Uprzejmie proszę o przesunięcie terminu”?

    1. Ado młodszego brata przy obiedzie
    2. Bdo przyjaciółki w żartobliwym SMS-ie
    3. Cdo dyrektora szkoły w oficjalnym mailu
    4. Ddo kolegi na czacie klasowym
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: do dyrektora szkoły w oficjalnym mailu – Oficjalne zwroty dobieramy do odbiorcy, z którym łączy nas oficjalna relacja.

  6. Czym jest autorefleksja komunikacyjna?

    1. Akrytykowaniem rozmówcy
    2. Bunikaniem rozmów
    3. Coceną własnej wypowiedzi i wyciąganiem wniosków na przyszłość
    4. Dpowtarzaniem wypowiedzi słowo w słowo
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: oceną własnej wypowiedzi i wyciąganiem wniosków na przyszłość – Po wypowiedzi sprawdzamy, czy nas zrozumiano i co można poprawić.

  7. Od czego zaczynasz budowanie spójnej wypowiedzi?

    1. Aod wypisania jak najwięcej trudnych słów
    2. Bod zakończenia bez tematu
    3. Cod ustalenia jej celu
    4. Dod zmiany tematu w każdym zdaniu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: od ustalenia jej celu – Najpierw wiesz, co odbiorca ma zrozumieć, potem dobierasz zdania.

  8. Dostałeś obraźliwy mem o koledze z klasy. Co zrobić?

    1. Adopisać własny złośliwy komentarz
    2. Bnie udostępniać go dalej i powiedzieć o nim dorosłemu
    3. Cwysłać go całej klasie
    4. Dzmienić podpis i opublikować
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: nie udostępniać go dalej i powiedzieć o nim dorosłemu – Za słowo i obraz w sieci odpowiada także ten, kto je rozsyła.

Cały dział „Komunikacja”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Język polski, klasa 6