Które zdanie jest złożone współrzędnie?

„Świeciło słońce, ale wiał zimny wiatr.”

„Odrobiłam lekcje, gdy wróciłam.”

„Myślę, że masz rację.”

Które zdanie jest złożone podrzędnie?

„Wiem, że jutro jest sprawdzian.”

„Zadzwonił telefon i ktoś zapukał.”

„Uczyłem się, ale nie zdążyłem.”

W którym zdaniu przecinek postawiono poprawnie?

„Zapytała, czy przyjdę na urodziny.”

„Myślę że, masz rację.”

„Pójdziesz ze mną, lub zostaniesz.”

Jak sprawdzić, czy zdanie jest złożone podrzędnie?

zadać pytanie od jednego zdania składowego do drugiego

zobaczyć, czy kończy się kropką

sprawdzić, czy jest w nim spójnik „i”

Zdania złożone i wtrącenia – ściąga i quiz

ogarniam.edu.pl · Język polski · Gramatykaklasa 6 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/6/jezyk-polski/zdania-zlozone-i-wtracenia/

Zdania złożone i wtrącenia

Odróżnisz zdanie pojedyncze od złożonego, rozpoznasz zdanie współrzędnie i podrzędnie złożone oraz poprawnie postawisz przecinek i wydzielisz wtrącenie.

1Zdanie pojedyncze a złożone

Zdanie pojedyncze ma jedno orzeczenie: Wróciłam do domu.
Zdanie złożone składa się z co najmniej dwóch zdań składowych (wypowiedzeń składowych), a każde ma własne orzeczenie: Wróciłam do domu i odrobiłam lekcje.

2Dwa rodzaje zdań złożonych

Współrzędnie złożone – zdania składowe są równorzędne, żadne nie określa drugiego; można je rozdzielić kropką: Świeciło słońce, ale wiał zimny wiatr.
Podrzędnie złożone – zdanie podrzędne określa nadrzędne i odpowiada na pytanie zadane od niego: Odrobiłam lekcje, gdy wróciłam do domu (odrobiłam kiedy? – gdy wróciłam do domu).
Zdania łączy spójnik albo stoją obok siebie bez spójnika: Wróciłam, zjadłam obiad.

Zdanie współrzędnie złożone (zdania równorzędne) i podrzędnie złożone (pytanie od nadrzędnego).

3Jak rozpoznać – krok po kroku

Krok 1: podkreśl orzeczenia – ile orzeczeń, tyle zdań składowych.
Krok 2: zaznacz granice zdań i wyraz, który je łączy.
Krok 3: zadaj pytanie od jednego zdania do drugiego (kiedy? dlaczego? co?). Da się – zdanie podrzędnie złożone; nie da się – współrzędnie złożone.

Sprawdź, czy rozumiesz

Ile zdań składowych ma zdanie „Gdy wróciłam, zjadłam obiad i odrobiłam lekcje”?

4Przecinek

Stawiamy go przed a, ale, lecz, więc, dlatego oraz przed wyrazami wprowadzającymi zdanie podrzędne: że, bo, gdy, ponieważ, który, jeśli, żeby, czy (Zapytała, czy przyjdę).
Nie stawiamy przed pojedynczym i, oraz, albo, lub ani przed czy w znaczeniu „albo”: Zostaniesz czy pójdziesz?

5Wtrącenie

Wtrącenie to dodatkowa informacja wstawiona w środek zdania. Wydzielamy je z obu stron przecinkami albo nawiasem: Mój brat, który ma osiem lat, gra w szachy. / Mój brat (ma osiem lat) gra w szachy.

Zapamiętaj

Liczba orzeczeń = liczba zdań składowych. Zdanie podrzędne odpowiada na pytanie zadane od nadrzędnego.

Uwaga na błąd

Przecinek tylko z jednej strony wtrącenia: Mój brat, który ma osiem lat gra w szachy – brakuje drugiego przecinka.

Sprawdź, czy rozumiesz

Jak wydzielamy wtrącenie?

✎Ściąga: Zdania złożone i wtrącenia

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

Liczba orzeczeń = liczba zdań składowych. Zdanie podrzędne odpowiada na pytanie zadane od nadrzędnego.
Zdanie pojedyncze ma jedno orzeczenie: Wróciłam do domu.
Zdanie złożone składa się z co najmniej dwóch zdań składowych (wypowiedzeń składowych), a każde ma własne orzeczenie: Wróciłam do domu i odrobiłam lekcje.
Współrzędnie złożone – zdania składowe są równorzędne, żadne nie określa drugiego; można je rozdzielić kropką: Świeciło słońce, ale wiał zimny wiatr.
Podrzędnie złożone – zdanie podrzędne określa nadrzędne i odpowiada na pytanie zadane od niego: Odrobiłam lekcje, gdy wróciłam do domu (odrobiłam kiedy? – gdy wróciłam do domu).
Wtrącenie to dodatkowa informacja wstawiona w środek zdania. Wydzielamy je z obu stron przecinkami albo nawiasem: Mój brat, który ma osiem lat, gra w szachy. / Mój brat (ma osiem lat) gra w szachy.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

Ile zdań składowych ma zdanie „Gdy wróciłam, zjadłam obiad i odrobiłam lekcje”?
1. Acztery
2. Bdwa
3. Cjedno
4. Dtrzy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: trzy – Są trzy orzeczenia: wróciłam, zjadłam, odrobiłam.
Które zdanie jest złożone współrzędnie?
1. A„Świeciło słońce, ale wiał zimny wiatr.”
2. B„Odrobiłam lekcje, gdy wróciłam.”
3. C„Myślę, że masz rację.”
4. D„Pada deszcz.”
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: „Świeciło słońce, ale wiał zimny wiatr.” – Zdania składowe są równorzędne – można je rozdzielić kropką.
Które zdanie jest złożone podrzędnie?
1. A„Wiem, że jutro jest sprawdzian.”
2. B„Zadzwonił telefon i ktoś zapukał.”
3. C„Kot śpi na kanapie.”
4. D„Uczyłem się, ale nie zdążyłem.”
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: „Wiem, że jutro jest sprawdzian.” – Wiem co? – że jutro jest sprawdzian; jedno zdanie określa drugie.
Przed którym spójnikiem w zdaniu złożonym zawsze stawiamy przecinek?
1. Alub
2. Bale
3. Ci
4. Doraz
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: ale – Przed „ale”, „a”, „lecz” stawiamy przecinek.
W którym zdaniu przecinek postawiono poprawnie?
1. A„Myślę że, masz rację.”
2. B„Kupiłem chleb, i mleko.”
3. C„Pójdziesz ze mną, lub zostaniesz.”
4. D„Zapytała, czy przyjdę na urodziny.”
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: „Zapytała, czy przyjdę na urodziny.” – „Czy” wprowadza tu zdanie podrzędne, więc przed nim stawiamy przecinek.
Jak wydzielamy wtrącenie?
1. Aprzecinkami z obu stron albo nawiasem
2. Bjednym przecinkiem przed wtrąceniem
3. Cśrednikiem
4. Dwykrzyknikiem
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: przecinkami z obu stron albo nawiasem – Wtrącenie musi być oddzielone z obu stron.
Który zapis wtrącenia jest poprawny?
1. A„Mój brat, który ma osiem lat, gra w szachy.”
2. B„Mój brat który ma osiem lat, gra w szachy.”
3. C„Mój, brat który ma osiem lat gra w szachy.”
4. D„Mój brat, który ma osiem lat gra w szachy.”
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: „Mój brat, który ma osiem lat, gra w szachy.” – Wtrącone zdanie oddzielamy przecinkami z obu stron.
Jak sprawdzić, czy zdanie jest złożone podrzędnie?
1. Azadać pytanie od jednego zdania składowego do drugiego
2. Bzobaczyć, czy kończy się kropką
3. Csprawdzić, czy jest w nim spójnik „i”
4. Dpoliczyć wszystkie wyrazy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: zadać pytanie od jednego zdania składowego do drugiego – Jeśli jedno zdanie odpowiada na pytanie zadane od drugiego, mamy złożenie podrzędne.

Cały dział „Gramatyka”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytań Fiszki · 9 🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Język polski, klasa 6

Skuteczna komunikacja i odpowiedzialność za słowo Asertywność i argumentowanie z szacunkiem Narracja i kompozycja utworu Przypowieść i powieść Metafora, wieloznaczność i środki stylistyczne Interpretacja głosowa i porównywanie odbioru Części mowy a części zdania Podmiot, orzeczenie i określenia; szyk wyrazów Nacechowanie wyrazów, synonimy i antonimy Frazeologizmy biblijne i mitologiczne; słowniki Interpunkcja: przecinek, wtrącenia, dwukropek Ortografia: ó i u, rz i ż, ch i h „Nie” i wielka litera – pisownia od 2026 roku Notatka z różnych źródeł i plan szczegółowy Regulamin, prezentacja i sprawozdanie Charakterystyka: motywy postępowania Opis przeżycia i dzieła kultury Argumenty: fakty i emocje Opowiadanie z dialogiem, formy dziennikarskie i komiks Wartości, wspólnota i odporność psychiczna Rzetelność źródeł, intencje i perswazja Bezpieczeństwo i odpowiedzialność w sieci „Felix, Net i Nika oraz Gang Niewidzialnych Ludzi”„Rota” i poezja patriotyczna Podania i legendy polskie: o Lechu i o Kraku Przypowieści biblijne: o talentach, o siewcy, o pannach Mity: Tezeusz i Ariadna, Orfeusz i Eurydyka, Dedal i Ikar „Pan Tadeusz” – polowanie i koncert Wojskiego