1Czym jest frazeologizm
- Związek frazeologiczny (frazeologizm) to utrwalone połączenie wyrazów o znaczeniu przenośnym. Nie odczytasz go z pojedynczych słów: strzec jak oka w głowie znaczy „bardzo troskliwie pilnować”.
- Nie wymieniamy w nim wyrazów: mówimy pięta achillesowa, a nie „stopa achillesowa”.
2Frazeologizmy biblijne
| frazeologizm | znaczenie | pochodzenie |
|---|---|---|
| wdowi grosz | skromny dar dany z serca | uboga wdowa oddaje dwa drobne pieniążki |
| plaga egipska | dotkliwe, uciążliwe nieszczęście | plagi zesłane na Egipt |
| strzec jak oka w głowie | bardzo troskliwie pilnować | obraz ze Starego Testamentu |
| zakopać talent | zmarnować zdolności | przypowieść o talentach |
| syn marnotrawny | ktoś, kto po błędach wraca do bliskich | przypowieść o synu marnotrawnym |
| wieża Babel | zamęt, gdy ludzie się nie rozumieją | pomieszanie języków budowniczych wieży |
Czym jest frazeologizm?
Znaczenia frazeologizmu nie odczytamy z pojedynczych słów.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Frazeologizmy mitologiczne (utrwalenie)
- pięta achillesowa – słaby punkt; nić Ariadny – sposób wyjścia z trudnej sytuacji; syzyfowa praca – ciężka praca bez efektu; stajnia Augiasza – ogromny bałagan; puszka Pandory – źródło nieszczęść.
4Słowniki i leksykony – gdzie czego szukać
- Słownik frazeologiczny – znaczenie i pochodzenie frazeologizmów; hasło znajdziesz pod najważniejszym wyrazem, np. talent.
- Szkolny słownik terminów literackich – definicje pojęć, np. metafora, przypowieść.
- Leksykon – krótkie hasła encyklopedyczne z jednej dziedziny, np. leksykon mitologii; poradnik – praktyczne rady, np. poradnik językowy.
Frazeologizm = stałe połączenie wyrazów + znaczenie przenośne. Szukaj go w słowniku frazeologicznym.
Dosłowne rozumienie: zakopać talent nie znaczy „zakopać pieniądze w ogródku”, tylko „nie rozwijać zdolności”.
Co znajdziesz w szkolnym słowniku terminów literackich?
Słownik terminów literackich objaśnia pojęcia z nauki o literaturze.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Frazeologizmy biblijne i mitologiczne; słowniki
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Frazeologizm = stałe połączenie wyrazów + znaczenie przenośne. Szukaj go w słowniku frazeologicznym.
- Związek frazeologiczny (frazeologizm) to utrwalone połączenie wyrazów o znaczeniu przenośnym. Nie odczytasz go z pojedynczych słów: strzec jak oka w głowie znaczy „bardzo troskliwie pilnować”.
- Słownik frazeologiczny – znaczenie i pochodzenie frazeologizmów; hasło znajdziesz pod najważniejszym wyrazem, np. talent.
- Szkolny słownik terminów literackich – definicje pojęć, np. metafora, przypowieść.
- Leksykon – krótkie hasła encyklopedyczne z jednej dziedziny, np. leksykon mitologii; poradnik – praktyczne rady, np. poradnik językowy.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Czym jest frazeologizm?
- Atytułem utworu
- Bpojedynczym trudnym wyrazem
- Cutrwalonym połączeniem wyrazów o znaczeniu przenośnym
- Dkażdym zdaniem złożonym
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: utrwalonym połączeniem wyrazów o znaczeniu przenośnym – Znaczenia frazeologizmu nie odczytamy z pojedynczych słów.
Co znaczy „wdowi grosz”?
- Abardzo duża suma pieniędzy
- Bskromny dar dany z serca
- Cmoneta z wizerunkiem wdowy
- Dpodatek od spadku
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: skromny dar dany z serca – Uboga wdowa oddała niewiele, ale wszystko, co miała.
Co znaczy „plaga egipska”?
- Awycieczka do Egiptu
- Bchoroba roślin na pustyni
- Cbudowa piramid
- Ddotkliwe, uciążliwe nieszczęście
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: dotkliwe, uciążliwe nieszczęście – Nazwa pochodzi od plag, które według Biblii spadły na Egipt.
Co znaczy „zakopać talent”?
- Azbyt dużo ćwiczyć
- Bukryć skarb w ogrodzie
- Czmarnować swoje zdolności
- Dzapomnieć o urodzinach
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: zmarnować swoje zdolności – Frazeologizm pochodzi z przypowieści o talentach.
Który frazeologizm pochodzi z mitologii?
- A„pięta achillesowa”
- B„syn marnotrawny”
- C„wdowi grosz”
- D„wieża Babel”
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: „pięta achillesowa” – Achilles był wrażliwy na zranienie tylko w piętę.
Co znaczy „nić Ariadny”?
- Asłaby punkt człowieka
- Bsposób wyjścia z trudnej sytuacji
- Ccienka tkanina
- Ddługa i nudna opowieść
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: sposób wyjścia z trudnej sytuacji – Dzięki nici Ariadny Tezeusz wyszedł z labiryntu.
Gdzie sprawdzisz znaczenie i pochodzenie frazeologizmu?
- Aw słowniku ortograficznym
- Bw atlasie geograficznym
- Cw rozkładzie jazdy
- Dw słowniku frazeologicznym
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: w słowniku frazeologicznym – Słownik frazeologiczny objaśnia stałe związki wyrazowe.
Co znajdziesz w szkolnym słowniku terminów literackich?
- Adefinicje pojęć, np. metafory i przypowieści
- Bodmianę czasowników
- Czasady pisowni „ó” i „u”
- Dmapy krajów
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: definicje pojęć, np. metafory i przypowieści – Słownik terminów literackich objaśnia pojęcia z nauki o literaturze.
Cały dział „Gramatyka”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.