1Kontynent, państwo, region
- Australia to najmniejszy kontynent (ok. 7,7 mln km²), leżący na półkuli południowej i wschodniej.
- Związek Australijski to państwo obejmujące kontynent, Tasmanię i mniejsze wyspy – jedyne państwo zajmujące cały kontynent.
- Oceania to tysiące wysp Oceanu Spokojnego: Melanezja (m.in. Nowa Gwinea, Wyspy Salomona, Fidżi), Mikronezja (m.in. Mariany, Wyspy Marshalla) i Polinezja (m.in. Hawaje, Samoa, Tonga, Nowa Zelandia).
- Australia i Oceania tworzą razem część świata.
2Klimat i krajobraz Australii
- Przez środek kontynentu biegnie zwrotnik Koziorożca. Nad wnętrzem przez większość roku panuje wyż – powietrze opada i jest suche. Australia to najsuchszy zamieszkany kontynent: ok. 70% powierzchni to pustynie i półpustynie.
- Na północy panuje klimat podrównikowy z porą deszczową, a na wschodzie, południowym zachodzie i na Tasmanii jest wilgotniej i łagodniej.
- Rzeźba jest stara i wyrównana. Na wschodzie ciągną się Wielkie Góry Wododziałowe z Górą Kościuszki (2228 m) – nazwę nadał jej polski podróżnik Paweł Edmund Strzelecki. Najniżej leży słone jezioro Eyre (ok. −15 m), zwykle wyschnięte.
- Wodę pod suchym wnętrzem kryje Wielki Basen Artezyjski. Wzdłuż północno-wschodniego wybrzeża ciągnie się Wielka Rafa Koralowa (ok. 2300 km).
Czym jest Związek Australijski?
Australia to jednocześnie kontynent i państwo – Związek Australijski.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Izolacja i organizmy
- Australia przez dziesiątki milionów lat była oddzielona od innych lądów, dlatego żyje tu wiele endemitów – gatunków występujących tylko w jednym miejscu: torbacze (kangur, koala), stekowce (dziobak, kolczatka – ssaki składające jaja), eukaliptusy.
- Gatunki sprowadzone przez ludzi (króliki, lisy, ropucha aga) wyrządzają duże szkody.
- Wyspy Oceanii są wulkaniczne lub koralowe (atole); niskim atolom zagraża podnoszenie się poziomu morza.
Australia = kontynent i państwo; Oceania = wyspy Pacyfiku (Melanezja, Mikronezja, Polinezja).
Pustynie Australii nie wynikają z „bliskości równika” – suche wnętrze leży w strefie zwrotnikowej, pod wyżem.
✎Ściąga: Środowisko Australii i Oceanii
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Australia = kontynent i państwo; Oceania = wyspy Pacyfiku (Melanezja, Mikronezja, Polinezja).
- Australia to najmniejszy kontynent (ok. 7,7 mln km²), leżący na półkuli południowej i wschodniej.
- Związek Australijski to państwo obejmujące kontynent, Tasmanię i mniejsze wyspy – jedyne państwo zajmujące cały kontynent.
- Oceania to tysiące wysp Oceanu Spokojnego: Melanezja (m.in. Nowa Gwinea, Wyspy Salomona, Fidżi), Mikronezja (m.in. Mariany, Wyspy Marshalla) i Polinezja (m.in. Hawaje, Samoa, Tonga, Nowa Zelandia).
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Czym jest Związek Australijski?
- Agrupą wysp Polinezji
- Bnazwą Wielkiej Rafy Koralowej
- Cpaństwem obejmującym kontynent Australię, Tasmanię i mniejsze wyspy
- Dczęścią świata obejmującą Australię i Oceanię
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: państwem obejmującym kontynent Australię, Tasmanię i mniejsze wyspy – Australia to jednocześnie kontynent i państwo – Związek Australijski.
Do której części Oceanii należą Hawaje i Nowa Zelandia?
- AMelanezji
- BAustralazji
- CMikronezji
- DPolinezji
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Polinezji – Polinezja zajmuje trójkąt Hawaje – Nowa Zelandia – Wyspa Wielkanocna.
Nowa Gwinea i Fidżi należą do
- AMikronezji
- BPolinezji
- CMelanezji
- DIndonezji Zachodniej
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Melanezji – Melanezja leży na północny wschód od Australii.
Dlaczego wnętrze Australii jest suche?
- Ależy w strefie zwrotnikowej, gdzie przez większość roku panuje wyż
- Bleży na równiku
- Cotacza je wysoki łańcuch Andów
- Dleży za kołem podbiegunowym
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: leży w strefie zwrotnikowej, gdzie przez większość roku panuje wyż – W wyżu powietrze opada i nagrzewa się, więc chmury i deszcz tworzą się rzadko.
Klimatogram Alice Springs pokazuje najwyższą temperaturę w styczniu. Dlaczego?
- Ato błąd pomiaru
- Bmiasto leży na półkuli południowej, gdzie lato trwa od grudnia do lutego
- Cw styczniu jest tam pora deszczowa
- Dw styczniu Słońce góruje najniżej
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: miasto leży na półkuli południowej, gdzie lato trwa od grudnia do lutego – Na półkuli południowej pory roku są odwrotne niż w Polsce.
Endemit to gatunek
- Awystępujący naturalnie tylko na jednym obszarze
- Bżyjący na wszystkich kontynentach
- Csprowadzony przez człowieka
- Dwymarły
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: występujący naturalnie tylko na jednym obszarze – Przykładami endemitów Australii są kangur, koala i dziobak.
Najwyższym szczytem kontynentu australijskiego jest
- AAconcagua
- BGóra Kościuszki
- CMauna Kea
- DMount Everest
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Góra Kościuszki – Góra Kościuszki (2228 m) leży w Wielkich Górach Wododziałowych.
Co zagraża niskim atolom Oceanii?
- Alądolód
- Btornada z Wielkich Równin
- Cpodnoszenie się poziomu morza
- Dwylesianie Amazonii
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: podnoszenie się poziomu morza – Atole wznoszą się zaledwie kilka metrów nad morze.
Cały dział „Australia, Oceania i obszary okołobiegunowe”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.