ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Od czasów saskich do rozbiorówklasa 2 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/2/historia/sejm-wielki-i-konstytucja-3-maja/

Historia · Od czasów saskich do rozbiorów · kl. 2

Sejm Wielki i Konstytucja 3 maja

Jak w kilka lat Rzeczpospolita wzięła się za naprawę państwa i uchwaliła pierwszą w Europie konstytucję.

ok. 2 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Dlaczego Sejm Wielki

  • W 1788 roku Rosja toczyła wojnę z Turcją i Szwecją, więc nie mogła pilnować Polski. Zwołano Sejm Wielki (Sejm Czteroletni, 1788–1792).
  • Obrady toczyły się w konfederacji, żeby liberum veto nie zerwało sejmu.

2Reformy

  • Zniesiono Radę Nieustającą (1789), chciano mieć armię około 100 tysięcy żołnierzy i nowe podatki.
  • W 1789 roku w Czarnej procesji mieszczanie zażądali praw. Skutek: ustawa o miastach (18 IV 1791): wolność osobista, dostęp do urzędów i szlachectwa.
  • W 1790 roku zawarto sojusz z Prusami.
Sprawdź, czy rozumiesz

Co zawierała ustawa o miastach z 1791 roku?

3Konstytucja 3 maja 1791

WładzaJak urządzonaCo zmienionoustawodawczasejm dwuizbowy: izbaposelska i senatkoniec liberum veto ikonfederacji, głosowaniewiększościąwykonawczakról i Straż Praw (rząd zministrami)tron dziedziczny, ministrowieodpowiadają przed sejmemsądowniczasądy niezależne od królasądy dla różnych stanów, zasadapraworządnościludnośćsuwerenność naroduchłopi pod opieką prawa, prawadla mieszczan
Ustrój według Konstytucji 3 maja
  • Autorzy: Ignacy Potocki, Hugo Kołłątaj, król Stanisław August, a także Scipione Piattoli. Uchwalono ją 3 maja 1791 roku w Warszawie.
  • Zasada suwerenności narodu i trójpodziału władzy. Sejm dwuizbowy, rząd (Straż Praw) z królem i ministrami odpowiedzialnymi przed sejmem, niezależne sądy.
  • Zniesiono liberum veto i konfederacje. Tron miał być dziedziczny po Stanisławie Auguście w dynastii saskiej.
  • Chłopów wzięto pod opiekę prawa. Utrzymano pańszczyznę, a religią panującą była katolicka (z wolnością wyznań).
  • Był to ustrój monarchii konstytucyjnej, w której władzę podporządkowano zasadom ustrojowym.
Zapamiętaj

Sejm Wielki (1788–1792) uchwalił Konstytucję 3 maja 1791: suwerenność narodu, trójpodział władzy, koniec liberum veto i konfederacji. To pierwsza w Europie i druga na świecie (po amerykańskiej) nowoczesna konstytucja.

Uwaga na błąd

Przekonanie, że Konstytucja 3 maja zniosła pańszczyznę i dała chłopom wolność. Wzięła ich tylko pod opiekę prawa.

✎Ściąga: Sejm Wielki i Konstytucja 3 maja

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Sejm Wielki (1788–1792) uchwalił Konstytucję 3 maja 1791: suwerenność narodu, trójpodział władzy, koniec liberum veto i konfederacji. To pierwsza w Europie i druga na świecie (po amerykańskiej) nowoczesna konstytucja.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Kiedy uchwalono Konstytucję 3 maja?

    1. A1791
    2. B1792
    3. C1788
    4. D1795
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 1791 – Ustawę rządową uchwalono w Warszawie.

  2. Dlaczego w 1788 roku zwołano Sejm Wielki?

    1. AZmarł król
    2. BZakończyła się wojna trzydziestoletnia
    3. CRosja była zajęta wojną z Turcją i Szwecją
    4. DSzwedzi wkroczyli do Polski
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Rosja była zajęta wojną z Turcją i Szwecją – Okazja do reform.

  3. Co zniosła Konstytucja 3 maja?

    1. ASejm
    2. BReligię katolicką
    3. CPańszczyznę
    4. DLiberum veto i konfederacje
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Liberum veto i konfederacje – Chodziło o likwidację paraliżu sejmu.

  4. Kto należał do autorów konstytucji?

    1. AKościuszko i Pułaski
    2. BSzczęsny Potocki i Branicki
    3. CCzartoryski i Repnin
    4. DIgnacy Potocki i Hugo Kołłątaj
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Ignacy Potocki i Hugo Kołłątaj – Współpracował z królem.

  5. Co zawierała ustawa o miastach z 1791 roku?

    1. APrawa wyborcze dla chłopów
    2. BZniesienie szlachectwa
    3. CZniesienie pańszczyzny
    4. DWolność osobistą i dostęp do urzędów dla mieszczan
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Wolność osobistą i dostęp do urzędów dla mieszczan – Wzmacniała pozycję miast.

  6. Czym była Straż Praw?

    1. AArmią
    2. BSądem
    3. CRządem składającym się z króla i ministrów
    4. DIzbą poselską
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Rządem składającym się z króla i ministrów – Władzą wykonawczą.

  7. Co oznacza monarchia konstytucyjna?

    1. AWładza absolutna
    2. BRządy szlachty
    3. CRządy parlamentu bez króla
    4. DWładza monarchy ograniczona konstytucją
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Władza monarchy ograniczona konstytucją – Konstytucja ograniczała też sejm.

  8. Kto miał dziedziczyć tron według konstytucji?

    1. AWolna elekcja
    2. BDynastia Jagiellonów
    3. CDynastia saska po Stanisławie Auguście
    4. DDynastia Wazów
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Dynastia saska po Stanisławie Auguście – Wprowadzono dziedziczność tronu.

Cały dział „Od czasów saskich do rozbiorów”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 8🔊 Posłuchaj notatki

Ten sam temat w innych klasach i przedmiotach

Sejm Wielki i Konstytucja 3 maja · Historia, klasa 6

Więcej: Historia, klasa 2

Wielkie odkrycia geograficzneSkutki odkryć i początki kolonizacjiZmiany w gospodarce nowożytnejCywilizacje prekolumbijskie i imperia kolonialnePrzemiany kapitalistyczne w Europie Zachodniej XVI–XVII wiekuHumanizm i kultura renesansuReformacja i podział KościołaReforma katolicka i sobór trydenckiLuteranizm, kalwinizm i anglikanizm – porównanieKontrreformacja i wojny religijneWojna trzydziestoletnia i pokój westfalskiAbsolutyzm francuski – Ludwik XIVRewolucje angielskie i monarchia parlamentarnaKultura i nauka XVII wieku – barokCharakter wojny trzydziestoletniej, Rosja i imperium osmańskieFrancja i Anglia – porównanie ustroju w XVII wiekuSztuka barokowa: cechy, dzieła i uwarunkowaniaPolska Jagiellonów: terytorium, instytucje i gospodarkaDemokracja szlacheckaUnia lubelska i tolerancja religijnaPierwsze wolne elekcje i Stefan BatoryRenesans i reformacja w PolsceHołd pruski, Inflanty i ruch egzekucyjnyPoczątek panowania Zygmunta III WazyReformacja w Rzeczypospolitej i jej wpływ na kulturęWojny i zmiany granic w XVII wiekuPotop szwedzki i kryzys gospodarczyOdsiecz wiedeńska 1683Oligarchia magnacka, liberum veto i rokoszeBarok w RzeczypospolitejWojny XVII wieku: uwarunkowania i wodzowieStany w gospodarce, projekty wzmocnienia władzy i sarmatyzmOświecenie – idee, nauka i gospodarkaAbsolutyzm oświecony – Prusy, Austria, RosjaPowstanie Stanów ZjednoczonychRewolucja francuskaAnglia: parlamentaryzm, przemysł i klasycyzmWielkie konflikty polityczne XVIII wiekuEtapy rewolucji francuskiej i ocena rewolucjiCzasy saskie i polityka sąsiadówStanisław August i pierwszy rozbiórTargowica, insurekcja i upadek państwaKultura polskiego oświecenia – KEN i Biblioteka ZałuskichProjekty naprawy państwa i konfederacja barskaKonstytucja 3 maja a konstytucje USA i FrancjiWojna 1792, Kościuszko i przyczyny upadkuStanisław August jako mecenas i polskie oświecenie w EuropieNapoleon i EuropaLegiony Polskie i Księstwo WarszawskiePolityka wewnętrzna Napoleona i jego stosunek do sprawy polskiejŹródło, argument i ocena: przykłady z epoki nowożytnejSpór historyków o upadek Rzeczypospolitej i wypracowanie