Model fizyczny i uzasadnianie w zadaniach

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

1. Co to jest model fizyczny?

   1. AWzór, który nie wymaga żadnych założeń
   2. BFizyczna makieta urządzenia
   3. CUproszczony opis rzeczywistości pozwalający zastosować konkretne prawa
   4. DWynik pojedynczego doświadczenia
   Sprawdź odpowiedź

   Odpowiedź C: Uproszczony opis rzeczywistości pozwalający zastosować konkretne prawa – Model określa, co zaniedbujemy (np. opory) i kiedy dane prawa obowiązują.

2. Które założenie przyjmuje się zwykle w opisie wahadła na nici?

   1. ABrak grawitacji
   2. BSilne tłumienie
   3. CMałe wychylenia
   4. DBardzo duża amplituda
   Sprawdź odpowiedź

   Odpowiedź C: Małe wychylenia – Dla małych wychyleń okres praktycznie nie zależy od amplitudy i opisują go proste prawa.

3. Z czego składa się dobre uzasadnienie?

   1. AZe wzoru bez komentarza
   2. BZ samego wyniku liczbowego
   3. CZ powtórzenia treści zadania
   4. DZ nazwy zależności, odniesienia do danych i wniosku
   Sprawdź odpowiedź

   Odpowiedź D: Z nazwy zależności, odniesienia do danych i wniosku – Uzasadnienie łączy prawo, dane i wniosek.

4. Okresy wahadła dla trzech mas wynoszą 1,51 s, 1,50 s i 1,52 s (niepewność 0,02 s). Jaki wniosek jest poprawny?

   1. AOkres maleje wraz z masą
   2. BNie da się wyciągnąć żadnego wniosku
   3. COkres nie zależy od masy w granicach niepewności
   4. DOkres rośnie wraz z masą
   Sprawdź odpowiedź

   Odpowiedź C: Okres nie zależy od masy w granicach niepewności – Różnice okresów nie przekraczają niepewności pomiaru, więc nie ma podstaw, by twierdzić, że okres zależy od masy.

5. Obliczona prędkość rzuconej piłki wyszła 3000 m/s. Co należy zrobić?

   1. AZamienić wynik na km/h bez sprawdzania
   2. BSprawdzić jednostki i rachunki, bo wynik jest nierealny
   3. CZaokrąglić wynik do 3 m/s
   4. DZostawić wynik, bo kalkulator się nie myli
   Sprawdź odpowiedź

   Odpowiedź B: Sprawdzić jednostki i rachunki, bo wynik jest nierealny – Wynik niezgodny z rzeczywistością wskazuje na błąd w danych, jednostkach lub rachunkach.

6. Po co w odpowiedzi podawać założenia modelu?

   1. APokazują, kiedy zastosowane prawo jest słuszne
   2. BWydłużają odpowiedź
   3. CZastępują obliczenia
   4. DSą potrzebne tylko w opisie doświadczeń
   Sprawdź odpowiedź

   Odpowiedź A: Pokazują, kiedy zastosowane prawo jest słuszne – Założenia (np. brak oporów) tłumaczą, dlaczego wolno było użyć danego prawa.

7. Wahadło wychylono o duży kąt (np. 60°). Co się zmienia?

   1. ANic, model małych drgań zawsze działa dokładnie
   2. BOkres staje się równy zeru
   3. CRuch przestaje być okresowy nawet bez oporów
   4. DOkres zależy od amplitudy, więc model małych drgań daje tylko przybliżony wynik
   Sprawdź odpowiedź

   Odpowiedź D: Okres zależy od amplitudy, więc model małych drgań daje tylko przybliżony wynik – Przy dużych wychyleniach okres rośnie z amplitudą; ruch nadal jest okresowy, ale proste prawa dla małych drgań są tylko przybliżeniem.

8. Które zdanie jest poprawnym uzasadnieniem?

   1. AOkresy (1,50–1,52 s) różnią się nie więcej niż o niepewność 0,02 s, więc okres nie zależy od masy
   2. BOkres zależy od wszystkiego
   3. CTak jest w podręczniku
   4. DWychodzi 1,5 s
   Sprawdź odpowiedź

   Odpowiedź A: Okresy (1,50–1,52 s) różnią się nie więcej niż o niepewność 0,02 s, więc okres nie zależy od masy – Poprawne uzasadnienie odnosi się do konkretnych danych i formułuje wniosek.

Cały dział „Praca badawcza i rozwiązywanie problemów”: ściąga i próbny sprawdzian →