1Wzór i dane dla Polski
- Gęstość zaludnienia mówi, ilu mieszkańców przypada średnio na 1 km². Wzór: d = L przez P, gdzie d – gęstość zaludnienia [os./km²], L – liczba ludności [osoby], P – powierzchnia [km²].
- Na koniec 2025 r. Polska liczyła ok. 37,33 mln mieszkańców (GUS). Powierzchnia kraju według GUS to ok. 313,9 tys. km² (od 2024 r. razem z częścią morskich wód wewnętrznych; wcześniej podawano 312,7 tys. km²). Średnia gęstość wynosi więc ok. 119 os./km².
- Średnia ukrywa duże różnice: w 2024 r. w województwie śląskim było ok. 350 os./km², a w podlaskim i warmińsko-mazurskim tylko ok. 56 os./km².
2Przykład krok po kroku
- Dane: gmina ma powierzchnię 30 km², a gęstość zaludnienia wynosi 150 os./km². Ilu ma mieszkańców?
- Wzór: z d = L przez P wynika L = d · P.
- Obliczenia: L = 150 os./km² · 30 km² = 4 500 osób.
- Odpowiedź: gmina ma ok. 4,5 tys. mieszkańców.
Gmina liczy 12 000 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wynosi 80 os./km². Jaką ma powierzchnię?
P = L / d = 12 000 / 80 = 150 km².
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Gdzie mieszka dużo, a gdzie mało ludzi
| Obszary gęsto zaludnione | Obszary słabo zaludnione |
|---|---|
| Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia | Podlasie |
| aglomeracje: warszawska, krakowska, łódzka, poznańska, trójmiejska, wrocławska | Warmia i Mazury |
| pogórza na południu, okolice Rzeszowa | Pomorze Środkowe, Bory Tucholskie, Bieszczady |
4Dlaczego tak jest
- Środowisko: żyzne gleby, łagodniejszy klimat i złoża (np. węgiel kamienny na Górnym Śląsku) sprzyjały osadnictwu, a lasy, bagna, jeziora i góry je utrudniały.
- Historia: po 1945 r. zmieniły się granice i nastąpiły wielkie migracje, m.in. przesiedlenia z dawnych Kresów na Ziemie Zachodnie i Północne. Bieszczady wyludniły się po wysiedleniach ludności ukraińskiej i łemkowskiej w latach 1944–1947.
- Gospodarka: praca w przemyśle i usługach skupia ludzi w miastach i ich strefach podmiejskich. Na południowym wschodzie gęstość podnosi też rozdrobnione rolnictwo, z którego od wieków utrzymywało się wiele rodzin.
d = L przez P [os./km²] – zawsze podawaj jednostkę. Średnia dla Polski to ok. 119 os./km² (2025 r.).
Rozmieszczenie ludności tłumacz kilkoma czynnikami naraz: środowiskiem, historią i gospodarką.
Mylenie gęstości zaludnienia z liczbą ludności. Mała gmina miejska może mieć niewielu mieszkańców, a bardzo dużą gęstość.
Która para czynników najlepiej wyjaśnia małą gęstość zaludnienia w Bieszczadach?
Środowisko górskie i historia (wysiedlenia 1944–1947) ograniczyły osadnictwo.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Rozmieszczenie ludności i gęstość zaludnienia w Polsce
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- d = L przez P [os./km²] – zawsze podawaj jednostkę. Średnia dla Polski to ok. 119 os./km² (2025 r.).
- Rozmieszczenie ludności tłumacz kilkoma czynnikami naraz: środowiskiem, historią i gospodarką.
- Gęstość zaludnienia mówi, ilu mieszkańców przypada średnio na 1 km². Wzór: d = L przez P, gdzie d – gęstość zaludnienia [os./km²], L – liczba ludności [osoby], P – powierzchnia [km²].
- Dane: gmina ma powierzchnię 30 km², a gęstość zaludnienia wynosi 150 os./km². Ilu ma mieszkańców?
- Wzór: z d = L przez P wynika L = d · P.
- Obliczenia: L = 150 os./km² · 30 km² = 4 500 osób.
- Odpowiedź: gmina ma ok. 4,5 tys. mieszkańców.
- Środowisko: żyzne gleby, łagodniejszy klimat i złoża (np. węgiel kamienny na Górnym Śląsku) sprzyjały osadnictwu, a lasy, bagna, jeziora i góry je utrudniały.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Wzór na gęstość zaludnienia to
- Aprzyrost naturalny podzielony przez powierzchnię
- Bliczba ludności razy powierzchnia
- Cliczba ludności podzielona przez powierzchnię
- Dpowierzchnia podzielona przez liczbę ludności
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: liczba ludności podzielona przez powierzchnię – d = L / P, czyli liczba osób przypadająca na 1 km².
Gęstość zaludnienia podaje się w
- Aprocentach
- Bkilometrach kwadratowych
- Cosobach na km²
- Dpromilach
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: osobach na km² – Gęstość to liczba osób przypadająca na jednostkę powierzchni, czyli os./km².
Gmina ma 30 km² i gęstość 150 os./km². Ilu ma mieszkańców?
- A5
- B180
- C4 500
- D45 000
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: 4 500 – L = d · P = 150 · 30 = 4 500 osób.
Gmina liczy 12 000 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wynosi 80 os./km². Jaką ma powierzchnię?
- A960 000 km²
- B1 500 km²
- C15 km²
- D150 km²
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 150 km² – P = L / d = 12 000 / 80 = 150 km².
Średnia gęstość zaludnienia Polski (2025 r.) to ok.
- A119 os./km²
- B37 os./km²
- C314 os./km²
- D1 190 os./km²
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 119 os./km² – 37,33 mln osób / ok. 313,9 tys. km² ≈ 119 os./km².
Które województwo ma największą gęstość zaludnienia?
- Apodlaskie
- Bwarmińsko-mazurskie
- Clubuskie
- Dśląskie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: śląskie – W 2024 r. w śląskim było ok. 350 os./km², a w podlaskim i warmińsko-mazurskim ok. 56 os./km².
Który obszar jest w Polsce słabo zaludniony?
- Aokolice Rzeszowa
- BPodlasie
- CGórnośląsko-Zagłębiowska Metropolia
- Daglomeracja warszawska
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Podlasie – Podlasie, Warmia i Mazury czy Bieszczady mają małą gęstość zaludnienia.
Która para czynników najlepiej wyjaśnia małą gęstość zaludnienia w Bieszczadach?
- Abliskość wielkich miast
- Bduże zakłady przemysłowe i kopalnie
- Cgęsta sieć autostrad
- Dgórskie, zalesione środowisko i wysiedlenia w latach 40. XX w.
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: górskie, zalesione środowisko i wysiedlenia w latach 40. XX w. – Środowisko górskie i historia (wysiedlenia 1944–1947) ograniczyły osadnictwo.
Cały dział „Ludność Polski”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.