1Wzór na stopę bezrobocia
- Sb = B przez A · 100%, gdzie Sb – stopa bezrobocia [%], B – liczba bezrobotnych, A – liczba aktywnych zawodowo. Aktywni zawodowo to pracujący + bezrobotni, a nie cała ludność.
- Dane: 800 tys. bezrobotnych, 15 mln aktywnych zawodowo.
- Obliczenia: Sb = 800 tys. przez 15 000 tys. · 100% ≈ 5,3%.
- Odpowiedź: stopa bezrobocia wynosi ok. 5,3%.
2Dwie metody pomiaru
| Metoda | Kto jest bezrobotny | Wartość |
|---|---|---|
| bezrobocie rejestrowane (GUS, urzędy pracy) | osoba zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy | lipiec 2026: 5,8% (ok. 906 tys. osób) |
| bezrobocie wg BAEL (badanie ankietowe, metoda MOP) | osoba bez pracy, która aktywnie jej szuka i może ją szybko podjąć | średnio w 2025 r. 3,1%; Eurostat, lipiec 2026: 3,4% |
- Stopa rejestrowana jest wyższa, bo w urzędach rejestrują się też osoby, które nie szukają aktywnie pracy (np. dla ubezpieczenia zdrowotnego) albo pracują nieformalnie.
Dlaczego stopa bezrobocia rejestrowanego jest w Polsce wyższa niż według BAEL?
BAEL uznaje za bezrobotnych tylko osoby aktywnie szukające pracy i gotowe ją podjąć.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Regionalne różnice i przyczyny
- W lipcu 2026 r. najwyższe bezrobocie rejestrowane było w warmińsko-mazurskim (9,3%) i podkarpackim (9,1%), a najniższe w wielkopolskim (3,8%).
- Przyczyny: bezrobocie strukturalne (upadek przemysłu i dawnych PGR), niedopasowanie kwalifikacji, peryferyjność i słaba dostępność komunikacyjna. Niskie bezrobocie mają duże miasta i Wielkopolska z dobrze rozwiniętym rynkiem pracy.
4Zmiany w zatrudnieniu
- Spada udział rolnictwa, rośnie udział usług. W 2025 r. w rolnictwie pracowało ok. 6% pracujących, w przemyśle z budownictwem ok. 30%, a w usługach ok. 63% (GUS).
Stopę bezrobocia liczy się względem aktywnych zawodowo, nie całej ludności. Rejestrowane i BAEL to dwie różne metody, więc dają różne wyniki.
Dzielenie przez liczbę wszystkich mieszkańców albo porównywanie stopy rejestrowanej z BAEL. Mianownik to aktywni zawodowo, a porównujesz tylko dane tej samej metody.
Najwyższe bezrobocie rejestrowane w lipcu 2026 r. było w województwie
Warmińsko-mazurskie miało 9,3%, a wielkopolskie tylko 3,8%.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Zatrudnienie i bezrobocie w Polsce
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Stopę bezrobocia liczy się względem aktywnych zawodowo, nie całej ludności. Rejestrowane i BAEL to dwie różne metody, więc dają różne wyniki.
- Sb = B przez A · 100%, gdzie Sb – stopa bezrobocia [%], B – liczba bezrobotnych, A – liczba aktywnych zawodowo. Aktywni zawodowo to pracujący + bezrobotni, a nie cała ludność.
- Dane: 800 tys. bezrobotnych, 15 mln aktywnych zawodowo.
- Obliczenia: Sb = 800 tys. przez 15 000 tys. · 100% ≈ 5,3%.
- Odpowiedź: stopa bezrobocia wynosi ok. 5,3%.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Stopa bezrobocia to
- Aliczba pracujących podzielona przez liczbę bezrobotnych
- Bliczba bezrobotnych podzielona przez ludność ogółem, razy 100%
- Cliczba bezrobotnych razy liczba aktywnych zawodowo
- Dliczba bezrobotnych podzielona przez liczbę aktywnych zawodowo, razy 100%
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: liczba bezrobotnych podzielona przez liczbę aktywnych zawodowo, razy 100% – Aktywni zawodowo to pracujący plus bezrobotni.
Do aktywnych zawodowo należą
- Apracujący i bezrobotni
- Bemeryci i renciści
- Cwszyscy mieszkańcy kraju
- Duczniowie i studenci
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: pracujący i bezrobotni – Osoby bierne zawodowo, np. emeryci czy uczniowie, nie wchodzą do tej grupy.
800 tys. bezrobotnych i 15 mln aktywnych zawodowo to stopa bezrobocia ok.
- A5,3%
- B18,8%
- C53%
- D0,5%
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 5,3% – 800 tys. / 15 000 tys. · 100% ≈ 5,3%.
W 30 tys. aktywnych zawodowo jest 27 tys. pracujących. Stopa bezrobocia wynosi
- A3%
- B10%
- C90%
- D11,1%
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: 10% – Bezrobotni to 30 − 27 = 3 tys., a 3 / 30 · 100% = 10%.
Dlaczego stopa bezrobocia rejestrowanego jest w Polsce wyższa niż według BAEL?
- ABAEL obejmuje tylko emerytów
- BRejestrują się też osoby, które nie szukają aktywnie pracy lub pracują nieformalnie
- CUrzędy pracy nie liczą osób w miastach
- DBAEL liczy wszystkich mieszkańców
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Rejestrują się też osoby, które nie szukają aktywnie pracy lub pracują nieformalnie – BAEL uznaje za bezrobotnych tylko osoby aktywnie szukające pracy i gotowe ją podjąć.
Najwyższe bezrobocie rejestrowane w lipcu 2026 r. było w województwie
- Awielkopolskim
- Bśląskim
- Cwarmińsko-mazurskim
- Dmazowieckim
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: warmińsko-mazurskim – Warmińsko-mazurskie miało 9,3%, a wielkopolskie tylko 3,8%.
Bezrobocie strukturalne wynika z
- Azmiany pracy na lepszą
- Blikwidacji gałęzi gospodarki i niedopasowania kwalifikacji
- Cchwilowej zmiany pogody
- Dsezonowości turystyki
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: likwidacji gałęzi gospodarki i niedopasowania kwalifikacji – Gdy zanika dana branża, ludzie tracą pracę i potrzebują nowych kwalifikacji.
Jak zmienia się struktura pracujących w Polsce?
- ASpada udział rolnictwa, rośnie udział usług
- BWszystkie sektory mają po 33%
- CRośnie udział rolnictwa
- DUsługi tracą na znaczeniu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Spada udział rolnictwa, rośnie udział usług – W 2025 r. w rolnictwie pracowało ok. 6%, a w usługach ok. 63% pracujących.
Cały dział „Ludność Polski”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.