1Słownictwo
- la ciencia (nauka), el científico, la científica (naukowiec, naukowczyni), investigar (badać), la investigación (badania), el laboratorio, el experimento.
- inventar (wynaleźć) → el invento (wynalazek), el inventor; descubrir (odkryć) → el descubrimiento (odkrycie).
- Wynajduje się coś nowego (inventar una máquina), a odkrywa coś, co już istniało (descubrir un planeta).
Imiesłów od descubrir jest nieregularny: descubierto. Han descubierto un planeta nuevo.
2Hiszpańskie wynalazki i odkrycia
- El submarino – Isaac Peral zwodował w 1888 r. jeden z pierwszych okrętów podwodnych z napędem elektrycznym.
- El autogiro – wiatrakowiec, przodek helikoptera; Juan de la Cierva, pierwszy udany lot w 1923 r.
- La fregona – mop z wiadrem z wyciskaczem; wymyślił go w latach 50. XX w. inżynier lotnictwa Manuel Jalón.
- Chupa Chups – lizak na patyczku; markę stworzył Enric Bernat (Enric to katalońska forma imienia) w 1958 r.
- Santiago Ramón y Cajal wykazał, że układ nerwowy składa się z osobnych komórek – neuronów. Nobel w 1906 r. (razem z Camillo Golgim).
Za co Santiago Ramón y Cajal dostał Nagrodę Nobla w 1906 r.?
Ramón y Cajal wykazał, że układ nerwowy składa się z osobnych komórek – neuronów.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Strona bierna – rozpoznaj ją
- ser + imiesłów (+ por + wykonawca). Imiesłów zgadza się z podmiotem w rodzaju i liczbie.
| Podmiot | Przykład |
|---|---|
| rodzaj męski lp. | El autogiro fue inventado por Juan de la Cierva. |
| rodzaj żeński lp. | La fregona fue inventada por Manuel Jalón. |
| liczba mnoga | Los primeros Chupa Chups fueron creados en 1958. |
- Polski ślad: El polonio fue descubierto por Marie y Pierre Curie en 1898. Nazwali go tak na cześć Polski.
La fregona fue inventado. → La fregona fue inventada. Imiesłów zgadza się z podmiotem.
descubrido → descubierto.
✎Ściąga: Nauka i wynalazki
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Imiesłów od descubrir jest nieregularny: descubierto. Han descubierto un planeta nuevo.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Uzupełnij: „La fregona fue ___ por Manuel Jalón.”
- Ainventó
- Binventado
- Cinventadas
- Dinventada
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: inventada – La fregona to rodzaj żeński lp., więc imiesłów też: inventada.
Jaki jest imiesłów czasownika „descubrir”?
- Adescubrió
- Bdescubierto
- Cdescubrido
- Ddescubiertado
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: descubierto – Descubrir ma nieregularny imiesłów: descubierto.
Co znaczy „El autogiro fue inventado por Juan de la Cierva”?
- AJuan de la Cierva kupił wiatrakowiec.
- BJuan de la Cierva wynajdzie wiatrakowiec.
- CJuan de la Cierva poleciał wiatrakowcem.
- DWiatrakowiec został wynaleziony przez Juana de la Ciervę.
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Wiatrakowiec został wynaleziony przez Juana de la Ciervę. – Fue + imiesłów + por to strona bierna: został wynaleziony przez…
Czym różni się „inventar” od „descubrir”?
- Aniczym, to synonimy w każdej sytuacji
- Binventar – stworzyć coś nowego, descubrir – znaleźć coś istniejącego
- Cinventar – znaleźć coś istniejącego, descubrir – stworzyć coś nowego
- Dinventar – badać coś, descubrir – opisywać coś
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: inventar – stworzyć coś nowego, descubrir – znaleźć coś istniejącego – Wynalazek (invento) to coś nowego, a odkrycie (descubrimiento) – coś, co już istniało.
Kto odkrył polon?
- AIsaac Peral
- BSantiago Ramón y Cajal
- CCamillo Golgi
- DMarie i Pierre Curie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Marie i Pierre Curie – Polon odkryli Maria Skłodowska-Curie i Pierre Curie w 1898 r. i nazwali go na cześć Polski.
Za co Santiago Ramón y Cajal dostał Nagrodę Nobla w 1906 r.?
- Aza budowę okrętu podwodnego
- Bza badania układu nerwowego
- Cza konstrukcję wiatrakowca
- Dza odkrycie polonu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: za badania układu nerwowego – Ramón y Cajal wykazał, że układ nerwowy składa się z osobnych komórek – neuronów.
Uzupełnij: „Los primeros Chupa Chups fueron ___ en 1958.”
- Acreado
- Bcreados
- Ccreadas
- Dcreaban
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: creados – Chupa Chups to rodzaj męski i liczba mnoga, więc imiesłów creados.
Jak powiesz „naukowczyni”?
- Ala cientista
- Bla científica
- Cla científico
- Dla ciencia
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: la científica – Naukowiec to el científico, naukowczyni – la científica. La ciencia to nauka.
Cały dział „Zdrowie, nauka i technika, przyroda”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.