Zwierzęta i ich ochrona

ogarniam.edu.pl · Język hiszpański · Zdrowie, nauka i technika, przyrodaklasa 3 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/3/jezyk-hiszpanski/zwierzeta-i-ich-ochrona/

Powiesz, które zwierzęta są zagrożone, dlaczego i jak można je chronić – z rysiem iberyjskim w roli głównej.

1Słówka

Po polsku	Po hiszpańsku
gatunek zagrożony wyginięciem	la especie en peligro de extinción
chronić	proteger
polować / kłusownictwo	cazar / la caza ilegal
siedlisko, środowisko życia	el hábitat
park narodowy	el parque nacional
schronisko dla zwierząt	el refugio de animales, la protectora
adoptować / porzucić	adoptar / abandonar

Przyczyny: la caza ilegal, la contaminación, los incendios, la destrucción del hábitat.

Uwaga na błąd

El oso pardo es en peligro. Stan, w którym ktoś jest, wyrażasz przez estar: El oso pardo está en peligro de extinción.

2Zwierzęta Hiszpanii i Ameryki Łacińskiej

El lince ibérico (ryś iberyjski) żyje tylko w Hiszpanii i Portugalii. W 2002 r. było ich mniej niż 100, w 2024 r. – 2401 (spis MITECO). Dlatego w 2024 r. na Czerwonej liście IUCN zmieniono jego status z „zagrożony” na „narażony” (vulnerable).
El oso pardo (niedźwiedź brunatny) żyje w górach Kantabryjskich i w Pirenejach.
El águila imperial ibérica (orzeł iberyjski) – też gatunek chroniony.
W Ameryce Łacińskiej: el jaguar, el cóndor andino, las tortugas gigantes de Galápagos.

Uwaga na błąd

~~la águila~~

Słowo jest żeńskie, ale przed akcentowanym a- w liczbie pojedynczej stoi el: el águila imperial, ale las águilas (tak samo el agua).

Sprawdź, czy rozumiesz

Jak powiedzieć „chronić zwierzęta”?

3Jak je chronić?

Hay que proteger su hábitat. Deberíamos crear más parques nacionales.
Es importante no comprar productos de animales protegidos.
O swoim zwierzaku: Adopté a mi perro en una protectora. No debemos abandonar a los animales.

Zapamiętaj

Przy konkretnym zwierzęciu, zwłaszcza własnym, często stoi a: Cuido a mi gato. Adopté a mi perro.

4Opis gatunku krok po kroku

El lince ibérico es un felino de tamaño medio. Vive principalmente en el centro y el sur de la Península. Come sobre todo conejos. Todavía está amenazado porque hay pocos conejos y muchas carreteras.
Schemat: jaki jest (ser) → gdzie żyje (vivir en) → co je (comer) → dlaczego jest zagrożony (estar en peligro / amenazado porque…).

Sprawdź, czy rozumiesz

Które zdanie jest poprawne?

✎Ściąga: Zwierzęta i ich ochrona

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

Przy konkretnym zwierzęciu, zwłaszcza własnym, często stoi a: Cuido a mi gato. Adopté a mi perro.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

Uzupełnij: „El oso pardo ___ en peligro de extinción.”
1. Aes
2. Bhay
3. Cestá
4. Dtiene
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: está – Stan wyrażasz przez estar: estar en peligro.
Jak powiedzieć „chronić zwierzęta”?
1. Aprevenir los animales
2. Bproteger a los animales
3. Cpromover los animales
4. Dprotestar a los animales
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: proteger a los animales – Chronić to proteger; protestar to protestować.
Które połączenie jest poprawne?
1. Ael águila imperiales
2. Blos águila imperial
3. Cel águila imperial
4. Dla águila imperial
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: el águila imperial – Águila jest żeńskie, ale w liczbie pojedynczej ma rodzajnik el (jak el agua).
Co znaczy „la caza ilegal”?
1. Azanieczyszczenie
2. Bwycinka lasów
3. Ckłusownictwo
4. Dnielegalny handel
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: kłusownictwo – Cazar to polować, więc la caza ilegal to nielegalne polowanie, czyli kłusownictwo.
Ile rysi iberyjskich policzono w 2024 r.?
1. Aponad 2400
2. Bponad 20 000
3. Cokoło 500
4. Dmniej niż 100
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: ponad 2400 – Spis z 2024 r. wykazał 2401 rysi, a w 2002 r. było ich mniej niż 100.
Gdzie żyje ryś iberyjski?
1. Aw Meksyku i Hiszpanii
2. Bw Hiszpanii i Francji
3. Cw całej Europie
4. Dw Hiszpanii i Portugalii
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: w Hiszpanii i Portugalii – Ryś iberyjski występuje tylko na Półwyspie Iberyjskim.
Co znaczy „la protectora”?
1. Apolicja leśna
2. Bschronisko dla zwierząt
3. Ckrem ochronny
4. Dpark narodowy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: schronisko dla zwierząt – W Hiszpanii protectora (de animales) to schronisko, z którego można adoptować zwierzę.
Które zdanie jest poprawne?
1. ANo hay debemos abandonar a los animales.
2. BNo debemos a abandonar a los animales.
3. CNo debemos abandonar a los animales.
4. DNo debemos abandonan a los animales.
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: No debemos abandonar a los animales. – Po deber stoi od razu bezokolicznik, a przeczenie no – przed czasownikiem.

Cały dział „Zdrowie, nauka i technika, przyroda”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytań Fiszki · 10 🔊 Posłuchaj notatki