1Ciąg przemian
- Ciąg A: skrobia → glukoza → etanol → etanal → kwas etanowy → etanian etylu.
- Skrobia: (C₆H₁₀O₅)ₙ + n H₂O → n C₆H₁₂O₆ (H⁺, ogrzewanie).
- Fermentacja: C₆H₁₂O₆ → 2C₂H₅OH + 2CO₂ (drożdże).
- Utlenianie etanolu: C₂H₅OH + CuO → CH₃CHO + Cu + H₂O (ogrzewanie). Dalej utlenianie do kwasu, np. CH₃CHO + 2Cu(OH)₂ → CH₃COOH + Cu₂O + 2H₂O (ogrzewanie).
- Estryfikacja: CH₃COOH + C₂H₅OH ⇌ CH₃COOC₂H₅ + H₂O (stężony H₂SO₄, ogrzewanie).
- Gałąź nieorganiczna: CO₂ z fermentacji wykrywasz wodą wapienną: CO₂ + Ca(OH)₂ → CaCO₃↓ + H₂O. Z wapienia: CaCO₃ → CaO + CO₂, CaO + 3C → CaC₂ + CO, CaC₂ + 2H₂O → C₂H₂ + Ca(OH)₂.
2Przy każdej strzałce
- Podaj odczynnik i warunki (H⁺, t; drożdże; CuO, t; stężony H₂SO₄). Sprawdź bilans atomów.
Warunki estryfikacji kwasu etanowego z etanolem to
Kwas siarkowy(VI) katalizuje reakcję i wiąże wodę.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Identyfikacja
- Dane: cztery roztwory: skrobia, glukoza, sacharoza, albumina.
- Krok 1: roztwór jodu w KI. Granat → skrobia.
- Krok 2: do pozostałych NaOH i CuSO₄ na zimno. Fiolet → albumina. Szafirowy roztwór → glukoza lub sacharoza.
- Krok 3: ogrzej szafirowe próbki. Ceglasty osad Cu₂O → glukoza. Bez osadu → sacharoza.
- Ograniczenie: Tollens i Trommer nie rozróżnią glukozy od fruktozy w środowisku zasadowym.
Ciąg przemian: do każdej strzałki odczynnik i warunki. Identyfikacja: każdy krok ma odróżniać jedną grupę próbek od reszty.
Obserwacja to „ceglasty osad", a nie „powstał Cu₂O". Nazwę produktu wpisujesz we wniosku.
✎Ściąga: Ciągi przemian i identyfikacja substancji
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Ciąg przemian: do każdej strzałki odczynnik i warunki. Identyfikacja: każdy krok ma odróżniać jedną grupę próbek od reszty.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Fermentacja alkoholowa glukozy daje
- Asacharozę
- Betanal i wodę
- Ckwas etanowy i H₂
- Detanol i CO₂
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: etanol i CO₂ – C₆H₁₂O₆ → 2C₂H₅OH + 2CO₂.
Do utlenienia etanolu do etanalu można użyć
- ACuO i ogrzewania
- Bdrożdży
- CNaOH
- Dstężonego H₂SO₄ i ogrzewania
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: CuO i ogrzewania – Tlenek miedzi(II) utlenia alkohol I-rzędowy do aldehydu.
Warunki estryfikacji kwasu etanowego z etanolem to
- Aświatło UV
- BNaOH i woda
- Cstężony H₂SO₄ i ogrzewanie
- Ddrożdże
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: stężony H₂SO₄ i ogrzewanie – Kwas siarkowy(VI) katalizuje reakcję i wiąże wodę.
Wapno palone otrzymuje się z
- ACaCl₂ przez hydrolizę
- BCaC₂ przez utlenianie
- CCa(OH)₂ przez fermentację
- DCaCO₃ przez ogrzewanie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: CaCO₃ przez ogrzewanie – CaCO₃ → CaO + CO₂.
CaC₂ z wodą daje
- ACH₄ i CaO
- BC₂H₆ i CO
- CC₂H₅OH i Ca
- DC₂H₂ i Ca(OH)₂
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: C₂H₂ i Ca(OH)₂ – CaC₂ + 2H₂O → C₂H₂ + Ca(OH)₂.
Granatowe zabarwienie z roztworem jodu w KI wskazuje na
- Aalbuminę
- Bsacharozę
- Cglukozę
- Dskrobię
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: skrobię – Jod tworzy kompleks z helisą amylozy.
Fioletowy kolor po dodaniu NaOH i CuSO₄ na zimno do jednej z próbek wskazuje na
- Asacharozę
- Bskrobię
- Calbuminę
- Dglukozę
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: albuminę – Białko daje próbę biuretową.
Który zapis jest obserwacją?
- AWytrącił się ceglasty osad
- BPróbka zawiera glukozę
- CPowstał Cu₂O
- DZaszła redukcja Cu(II)
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Wytrącił się ceglasty osad – Obserwacja to to, co widać, bez nazw produktów i wniosków.
Cały dział „Synteza i umiejętności CKE”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.