ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Chemia · Synteza i umiejętności CKEklasa 4 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/4/chemia/obliczenia-mol-masa-i-stezenie-w-zadaniach-z-biochemii/

Chemia · Synteza i umiejętności CKE · kl. 4

Obliczenia: mol, masa i stężenie w zadaniach z biochemii

Większość zadań rachunkowych z klasy IV to te same dwa wzory w nowych kostiumach: peptydy, cukry, fermentacja. Naucz się schematu i rozwiązuj je zawsze tak samo.

ok. 3 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Wzory i symbole

  • n = m : M, gdzie n to liczba moli [mol], m to masa [g], M to masa molowa [g/mol].
  • c = n : V, gdzie c to stężenie molowe [mol/dm³], V to objętość roztworu [dm³] (1 dm³ = 1000 cm³).
  • V = n · V₀ dla gazu w warunkach normalnych, V₀ = 22,4 dm³/mol.

2Schemat

  • Masa → mole → stosunek molowy z równania → mole szukane → masa, objętość albo stężenie.

3Przykład 1: hydroliza sacharozy

  • Dane: 17,1 g sacharozy, M = 342 g/mol. M(glukozy i fruktozy) = 180 g/mol. Równanie: C₁₂H₂₂O₁₁ + H₂O → C₆H₁₂O₆ + C₆H₁₂O₆.
  • Wzór: n = m przez M, m = n · M. Z równania: 1 mol sacharozy daje 1 mol glukozy i 1 mol fruktozy.
  • Obliczenia: n = 17,1 : 342 = 0,050 mol. Powstaje 0,050 mol glukozy i 0,050 mol fruktozy. m = 0,050 · 180 = 9,0 g każdego.
  • Odpowiedź: 9,0 g glukozy i 9,0 g fruktozy (razem 18,0 g, bo dołącza 0,9 g wody).
Sprawdź, czy rozumiesz

Z 68,4 g sacharozy (M = 342 g/mol) po hydrolizie powstaje glukozy

4Przykład 2: fermentacja

  • Dane: 36 g glukozy (M = 180 g/mol), M(C₂H₅OH) = 46 g/mol. C₆H₁₂O₆ → 2C₂H₅OH + 2CO₂.
  • Wzór: n = m przez M, m = n · M, V = n · V₀. Z równania: 1 mol glukozy daje 2 mol etanolu i 2 mol CO₂.
  • Obliczenia: n(glukozy) = 36 : 180 = 0,20 mol. n(etanolu) = n(CO₂) = 0,40 mol. m(etanolu) = 0,40 · 46 = 18,4 g. V(CO₂) = 0,40 · 22,4 = 8,96 dm³.
  • Odpowiedź: 18,4 g etanolu i 8,96 dm³ (około 9,0 dm³) CO₂.

5Przykład 3: stężenie roztworu

  • Dane: 18 g glukozy (M = 180 g/mol) w 250 cm³ roztworu. Szukane: stężenie molowe c.
  • Wzór: n = m przez M, c = n przez V.
  • Obliczenia: n = 18 : 180 = 0,10 mol. V = 250 cm³ = 0,250 dm³. c = 0,10 : 0,250 = 0,40 mol/dm³.
  • Odpowiedź: c = 0,40 mol/dm³.
Zapamiętaj

Zawsze: masa → mole → równanie → szukana wielkość. Objętość roztworu podstawiaj w dm³.

Uwaga na błąd

Najczęstszy błąd to wstawienie objętości w cm³ do wzoru na stężenie molowe. Najpierw zamień na dm³.

Sprawdź, czy rozumiesz

Stosunek molowy glukoza : etanol : CO₂ w fermentacji alkoholowej to

✎Ściąga: Obliczenia: mol, masa i stężenie w zadaniach z biochemii

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Zawsze: masa → mole → równanie → szukana wielkość. Objętość roztworu podstawiaj w dm³.
  • n = m : M, gdzie n to liczba moli [mol], m to masa [g], M to masa molowa [g/mol].
  • c = n : V, gdzie c to stężenie molowe [mol/dm³], V to objętość roztworu [dm³] (1 dm³ = 1000 cm³).
  • V = n · V₀ dla gazu w warunkach normalnych, V₀ = 22,4 dm³/mol.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Liczba moli w 9,0 g glukozy (M = 180 g/mol) to

    1. A0,020 mol
    2. B5,0 mol
    3. C0,050 mol
    4. D0,50 mol
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: 0,050 mol – n = 9,0 : 180 = 0,050 mol.

  2. Stężenie roztworu z 0,20 mol substancji w 500 cm³ to

    1. A0,10 mol/dm³
    2. B0,40 mol/dm³
    3. C0,20 mol/dm³
    4. D100 mol/dm³
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 0,40 mol/dm³ – V = 0,500 dm³, więc c = 0,20 : 0,500 = 0,40 mol/dm³.

  3. Pełna hydroliza 0,10 mol liniowego tripeptydu daje

    1. A0,10 mol aminokwasów
    2. B0,60 mol aminokwasów
    3. C0,20 mol aminokwasów
    4. D0,30 mol aminokwasów
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 0,30 mol aminokwasów – Z jednej cząsteczki tripeptydu powstają trzy aminokwasy.

  4. Z 68,4 g sacharozy (M = 342 g/mol) po hydrolizie powstaje glukozy

    1. A18 g
    2. B72 g
    3. C36 g
    4. D68,4 g
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: 36 g – n = 0,20 mol, a glukozy powstaje tyle samo: 0,20 · 180 = 36 g.

  5. Z 0,50 mol glukozy w fermentacji alkoholowej powstaje CO₂ (n.c.)

    1. A11,2 dm³
    2. B22,4 dm³
    3. C44,8 dm³
    4. D5,6 dm³
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 22,4 dm³ – n(CO₂) = 2 · 0,50 = 1,0 mol, V = 1,0 · 22,4 = 22,4 dm³.

  6. Masa 0,25 mol etanolu (M = 46 g/mol) wynosi

    1. A23 g
    2. B5,75 g
    3. C11,5 g
    4. D184 g
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: 11,5 g – m = 0,25 · 46 = 11,5 g.

  7. Który zapis jest poprawny dla stężenia 0,10 mol w 250 cm³?

    1. Ac = 0,10 : 250 = 0,0004 mol/dm³
    2. Bc = 250 : 0,10 = 2500 mol/dm³
    3. Cc = 0,10 · 0,250 = 0,025 mol/dm³
    4. Dc = 0,10 : 0,250 = 0,40 mol/dm³
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: c = 0,10 : 0,250 = 0,40 mol/dm³ – Objętość trzeba podstawić w dm³.

  8. Stosunek molowy glukoza : etanol : CO₂ w fermentacji alkoholowej to

    1. A1 : 2 : 1
    2. B1 : 1 : 1
    3. C1 : 2 : 2
    4. D2 : 1 : 1
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: 1 : 2 : 2 – Z równania C₆H₁₂O₆ → 2C₂H₅OH + 2CO₂.

Cały dział „Synteza i umiejętności CKE”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 9🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Chemia, klasa 4

Aminy: budowa, rzędowość i nazwyAminy jako zasady: sole, moc zasad i anilinaAminokwasy białkowe: szereg L, reszty i formy w roztworzePeptydy: sekwencje, hydroliza i obliczeniaStruktura II- i III-rzędowa białekDenaturacja, wysalanie i koagulacjaPróby na białka: dobór odczynników i wnioskiSzereg D, wzory Hawortha i anomery glukozyReakcje glukozy i fruktozy: Tollens, Trommer i woda bromowaDisacharydy: wiązanie O-glikozydowe, maltoza, celobioza i sacharozaSkrobia i celuloza: wiązania, rozgałęzienia i hydrolizaWoda mineralna i napoje: jony, mineralizacja i twardośćLeki i substancje w organizmie: antacida, węgiel aktywowany, aspirynaChemia w kuchni i w domu: udrażniacz, srebro, ciasto i seryPowietrze: smog, kwaśne opady i efekt cieplarniany w zadaniachWoda pitna i ścieki: uzdatnianie i oczyszczanieGleba: pomiar kwasowości, sorpcja i wapnowanieObliczenia wieloetapowe: wydajność, pH i redoksCiągi przemian i identyfikacja substancjiJak zapisać odpowiedź na maturze: wzory, ładunki, jednostki i karta wzorów