Co wchodzi w skład nasienia?

plemniki oraz wydzieliny gruczołu krokowego i pęcherzyków nasiennych

wyłącznie wydzielina gruczołu krokowego

Jaką funkcję pełni łożysko?

umożliwia wymianę substancji między matką a płodem

chroni płód przed każdym wirusem

Rozmnażanie i rozwój człowieka – ściąga i quiz

ogarniam.edu.pl · Biologia · Organizm człowieka – wybrane zagadnieniaklasa 8 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/8/biologia/rozmnazanie-i-rozwoj-czlowieka/

Rozmnażanie i rozwój człowieka

Powtórzenie i rozwinięcie wiadomości z klasy 7: układy rozrodcze, cykl miesiączkowy, rozwój przed narodzinami i profilaktyka.

1Układy rozrodcze

Narząd	Funkcja
jądra (w mosznie)	wytwarzają plemniki i testosteron
nasieniowody	transportują plemniki
gruczoł krokowy i pęcherzyki nasienne	wytwarzają wydzieliny odżywiające plemniki
jajniki	wytwarzają komórki jajowe oraz estrogeny i progesteron
jajowody	przewodzą komórkę jajową; tu zachodzi zapłodnienie
macica	rozwija się w niej zarodek i płód
pochwa	łączy macicę ze środowiskiem; kanał rodny

Nasienie tworzą plemniki oraz wydzieliny gruczołu krokowego i pęcherzyków nasiennych.

2Dojrzewanie i cykl miesiączkowy

Okres dojrzewania – pod wpływem hormonów płciowych: szybki wzrost, owłosienie łonowe i pachowe, zmiany nastroju; u dziewcząt rozwój piersi i pierwsza miesiączka; u chłopców mutacja głosu, rozrost mięśni i pierwsze polucje.
Cykl miesiączkowy trwa średnio ok. 28 dni (u nastolatek bywa nieregularny). Owulacja (uwolnienie komórki jajowej z jajnika) przy cyklu 28-dniowym następuje ok. 14. dnia. Jeśli nie dojdzie do zapłodnienia, złuszcza się błona śluzowa macicy – miesiączka.

Sprawdź, czy rozumiesz

Kiedy przy regularnym cyklu 28-dniowym następuje owulacja?

3Od zapłodnienia do porodu

Zapłodnienie – połączenie plemnika z komórką jajową w jajowodzie; powstaje zygota, która zagnieżdża się w macicy.
Zarodek – do końca 8. tygodnia (powstają zawiązki narządów); potem płód (narządy rosną i dojrzewają).
Łożysko – przez nie płód otrzymuje tlen i składniki odżywcze, oddaje CO₂ i zbędne produkty; z płodem łączy je pępowina.

Zapamiętaj

Ciąża trwa ok. 40 tygodni liczonych od pierwszego dnia ostatniej miesiączki (ok. 38 tygodni od zapłodnienia).

Poród – trzy okresy: rozwierający (skurcze macicy, rozwarcie szyjki) → wydalania płodu → łożyskowy (wydalenie łożyska).
Metody planowania rodziny dzieli się na naturalne i antykoncepcyjne (mechaniczne, hormonalne, chemiczne). Wybór metody to decyzja dorosłych podejmowana z lekarzem.

Uwaga na błąd

~~„zapłodnienie zachodzi w macicy”~~

Zachodzi w jajowodzie, a w macicy rozwija się zarodek.

4Choroby przenoszone drogą płciową

HIV/AIDS (wirus niszczy układ odpornościowy), zakażenie HPV (może prowadzić do raka szyjki macicy), kiła, rzeżączka, chlamydioza (bakteryjne).
Profilaktyka: rzetelna wiedza i odpowiedzialne decyzje, prezerwatywa (zmniejsza ryzyko zakażenia), szczepienie przeciw HPV (w Polsce bezpłatne dla dziewcząt i chłopców od 9 lat), badania u lekarza. Z pytaniami zwróć się do rodzica, pielęgniarki szkolnej lub lekarza.

Sprawdź, czy rozumiesz

Przed którą chorobą chroni bezpłatne dla młodzieży szczepienie?

✎Ściąga: Rozmnażanie i rozwój człowieka

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

Ciąża trwa ok. 40 tygodni liczonych od pierwszego dnia ostatniej miesiączki (ok. 38 tygodni od zapłodnienia).
Nasienie tworzą plemniki oraz wydzieliny gruczołu krokowego i pęcherzyków nasiennych.
Okres dojrzewania – pod wpływem hormonów płciowych: szybki wzrost, owłosienie łonowe i pachowe, zmiany nastroju; u dziewcząt rozwój piersi i pierwsza miesiączka; u chłopców mutacja głosu, rozrost mięśni i pierwsze polucje.
Cykl miesiączkowy trwa średnio ok. 28 dni (u nastolatek bywa nieregularny). Owulacja (uwolnienie komórki jajowej z jajnika) przy cyklu 28-dniowym następuje ok. 14. dnia. Jeśli nie dojdzie do zapłodnienia, złuszcza się błona śluzowa macicy – miesiączka.
Zapłodnienie – połączenie plemnika z komórką jajową w jajowodzie; powstaje zygota, która zagnieżdża się w macicy.
Zarodek – do końca 8. tygodnia (powstają zawiązki narządów); potem płód (narządy rosną i dojrzewają).
Łożysko – przez nie płód otrzymuje tlen i składniki odżywcze, oddaje CO₂ i zbędne produkty; z płodem łączy je pępowina.
Poród – trzy okresy: rozwierający (skurcze macicy, rozwarcie szyjki) → wydalania płodu → łożyskowy (wydalenie łożyska).

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

Gdzie zwykle dochodzi do zapłodnienia?
1. Aw jajniku
2. Bw jajowodzie
3. Cw pochwie
4. Dw macicy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: w jajowodzie – Plemnik łączy się z komórką jajową w jajowodzie.
Co wchodzi w skład nasienia?
1. Awyłącznie plemniki
2. Bplemniki i testosteron
3. Cwyłącznie wydzielina gruczołu krokowego
4. Dplemniki oraz wydzieliny gruczołu krokowego i pęcherzyków nasiennych
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: plemniki oraz wydzieliny gruczołu krokowego i pęcherzyków nasiennych – Wydzieliny gruczołów odżywiają plemniki i ułatwiają ich ruch.
Który narząd wytwarza komórki jajowe?
1. Amacica
2. Błożysko
3. Cjajowód
4. Djajnik
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: jajnik – Jajniki wytwarzają komórki jajowe i hormony płciowe.
Kiedy przy regularnym cyklu 28-dniowym następuje owulacja?
1. A1. dnia
2. Bok. 14. dnia
3. Cok. 7. dnia
4. D28. dnia
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: ok. 14. dnia – Owulacja przypada mniej więcej w połowie cyklu.
Od kiedy rozwijający się organizm nazywa się płodem?
1. Aod zapłodnienia
2. Bod 9. tygodnia
3. Cod 3. tygodnia
4. Dod 30. tygodnia
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: od 9. tygodnia – Zarodek staje się płodem po zakończeniu 8. tygodnia.
Jaką funkcję pełni łożysko?
1. Aumożliwia wymianę substancji między matką a płodem
2. Bjest miejscem zapłodnienia
3. Cwytwarza plemniki
4. Dchroni płód przed każdym wirusem
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: umożliwia wymianę substancji między matką a płodem – Przez łożysko płód otrzymuje tlen i pokarm, a oddaje CO₂.
Który okres porodu jest ostatni?
1. Awydalania płodu
2. Błożyskowy
3. Crozwierający
4. Dzagnieżdżenia
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: łożyskowy – Po urodzeniu dziecka wydalane jest łożysko.
Przed którą chorobą chroni bezpłatne dla młodzieży szczepienie?
1. Azakażeniem HPV
2. BHIV/AIDS
3. Ckiłą
4. Dchlamydiozą
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: zakażeniem HPV – Szczepienie przeciw HPV zmniejsza ryzyko raka szyjki macicy.

Cały dział „Organizm człowieka – wybrane zagadnienia”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytań Fiszki · 10 🔊 Posłuchaj notatki