Do rodziny człowiekowatych należą

człowiek oraz szympans, goryl i orangutan

wyłącznie człowiek współczesny

tylko wymarli przodkowie człowieka

Jaka jest relacja między człowiekiem a szympansem?

szympans pochodzi od człowieka

Która cecha budowy jest przystosowaniem człowieka do dwunożności?

kręgosłup z czterema krzywiznami i wysklepiona stopa

chwytna stopa z odstającym dużym palcem

długie ręce sięgające kolan

Jakie stwierdzenie o neandertalczyku jest prawdziwe?

był linią boczną, a nie przodkiem człowieka współczesnego

nigdy nie spotkał Homo sapiens

był bezpośrednim przodkiem Homo sapiens

Antropogeneza – ściąga i quiz na kartkówkę

ogarniam.edu.pl · Biologia · Ewolucjonizmklasa 8 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/8/biologia/antropogeneza/

Antropogeneza

Czym człowiek różni się od małp człekokształtnych, a co ma z nimi wspólnego, oraz jak przebiegała ewolucja człowieka.

1Człowiek wśród naczelnych

Antropogeneza – proces ewolucji człowieka.
Człowiek należy do rodziny człowiekowatych razem z małpami człekokształtnymi: szympansem, gorylem i orangutanem.
Człowiek i szympans mają wspólnego przodka, który żył ok. 6–7 mln lat temu w Afryce.

Uwaga na błąd

~~„Człowiek pochodzi od szympansa”~~

Szympans to nasz współczesny kuzyn, a nie przodek – obie linie wyewoluowały od wspólnego przodka.

2Człowiek a małpy człekokształtne

Cechy wspólne: chwytne dłonie z paznokciami i przeciwstawnym kciukiem, brak ogona, podobny plan szkieletu, bardzo podobne DNA (ok. 98–99% u szympansa), długa opieka nad młodymi.

Cecha	Człowiek	Szympans, goryl
poruszanie się	dwunożność: kręgosłup z 4 krzywiznami, szeroka miednica, wysklepiona stopa	głównie na czterech kończynach, podpierając się na zgiętych palcach dłoni
dłoń	długi kciuk – precyzyjny chwyt	krótszy kciuk, długie palce
stopa	podporowa, duży palec ułożony jak pozostałe	chwytna, duży palec odstaje jak kciuk
mózg	ok. 1350 cm³	ok. 400–500 cm³

Sprawdź, czy rozumiesz

Którą cechę człowiek ma wspólną z małpami człekokształtnymi?

3Etapy ewolucji człowieka (dla chętnych)

Gatunek	Kiedy żył (w przybliżeniu)	Najważniejsze cechy
australopiteki	4–2 mln lat temu	dwunożne, mały mózg; szkielet „Lucy”
człowiek zręczny (Homo habilis)	2,4–1,5 mln lat temu	pierwsze proste narzędzia kamienne
człowiek wyprostowany (Homo erectus)	1,9 mln – 100 tys. lat temu	większy mózg, ogień; pierwszy wyszedł z Afryki
neandertalczyk	400–40 tys. lat temu	przystosowany do zimna, chował zmarłych; linia boczna, nie nasz przodek
człowiek rozumny (Homo sapiens)	od ok. 300 tys. lat	mowa, sztuka; zasiedlił całą Ziemię

Najstarsze szczątki przodków człowieka i Homo sapiens pochodzą z Afryki – to kolebka ludzkości. Część dzisiejszych ludzi ma niewielką domieszkę DNA neandertalczyka.

Zapamiętaj

Kierunki ewolucji człowieka: dwunożność → uwolnienie rąk → narzędzia, większy mózg, mowa.

✎Ściąga: Antropogeneza

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

Kierunki ewolucji człowieka: dwunożność → uwolnienie rąk → narzędzia, większy mózg, mowa.
Antropogeneza – proces ewolucji człowieka.
Cechy wspólne: chwytne dłonie z paznokciami i przeciwstawnym kciukiem, brak ogona, podobny plan szkieletu, bardzo podobne DNA (ok. 98–99% u szympansa), długa opieka nad młodymi.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

Do rodziny człowiekowatych należą
1. Awyłącznie człowiek współczesny
2. Btylko wymarli przodkowie człowieka
3. Cczłowiek oraz szympans, goryl i orangutan
4. Dczłowiek i wszystkie małpy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: człowiek oraz szympans, goryl i orangutan – Rodzina obejmuje człowieka i małpy człekokształtne.
Jaka jest relacja między człowiekiem a szympansem?
1. Amają wspólnego przodka
2. Bnie są ze sobą spokrewnione
3. Cszympans pochodzi od człowieka
4. Dczłowiek pochodzi od szympansa
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: mają wspólnego przodka – Obie linie oddzieliły się od wspólnego przodka ok. 6–7 mln lat temu.
Która cecha budowy jest przystosowaniem człowieka do dwunożności?
1. Awąska, wydłużona miednica
2. Bchwytna stopa z odstającym dużym palcem
3. Cdługie ręce sięgające kolan
4. Dkręgosłup z czterema krzywiznami i wysklepiona stopa
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: kręgosłup z czterema krzywiznami i wysklepiona stopa – Krzywizny kręgosłupa i wysklepiona stopa amortyzują wstrząsy przy chodzeniu.
Którą cechę człowiek ma wspólną z małpami człekokształtnymi?
1. Achodzenie wyłącznie na dwóch nogach
2. Bmowę
3. Cmózg o objętości ok. 1350 cm³
4. Dchwytną dłoń z przeciwstawnym kciukiem
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: chwytną dłoń z przeciwstawnym kciukiem – Pozostałe cechy są typowe tylko dla człowieka.
Ile w przybliżeniu wynosi objętość mózgu człowieka współczesnego?
1. Aok. 135 cm³
2. Bok. 400 cm³
3. Cok. 5000 cm³
4. Dok. 1350 cm³
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: ok. 1350 cm³ – Mózg szympansa ma ok. 400–500 cm³.
Jakie stwierdzenie o neandertalczyku jest prawdziwe?
1. Ażył ok. 4 mln lat temu
2. Bnigdy nie spotkał Homo sapiens
3. Cbył bezpośrednim przodkiem Homo sapiens
4. Dbył linią boczną, a nie przodkiem człowieka współczesnego
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: był linią boczną, a nie przodkiem człowieka współczesnego – Oba gatunki żyły obok siebie, a część ludzi ma domieszkę DNA neandertalczyka.
Gdzie znajduje się kolebka ludzkości?
1. Aw Europie
2. Bw Afryce
3. Cw Australii
4. Dw Azji
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: w Afryce – Najstarsze szczątki przodków człowieka i Homo sapiens pochodzą z Afryki.
Która cecha jako jedna z pierwszych odróżniała australopiteki od małp?
1. Amowa
2. Bmalowidła naskalne
3. Cchodzenie na dwóch nogach
4. Dbardzo duży mózg
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: chodzenie na dwóch nogach – Australopiteki były dwunożne, ale miały jeszcze mały mózg.

Cały dział „Ewolucjonizm”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytań Fiszki · 10 🔊 Posłuchaj notatki