1Kto bierze udział w komunikacji
- Komunikacja to przekazywanie informacji między ludźmi; uczestniczą w niej nadawca (mówi lub pisze) i odbiorca (słucha lub czyta).
- Komunikat to przekazywana treść, np. Jutro nie ma lekcji.
- Znaczenie wypowiedzi zależy też od sytuacji: inaczej żartujesz na przerwie, inaczej mówisz na lekcji.
Nadawca → komunikat → odbiorca
2Intencja wypowiedzi
- Intencja to cel wypowiedzi: poinformować, zapytać, poprosić, polecić, przekonać, przeprosić.
- Do celu dobierasz typ wypowiedzenia: oznajmującym informujesz (Pada deszcz.), pytającym pytasz (Pada deszcz?), rozkazującym polecasz (Weź parasol!).
- Prośbę często wyrażamy pytaniem: Czy możesz podać mi parasol? – forma pytająca, a intencja to prośba.
Intencja to cel wypowiedzi, a typ wypowiedzenia to forma, w jakiej go wyrażasz
3Dostosowanie do odbiorcy
- Do kolegi mówisz swobodnie (Cześć! Masz notatki?), do nauczyciela – starannie i uprzejmie (Dzień dobry, czy mogę pożyczyć notatki?).
- Wypowiedź oficjalna jest staranna i uprzejma, nieoficjalna – swobodna.
- Tak samo dobierasz słowa, gdy się przedstawiasz, odmawiasz (Dziękuję, ale nie mogę, bo…), coś wyjaśniasz albo kogoś powiadamiasz.
Mówienie do nauczyciela jak do kolegi (Ej, daj zeszyt!). W sytuacji oficjalnej poproś: Czy mogę prosić o zeszyt?
Czym różni się wypowiedź oficjalna od nieoficjalnej?
Oficjalnie mówimy starannie, np. do nauczyciela.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
4Fakty i opinie
- Fakt to informacja, którą można sprawdzić: Warszawa jest stolicą Polski.
- Opinia to czyjaś ocena: Warszawa jest najpiękniejszym miastem.
- Po słowach uważam, myślę, moim zdaniem zwykle pojawia się opinia.
5Krok po kroku: rozpoznaj intencję
- Krok 1. Ustal, kto mówi (nadawca) i do kogo (odbiorca).
- Krok 2. Zapytaj: po co to mówi – chce poinformować, zapytać, poprosić czy przekonać?
- Krok 3. Sprawdź formę: Czy mógłbyś zamknąć okno? to wypowiedzenie pytające, a intencja – prośba.
Które zdanie jest opinią?
„Najpiękniejszym” to ocena, a nie sprawdzalna informacja.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Komunikacja i intencja wypowiedzi
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Nadawca → komunikat → odbiorca
- Intencja to cel wypowiedzi, a typ wypowiedzenia to forma, w jakiej go wyrażasz
- Komunikacja to przekazywanie informacji między ludźmi; uczestniczą w niej nadawca (mówi lub pisze) i odbiorca (słucha lub czyta).
- Komunikat to przekazywana treść, np. Jutro nie ma lekcji.
- Intencja to cel wypowiedzi: poinformować, zapytać, poprosić, polecić, przekonać, przeprosić.
- Fakt to informacja, którą można sprawdzić: Warszawa jest stolicą Polski.
- Opinia to czyjaś ocena: Warszawa jest najpiękniejszym miastem.
- Krok 1. Ustal, kto mówi (nadawca) i do kogo (odbiorca).
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Kim jest nadawca w komunikacji?
- Aosobą, która tylko zadaje pytania
- Bosobą, która słucha lub czyta
- Cosobą, która przepisuje notatki
- Dosobą, która mówi lub pisze
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: osobą, która mówi lub pisze – Nadawca to uczestnik, który przekazuje komunikat.
Co to jest intencja wypowiedzi?
- Aimię rozmówcy
- Bcel, czyli to, po co coś mówimy lub piszemy
- Cliczba wyrazów w zdaniu
- Dtytuł słownika
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: cel, czyli to, po co coś mówimy lub piszemy – Intencja to cel wypowiedzi.
Które zdanie wyraża prośbę?
- ACzy możesz podać mi parasol?
- BJutro nie ma lekcji.
- CPada deszcz.
- DPodaj mi parasol!
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Czy możesz podać mi parasol? – Prośbę wyrażamy uprzejmie, np. „Czy możesz…?”.
Jak dostosujesz wypowiedź do nauczyciela?
- Apowiesz „Cześć, stary”
- Bużyjesz zwrotu grzecznościowego i prośby
- Cbędziesz mówić bardzo szybko
- Dzawołasz „Ej, daj zeszyt!”
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: użyjesz zwrotu grzecznościowego i prośby – W sytuacji oficjalnej mówimy starannie i uprzejmie.
Który wyraz sygnalizuje opinię?
- Apada
- Bmoim zdaniem
- Cjest
- Dwynosi
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: moim zdaniem – Po „moim zdaniem” najczęściej pojawia się opinia.
Co to jest fakt?
- Apytanie do odbiorcy
- Bczyjaś ocena
- Crozkaz
- Dinformacja, którą można sprawdzić
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: informacja, którą można sprawdzić – Fakt można sprawdzić, np. że Warszawa jest stolicą Polski.
Które zdanie jest opinią?
- AWarszawa leży nad Wisłą
- BWarszawa jest stolicą Polski
- CWarszawa jest najpiękniejszym miastem
- DWarszawa ma metro
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Warszawa jest najpiękniejszym miastem – „Najpiękniejszym” to ocena, a nie sprawdzalna informacja.
Czym różni się wypowiedź oficjalna od nieoficjalnej?
- Anieoficjalna jest zawsze dłuższa
- Boficjalna jest zawsze pisana
- Coficjalna nie ma czasownika
- Doficjalna jest staranna i uprzejma
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: oficjalna jest staranna i uprzejma – Oficjalnie mówimy starannie, np. do nauczyciela.
Cały dział „Komunikacja”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.