ogarniam.edu.pl Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Matematyka · Figury na płaszczyźnieklasa 6 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/6/matematyka/uklad-wspolrzednych-na-plaszczyznie/

Matematyka · Figury na płaszczyźnie · kl. 6

Układ współrzędnych na płaszczyźnie

Zaznaczysz i odczytasz punkty w układzie współrzędnych, obliczysz odległości między nimi oraz pola i obwody figur na kratce.

ok. 3 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Współrzędne punktu

  • Układ współrzędnych tworzą dwie prostopadłe osie: pozioma oś x i pionowa oś y; przecinają się w punkcie (0, 0).
  • Punkt zapisujesz jako (x, y): pierwsza współrzędna mówi, ile kratek w prawo (+) lub w lewo (−⁠), druga – ile w górę (+) lub w dół (−⁠).
  • A = (−⁠2, 3) leży 2 kratki w lewo od (0, 0) i 3 kratki w górę.
xy0−4−3−2−11234−4−3−2−11234ABC
Punkty A = (3, 2), B = (−⁠2, 1) i C = (−⁠3, −⁠2)
Zapamiętaj

Kolejność współrzędnych ma znaczenie: (2, 5) i (5, 2) to różne punkty.

  • Punkt kratowy ma obie współrzędne całkowite – leży na przecięciu linii kratki.

2Odległość punktów

  • Równe pierwsze współrzędne – punkty leżą na jednej pionowej linii; odległość to większa druga współrzędna minus mniejsza: (1, 2) i (1, 6) – 6 − 2 = 4.
  • Równe drugie współrzędne – punkty leżą na jednej poziomej linii; odejmujesz pierwsze współrzędne: (−⁠1, 0) i (3, 0) – 3 − (−⁠1) = 4.
Sprawdź, czy rozumiesz

Który punkt leży 2 kratki w prawo i 3 kratki w górę od punktu (0, 0)?

3Przykład krok po kroku

  • Zadanie: oblicz pole i obwód prostokąta ABCD, gdzie A = (−⁠2, −⁠1), B = (3, −⁠1), C = (3, 2), D = (−⁠2, 2).
  • Krok 1 – bok AB (równe drugie współrzędne): 3 − (−⁠2) = 5.
  • Krok 2 – bok BC (równe pierwsze współrzędne): 2 − (−⁠1) = 3.
  • Krok 3 – pole: P = 5 · 3 = 15; obwód: Ob = 2 · 5 + 2 · 3 = 16.
  • Odpowiedź: pole wynosi 15 jednostek kwadratowych, a obwód 16 jednostek.
xy0−4−3−2−112345−3−2−11234ABCDAB = 3 − (−2) = 5BC = 3
Prostokąt ABCD o bokach 5 i 3

4Figury na kratce

  • Trójkąt (0, 0), (4, 0), (0, 3) ma podstawę 4 i wysokość 3, więc P = 1 przez 2 · 4 · 3 = 6.
Uwaga na błąd

Odejmowanie współrzędnej ujemnej bez nawiasu. 3 − (−⁠2) = 5, a nie 1.

Sprawdź, czy rozumiesz

Trójkąt o wierzchołkach (0, 0), (4, 0) i (0, 3) ma pole

✎Ściąga: Układ współrzędnych na płaszczyźnie

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Kolejność współrzędnych ma znaczenie: (2, 5) i (5, 2) to różne punkty.
  • Punkt kratowy ma obie współrzędne całkowite – leży na przecięciu linii kratki.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Punkt A = (3, 2) leży o ile kratek nad osią x?

    1. A2
    2. B6
    3. C3
    4. D5
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 2 – Druga współrzędna to 2, więc punkt leży 2 kratki nad osią x.

  2. Który punkt leży 2 kratki w prawo i 3 kratki w górę od punktu (0, 0)?

    1. A(2, 3)
    2. B(3, 2)
    3. C(−⁠2, 3)
    4. D(2, −⁠3)
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: (2, 3) – Najpierw współrzędna pozioma, potem pionowa.

  3. Odległość między punktami (1, 2) i (5, 2) wynosi

    1. A6
    2. B4
    3. C8
    4. D3
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 4 – Drugie współrzędne są równe, więc 5 − 1 = 4.

  4. Odległość między punktami (3, 1) i (3, 7) wynosi

    1. A10
    2. B8
    3. C4
    4. D6
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 6 – Pierwsze współrzędne są równe, więc 7 − 1 = 6.

  5. Gdzie leży punkt (−⁠2, 3)?

    1. A2 kratki w lewo i 3 kratki w dół od (0, 0)
    2. B2 kratki w lewo i 3 kratki w górę od (0, 0)
    3. C2 kratki w prawo i 3 kratki w górę od (0, 0)
    4. D3 kratki w lewo i 2 kratki w górę od (0, 0)
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 2 kratki w lewo i 3 kratki w górę od (0, 0) – −⁠2 oznacza 2 kratki w lewo, a 3 – trzy kratki w górę.

  6. Odległość między punktami (−⁠2, −⁠1) i (3, −⁠1) wynosi

    1. A4
    2. B1
    3. C5
    4. D6
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: 5 – 3 − (−⁠2) = 3 + 2 = 5.

  7. Prostokąt o wierzchołkach (−⁠2, −⁠1), (3, −⁠1), (3, 2) i (−⁠2, 2) ma pole

    1. A15
    2. B16
    3. C8
    4. D6
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 15 – Boki mają długości 5 i 3, więc P = 5 · 3 = 15.

  8. Trójkąt o wierzchołkach (0, 0), (4, 0) i (0, 3) ma pole

    1. A12
    2. B6
    3. C7
    4. D3,5
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 6 – 1 przez 2 · 4 · 3 = 6.

Cały dział „Figury na płaszczyźnie”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Matematyka, klasa 6