1Co to jest moc?
- Dwie osoby wnoszą takie same plecaki na to samo piętro – wykonują taką samą pracę. Ta, która zrobi to szybciej, ma większą moc.
- Moc to praca wykonana w jednostce czasu, czyli szybkość wykonywania pracy.
P = W przez t
- P – moc [W]; W – praca [J]; t – czas wykonywania pracy [s].
Litera W we wzorze oznacza pracę, a „W” po liczbie (np. 25 W) – wat, jednostkę mocy.
2Jednostki mocy
- 1 wat to moc urządzenia, które w ciągu 1 s wykonuje pracę 1 J: 1 W = 1 J przez 1 s.
| Jednostka | Ile to watów | Przykład |
|---|---|---|
| kilowat (kW) | 1000 W | czajnik ok. 2 kW |
| megawat (MW) | 1 000 000 W | turbina wiatrowa ok. 3 MW |
| koń mechaniczny (KM) | ok. 735,5 W | samochód ok. 100 KM |
- Koń mechaniczny to jednostka spoza układu SI, wciąż używana w motoryzacji: 100 KM to ok. 74 kW.
Adam i Bartek wnieśli jednakowe plecaki na to samo piętro: Adam w 20 s, Bartek w 40 s. Co jest prawdą?
Praca była taka sama, a Adam wykonał ją w czasie 2 razy krótszym, więc jego moc była 2 razy większa.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Przykład krok po kroku
- Zadanie: Dźwig podnosi ruchem jednostajnym ładunek o masie 200 kg na wysokość 15 m w czasie 30 s. Jaka jest jego moc?
- Dane: m = 200 kg, h = 15 m, t = 30 s, g ≈ 10 N/kg. Szukane: P.
- Wzory: W = m · g · h oraz P = W przez t.
- Obliczenia: W = 200 kg · 10 N/kg · 15 m = 30 000 J, a P = 30 000 J przez 30 s = 1000 W.
- Odpowiedź: Moc dźwigu wynosi 1000 W, czyli 1 kW.
4Praca z mocy i czasu
- Przekształcając wzór, dostajesz W = P · t. Silnik o mocy 500 W w ciągu 10 s wykonuje pracę 500 W · 10 s = 5000 J.
- Dodatkowo: gdy siła F przesuwa ciało ze stałą prędkością v, moc wynosi P = F · v, bo F · s przez t = F · v (F – siła [N], v – prędkość [m/s]).
- W klasie 8 poznasz kilowatogodzinę: 1 kWh = 1000 W · 3600 s = 3 600 000 J.
Czas we wzorach podstawiaj w sekundach: 1 min = 60 s, 1 h = 3600 s.
Ola podniosła ruchem jednostajnym skrzynkę o masie 50 kg na wysokość 4 m w czasie 10 s (g = 10 N/kg). Jaka była jej moc?
W = 50 kg · 10 N/kg · 4 m = 2000 J, więc P = 2000 J przez 10 s = 200 W.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Moc
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- P = W przez t
- Czas we wzorach podstawiaj w sekundach: 1 min = 60 s, 1 h = 3600 s.
- Moc to praca wykonana w jednostce czasu, czyli szybkość wykonywania pracy.
- 1 wat to moc urządzenia, które w ciągu 1 s wykonuje pracę 1 J: 1 W = 1 J przez 1 s.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Silnik wykonał pracę 1200 J w ciągu 4 s. Jego moc wynosi
- A300 W
- B1196 W
- C0,003 W
- D4800 W
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 300 W – P = W przez t = 1200 J przez 4 s = 300 W.
Dźwig o mocy 5 kW pracował 20 s. Wykonał pracę
- A0,25 kJ
- B25 kJ
- C4 kJ
- D100 kJ
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 100 kJ – W = P · t = 5000 W · 20 s = 100 000 J = 100 kJ.
Jednostką mocy jest
- Aniuton
- Bdżul
- Cpaskal
- Dwat
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: wat – 1 W = 1 J przez 1 s; dżul to jednostka pracy, niuton – siły, paskal – ciśnienia.
Adam i Bartek wnieśli jednakowe plecaki na to samo piętro: Adam w 20 s, Bartek w 40 s. Co jest prawdą?
- ABartek rozwinął 2 razy większą moc, bo pracował dłużej
- BAdam wykonał 2 razy większą pracę
- Cobaj rozwinęli taką samą moc
- DAdam rozwinął 2 razy większą moc
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Adam rozwinął 2 razy większą moc – Praca była taka sama, a Adam wykonał ją w czasie 2 razy krótszym, więc jego moc była 2 razy większa.
Samochód ma silnik o mocy 100 KM. To w przybliżeniu
- A74 kW
- B100 kW
- C7,4 kW
- D136 kW
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 74 kW – 100 · 735,5 W = 73 550 W ≈ 74 kW.
Ola podniosła ruchem jednostajnym skrzynkę o masie 50 kg na wysokość 4 m w czasie 10 s (g = 10 N/kg). Jaka była jej moc?
- A200 W
- B20 W
- C20 000 W
- D2000 W
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 200 W – W = 50 kg · 10 N/kg · 4 m = 2000 J, więc P = 2000 J przez 10 s = 200 W.
Silnik o mocy 2000 W pracował przez 1 minutę. Jaką pracę wykonał?
- A33,3 J
- B2060 J
- C2000 J
- D120 000 J
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 120 000 J – Minutę zamieniamy na 60 s: W = 2000 W · 60 s = 120 000 J.
Turbina wiatrowa ma moc 3 MW. To
- A30 000 W
- B3 000 000 W
- C300 000 W
- D3000 W
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: 3 000 000 W – Mega oznacza milion: 3 · 1 000 000 W = 3 000 000 W.
Cały dział „Energia”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.