1Prawo odbicia
- Normalna to pomocnicza prosta prostopadła do powierzchni w punkcie, w który pada promień.
- Kąt padania α – między promieniem padającym a normalną. Kąt odbicia β – między promieniem odbitym a normalną.
Kąt odbicia jest równy kątowi padania: β = α. Promień padający, promień odbity i normalna leżą w jednej płaszczyźnie.
Mierzenie kątów od powierzchni lustra. Gdy promień tworzy z lustrem kąt 30°, kąt padania wynosi 90° − 30° = 60°.
2Odbicie i rozproszenie
- Od gładkiej powierzchni (lustro, spokojna woda) wiązka równoległa odbija się w jedną stronę – widzisz obraz.
- Od chropowatej (kartka, ściana) promienie rozbiegają się na wszystkie strony – to rozproszenie światła. Kartkę widać z każdego miejsca, ale obrazu w niej nie ma.
Promień tworzy z powierzchnią lustra kąt 30°. Kąt odbicia wynosi
Kąt padania mierzymy od normalnej: 90° − 30° = 60°, a β = α.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Zwierciadło płaskie
- Promienie z punktu przedmiotu odbijają się od lustra i się rozbiegają. Ich przedłużenia za lustrem przecinają się w jednym punkcie – tam widzisz obraz.
- Obraz jest pozorny (nie da się go złapać na ekranie), prosty, tej samej wielkości i leży tak samo daleko za lustrem, jak przedmiot przed nim.
4Zwierciadła kuliste
- Wklęsłe (jak wnętrze łyżki) skupia promienie równoległe do osi w ognisku F. Odległość ogniska od zwierciadła to ogniskowa f.
- Żarówka w ognisku daje wiązkę równoległą – tak działa latarka i reflektor. Przedmiot dalej niż ognisko daje obraz rzeczywisty i odwrócony, a bliżej – pozorny i powiększony (lusterko do makijażu).
- Wypukłe rozprasza promienie, jakby wychodziły z ogniska pozornego za lustrem. Daje obraz pozorny, prosty i pomniejszony, ale widać w nim dużo – lustra na skrzyżowaniach i w sklepach.
Obraz w lustrze płaskim jest
Przedłużenia promieni spotykają się za lustrem, a obraz ma wielkość przedmiotu.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Odbicie światła i zwierciadła
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Kąt odbicia jest równy kątowi padania: β = α. Promień padający, promień odbity i normalna leżą w jednej płaszczyźnie.
- Normalna to pomocnicza prosta prostopadła do powierzchni w punkcie, w który pada promień.
- Kąt padania α – między promieniem padającym a normalną. Kąt odbicia β – między promieniem odbitym a normalną.
- Wklęsłe (jak wnętrze łyżki) skupia promienie równoległe do osi w ognisku F. Odległość ogniska od zwierciadła to ogniskowa f.
- Wypukłe rozprasza promienie, jakby wychodziły z ogniska pozornego za lustrem. Daje obraz pozorny, prosty i pomniejszony, ale widać w nim dużo – lustra na skrzyżowaniach i w sklepach.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Kąt padania wynosi 30°. Kąt odbicia to
- A90°
- B60°
- C30°
- D15°
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: 30° – Z prawa odbicia β = α = 30°.
Promień tworzy z powierzchnią lustra kąt 30°. Kąt odbicia wynosi
- A90°
- B60°
- C120°
- D30°
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: 60° – Kąt padania mierzymy od normalnej: 90° − 30° = 60°, a β = α.
Kąt padania mierzymy między promieniem padającym a
- Anormalną
- Bpowierzchnią lustra
- Cpodłogą
- Dpromieniem odbitym
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: normalną – W optyce kąty mierzymy od normalnej.
Obraz w lustrze płaskim jest
- Arzeczywisty i odwrócony
- Brzeczywisty i powiększony
- Cpozorny, prosty, tej samej wielkości
- Dpozorny i pomniejszony
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: pozorny, prosty, tej samej wielkości – Przedłużenia promieni spotykają się za lustrem, a obraz ma wielkość przedmiotu.
Stoisz 2 m przed lustrem. Twój obraz jest od ciebie w odległości
- A0 m
- B1 m
- C2 m
- D4 m
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 4 m – Obraz jest 2 m za lustrem, więc 2 m + 2 m = 4 m.
Dlaczego w kartce papieru nie widać odbicia twarzy?
- Abo w ogóle nie odbija światła
- Bbo pochłania całe światło
- Cbo rozprasza światło na wszystkie strony
- Dbo jest przezroczysta
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: bo rozprasza światło na wszystkie strony – Chropowata powierzchnia rozprasza promienie, więc obraz nie powstaje.
Żarówkę reflektora samochodu umieszcza się w ognisku zwierciadła wklęsłego, aby
- Aświatło się rozproszyło
- Bpowstał cień
- Cpo odbiciu powstała wiązka równoległa
- Dżarówka mniej się grzała
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: po odbiciu powstała wiązka równoległa – Promienie z ogniska po odbiciu biegną równolegle do osi.
Duże lustro przy wyjeździe z garażu, w którym widać całe skrzyżowanie, to zwierciadło
- Apółprzezroczyste
- Bwklęsłe
- Cwypukłe
- Dpłaskie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: wypukłe – Wypukłe daje pomniejszony obraz dużego obszaru.
Cały dział „Optyka”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.