1Światło białe to mieszanina barw
- Światło Słońca czy żarówki wygląda na białe, ale jest mieszaniną wielu barw.
- W szkle każda barwa biegnie z trochę inną prędkością, więc pryzmat załamuje każdą trochę inaczej i je rozdziela. To rozszczepienie światła, a kolorowa wstęga to widmo.
- Kolejność barw: czerwony, pomarańczowy, żółty, zielony, niebieski, granatowy, fioletowy. Najmniej odchyla się czerwień, najbardziej fiolet.
Rozszczepienie to rozdzielenie światła białego na barwy, bo każda barwa załamuje się trochę inaczej.
2Rozszczepienie wokół nas
- Tęcza: kropelki deszczu działają jak małe pryzmaty. Widzisz ją, gdy Słońce masz za plecami, a przed sobą deszcz.
- Kolorowe błyski w szlifowanym szkle, kryształkach żyrandola i w mgiełce z ogrodowego węża to też rozszczepienie.
Rozszczepienie światła w pryzmacie pokazuje, że światło białe
Pryzmat rozdziela barwy, z których składa się światło białe.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Laser – światło jednobarwne
- Laser wysyła światło jednobarwne (np. tylko czerwone) w wąskiej wiązce.
- W pryzmacie wiązka lasera się załamuje (zmienia kierunek), ale nie rozszczepia się na widmo – nie ma czego rozdzielać.
„Laser w pryzmacie daje tęczę”
Laser ma jedną barwę, więc zobaczysz jedną załamaną wiązkę.
Nigdy nie kieruj wiązki lasera w oczy ludzi i zwierząt ani w stronę kierowców czy samolotów – nawet wskaźnik może trwale uszkodzić wzrok.
4Barwy ciał
- Ciało ma barwę światła, które odbija. Czerwone jabłko odbija głównie czerwień, a pozostałe barwy pochłania.
- Białe ciało odbija prawie wszystkie barwy, czarne prawie wszystkie pochłania – dlatego czarna koszulka mocniej grzeje się w słońcu.
Wiązka czerwonego lasera po przejściu przez pryzmat
Światło lasera jest jednobarwne – tylko się załamuje.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Światło białe, barwy i laser
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Rozszczepienie to rozdzielenie światła białego na barwy, bo każda barwa załamuje się trochę inaczej.
- Nigdy nie kieruj wiązki lasera w oczy ludzi i zwierząt ani w stronę kierowców czy samolotów – nawet wskaźnik może trwale uszkodzić wzrok.
- Tęcza: kropelki deszczu działają jak małe pryzmaty. Widzisz ją, gdy Słońce masz za plecami, a przed sobą deszcz.
- Laser wysyła światło jednobarwne (np. tylko czerwone) w wąskiej wiązce.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Rozszczepienie światła w pryzmacie pokazuje, że światło białe
- Anie ulega załamaniu
- Bjest jedną barwą
- Cjest falą dźwiękową
- Djest mieszaniną barw
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: jest mieszaniną barw – Pryzmat rozdziela barwy, z których składa się światło białe.
Którą barwę pryzmat odchyla najbardziej?
- Ażółtą
- Bczerwoną
- Czieloną
- Dfioletową
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: fioletową – Fiolet odchyla się najmocniej, czerwień najsłabiej.
Która barwa leży w widmie między żółtą a niebieską?
- Afioletowa
- Bczerwona
- Czielona
- Dpomarańczowa
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: zielona – Kolejność: czerwona, pomarańczowa, żółta, zielona, niebieska, granatowa, fioletowa.
Wiązka czerwonego lasera po przejściu przez pryzmat
- Arozszczepia się na pełną tęczę
- Bnie zmienia kierunku
- Czmienia barwę na fioletową
- Dzmienia kierunek, ale się nie rozszczepia
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: zmienia kierunek, ale się nie rozszczepia – Światło lasera jest jednobarwne – tylko się załamuje.
Tęcza na niebie powstaje dzięki
- Acieniowi Ziemi
- Brozszczepieniu światła w kroplach wody
- Codbiciu światła od chmur
- Dświatłu Księżyca
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: rozszczepieniu światła w kroplach wody – Kropelki deszczu działają jak małe pryzmaty.
Zielony liść jest zielony, bo
- Asam świeci na zielono
- Bodbija wszystkie barwy
- Codbija głównie światło zielone
- Dpochłania światło zielone
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: odbija głównie światło zielone – Widzimy barwę, którą ciało odbija; pozostałe pochłania.
Czarna koszulka w słońcu nagrzewa się bardziej niż biała, bo
- Aprzepuszcza światło
- Bodbija prawie całe światło
- Cpochłania prawie całe światło
- Drozszczepia światło
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: pochłania prawie całe światło – Pochłonięte światło zamienia się w energię wewnętrzną materiału.
Jak bezpiecznie używać wskaźnika laserowego?
- Amożna świecić w stronę samolotu, bo jest daleko
- Bpatrzeć w wiązkę przez lupę
- Cmożna świecić w oczy, jeśli laser jest słaby
- Dpokazywać punkt na tablicy, nigdy nie kierując wiązki w oczy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: pokazywać punkt na tablicy, nigdy nie kierując wiązki w oczy – Nawet słaby laser może trwale uszkodzić siatkówkę.
Cały dział „Optyka”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.