1Regulamin pracowni
- Doświadczenia wykonujemy tylko pod opieką nauczyciela i dokładnie według instrukcji.
- W pracowni nie jemy i nie pijemy, niczego nie smakujemy.
- Nie wąchamy substancji bezpośrednio – zapach przywiewamy dłonią w stronę nosa.
- Zakładamy okulary ochronne (gdy trzeba – też rękawiczki i fartuch), długie włosy związujemy.
- Używamy małych ilości substancji, a po pracy sprzątamy stanowisko i myjemy ręce.
- Każdy wypadek, nawet drobne skaleczenie czy oparzenie, od razu zgłaszamy nauczycielowi.
2Piktogramy ostrzegawcze
- Na opakowaniach niebezpiecznych produktów są piktogramy GHS: czarny symbol na białym tle w czerwonym rombie.
| piktogram | co oznacza |
|---|---|
| płomień | substancja łatwopalna |
| wykrzyknik | substancja drażniąca lub szkodliwa |
| ciecz kapiąca na dłoń i na metal | substancja żrąca – niszczy skórę i metale |
| czaszka i skrzyżowane piszczele | substancja toksyczna (trująca) |
| martwe drzewo i ryba | substancja niebezpieczna dla środowiska, zwłaszcza wodnego |
Czerwony romb na opakowaniu to ostrzeżenie: przeczytaj etykietę, zanim użyjesz produktu.
Który piktogram ostrzega przed substancją trującą?
Czaszka oznacza substancję toksyczną, która może być groźna już w małej ilości.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Karta charakterystyki
- Każda niebezpieczna substancja lub mieszanina, np. płyn do udrażniania rur, ma kartę charakterystyki. Producent udostępnia ją zwykle w internecie.
- Znajdziemy w niej, jakie są zagrożenia, jak udzielić pierwszej pomocy, jak substancję przechowywać i co robić, gdy się rozleje.
Zanim użyjesz nieznanej substancji, sprawdź piktogramy i kartę charakterystyki.
4Chemia w domu i sprzęt elektryczny
- Środki czystości trzymamy w oryginalnych opakowaniach, z dala od jedzenia i małych dzieci.
- Wybielacza (np. z chlorem) nie mieszamy z innymi środkami – mogą powstać trujące gazy.
- Sprzęt elektryczny obsługujemy suchymi rękami, wyjmujemy wtyczkę, trzymając za nią, a nie za kabel, i nie używamy uszkodzonych przewodów ani ładowarek.
- Tablet, laptop czy mikroskop cyfrowy trzymamy z dala od wody i odczynników.
„zmieszam dwa środki czystości, to lepiej wyczyszczą” – takie mieszanie bywa bardzo niebezpieczne.
Dlaczego nie wolno mieszać wybielacza z innymi środkami czystości?
Po zmieszaniu wybielacza z niektórymi środkami wydzielają się gazy groźne dla zdrowia.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Bezpieczna praca w pracowni przyrodniczej
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Czerwony romb na opakowaniu to ostrzeżenie: przeczytaj etykietę, zanim użyjesz produktu.
- Zanim użyjesz nieznanej substancji, sprawdź piktogramy i kartę charakterystyki.
- Wybielacza (np. z chlorem) nie mieszamy z innymi środkami – mogą powstać trujące gazy.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Jak bezpiecznie sprawdzić zapach substancji w pracowni?
- Apodgrzać ją, żeby zapach był silniejszy
- Bpowąchać ją z bliska prosto z naczynia
- Cprzywiać zapach dłonią w stronę nosa
- Ddotknąć jej palcem i powąchać palec
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: przywiać zapach dłonią w stronę nosa – Przywiewając zapach, wdychamy tylko niewielką ilość par.
Co oznacza piktogram z płomieniem?
- Asubstancja łatwopalna
- Bsubstancja toksyczna
- Csubstancja szkodliwa dla środowiska
- Dsubstancja żrąca
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: substancja łatwopalna – Płomień ostrzega, że substancja łatwo się zapala.
Na butelce jest piktogram z martwym drzewem i rybą. Co z tego wynika?
- Asubstancja może wybuchnąć po podgrzaniu
- Bsubstancja jest gazem pod ciśnieniem
- Cnie wolno wylewać tej substancji do zlewu ani do ziemi
- Dsubstancja łatwo się zapala
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: nie wolno wylewać tej substancji do zlewu ani do ziemi – Ten piktogram ostrzega, że substancja szkodzi środowisku, zwłaszcza wodnemu.
Gdzie znajdziesz informację, jak udzielić pierwszej pomocy po kontakcie z płynem do udrażniania rur?
- Aw regulaminie pracowni
- Bw kluczu do oznaczania roślin
- Cw instrukcji obsługi mikroskopu
- Dw karcie charakterystyki tego produktu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: w karcie charakterystyki tego produktu – Karta charakterystyki opisuje zagrożenia, pierwszą pomoc i przechowywanie substancji.
Który piktogram ostrzega przed substancją trującą?
- Amartwe drzewo i ryba
- Bwykrzyknik
- Cpłomień
- Dczaszka i skrzyżowane piszczele
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: czaszka i skrzyżowane piszczele – Czaszka oznacza substancję toksyczną, która może być groźna już w małej ilości.
Dlaczego nie wolno mieszać wybielacza z innymi środkami czystości?
- Aśrodki tracą przyjemny zapach
- Bmieszanina od razu zamarza
- Cmogą powstać trujące gazy
- Dwybielacz przestaje wtedy działać
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: mogą powstać trujące gazy – Po zmieszaniu wybielacza z niektórymi środkami wydzielają się gazy groźne dla zdrowia.
Które zachowanie w pracowni jest NIEZGODNE z regulaminem?
- Ajedzenie kanapki podczas doświadczenia
- Bzwiązanie długich włosów
- Czgłoszenie skaleczenia nauczycielowi
- Dzałożenie okularów ochronnych
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: jedzenie kanapki podczas doświadczenia – W pracowni nie wolno jeść ani pić, bo jedzenie może się zanieczyścić substancjami.
Kuba zauważył, że kabel ładowarki jest pęknięty. Co powinien zrobić?
- Aużywać jej, ale krócej niż zwykle
- Bwyjmować ją z gniazdka, ciągnąc za kabel
- Cowinąć kabel taśmą i dalej ładować telefon
- Dprzestać jej używać i powiedzieć o tym dorosłemu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: przestać jej używać i powiedzieć o tym dorosłemu – Uszkodzony przewód może spowodować porażenie prądem lub pożar.
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.