1Materiały magnetyczne
- Materiały magnetyczne to te, które magnes przyciąga: żelazo, stal, nikiel, kobalt.
- Materiały niemagnetyczne to np. drewno, plastik, szkło, papier, a także metale: miedź i aluminium.
- Badanie: zbliżamy magnes do gwoździa, spinacza, ołówka, gumki, kawałka miedzianego drutu i puszki aluminiowej. Przyciągane są tylko przedmioty z żelaza lub stali.
„magnes przyciąga wszystkie metale” – miedź i aluminium to metale, a magnes ich nie przyciąga.
2Bieguny magnesu
- Każdy magnes ma dwa bieguny: północny N i południowy S. Przy biegunach magnes działa najsilniej.
- Biegunów nie da się rozdzielić. Gdy przetniemy magnes, powstaną dwa magnesy – każdy z biegunem N i S.
- Magnes działa na odległość, także przez papier czy karton – przyciąga spinacz przez kartkę.
Bieguny jednoimienne (N i N, S i S) się odpychają, a różnoimienne (N i S) się przyciągają.
Magnes przyciąga spinacz przez kartkę papieru. O czym to świadczy?
Oddziaływanie magnetyczne przechodzi przez papier i działa na odległość.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Ziemia jak wielki magnes
- Ziemia zachowuje się jak ogromny magnes – wokół niej jest pole magnetyczne.
- Kompas ma lekką igłę magnetyczną, która może się swobodnie obracać. Igła ustawia się wzdłuż pola magnetycznego Ziemi, a jej biegun N wskazuje północ.
- Biegun magnetyczny leży blisko bieguna geograficznego, ale nie w tym samym miejscu. Ciekawostka: biegun N igły jest przyciągany na północ, więc przy północnym biegunie geograficznym leży magnetyczny biegun S.
- Pole magnetyczne chroni Ziemię przed cząstkami wysyłanymi przez Słońce. Gdy docierają one do atmosfery w pobliżu biegunów, niebo świeci – to zorza polarna.
Kompas trzymaj z dala od magnesów i przedmiotów ze stali – inaczej igła wskaże zły kierunek.
4Zastosowania magnesów
- Magnesy wykorzystujemy w kompasach, głośnikach, słuchawkach i zamknięciach drzwiczek szafek, a także jako magnesy na lodówkę. Karty z paskiem magnetycznym zapisują w nim informacje.
- W skupach złomu duże magnesy oddzielają żelazo i stal od innych odpadów.
Dlaczego igła kompasu wskazuje północ?
Ziemia działa jak wielki magnes, a igła kompasu jest małym magnesem.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Magnesy i magnetyzm Ziemi
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Bieguny jednoimienne (N i N, S i S) się odpychają, a różnoimienne (N i S) się przyciągają.
- Kompas trzymaj z dala od magnesów i przedmiotów ze stali – inaczej igła wskaże zły kierunek.
- Materiały magnetyczne to te, które magnes przyciąga: żelazo, stal, nikiel, kobalt.
- Materiały niemagnetyczne to np. drewno, plastik, szkło, papier, a także metale: miedź i aluminium.
- Kompas ma lekką igłę magnetyczną, która może się swobodnie obracać. Igła ustawia się wzdłuż pola magnetycznego Ziemi, a jej biegun N wskazuje północ.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Który przedmiot przyciągnie magnes?
- Aaluminiowa puszka
- Bmiedziany drut
- Cszklana kulka
- Dstalowy gwóźdź
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: stalowy gwóźdź – Stal jest materiałem magnetycznym, a miedź, aluminium i szkło – nie.
Co się stanie, gdy zbliżymy do siebie bieguny N dwóch magnesów?
- Aodepchną się
- Boba zmienią się w bieguny S
- Cprzyciągną się
- Dnic się nie stanie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: odepchną się – Bieguny jednoimienne się odpychają.
Zuzia przecięła magnes sztabkowy na pół. Co otrzymała?
- Aosobno biegun N i osobno biegun S
- Bdwa magnesy, każdy z biegunem N i S
- Cjeden magnes i kawałek zwykłej stali
- Ddwa kawałki, które nie są magnesami
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: dwa magnesy, każdy z biegunem N i S – Biegunów magnesu nie da się rozdzielić – każdy kawałek jest nowym magnesem.
Który materiał NIE jest magnetyczny?
- Anikiel
- Bkobalt
- Cżelazo
- Daluminium
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: aluminium – Aluminium jest metalem, ale magnes go nie przyciąga.
Magnes przyciąga spinacz przez kartkę papieru. O czym to świadczy?
- Amagnes działa na odległość, także przez papier
- Bpapier jest materiałem magnetycznym
- Cmagnes działa tylko przy dotknięciu
- Dspinacz jest zrobiony z aluminium
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: magnes działa na odległość, także przez papier – Oddziaływanie magnetyczne przechodzi przez papier i działa na odległość.
Dlaczego igła kompasu wskazuje północ?
- Aobraca ją wiatr wiejący z północy
- Bprzyciąga ją Gwiazda Polarna
- Custawia się wzdłuż pola magnetycznego Ziemi
- Dprzyciąga ją Słońce w południe
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: ustawia się wzdłuż pola magnetycznego Ziemi – Ziemia działa jak wielki magnes, a igła kompasu jest małym magnesem.
Tomek położył kompas tuż obok stalowych nożyczek. Co może się stać?
- Akompas będzie dokładniejszy
- Bnożyczki zaczną wskazywać północ
- Cnic, bo stal nie jest magnetyczna
- Digła wskaże zły kierunek
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: igła wskaże zły kierunek – Przedmioty ze stali i magnesy zakłócają działanie kompasu.
Do czego wykorzystuje się duże magnesy w skupie złomu?
- Ado oddzielania żelaza i stali od innych odpadów
- Bdo oddzielania puszek aluminiowych
- Cdo mierzenia masy złomu
- Ddo topienia złomu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: do oddzielania żelaza i stali od innych odpadów – Magnes przyciąga tylko żelazo i stal, więc łatwo je oddzielić.
Cały dział „Planeta Ziemia”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.