Dlaczego na Ziemi może istnieć życie?

ma ciekłą wodę, atmosferę i odpowiednią temperaturę

jest największą planetą Układu Słonecznego

ma najwięcej księżyców ze wszystkich planet

leży najbliżej Słońca ze wszystkich planet

Układ Słoneczny – ściąga i quiz na kartkówkę

ogarniam.edu.pl · Przyroda · Planeta Ziemiaklasa 5 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/5/przyroda/uklad-sloneczny/

Układ Słoneczny

Dowiesz się, z czego składa się Układ Słoneczny, w jakiej kolejności krążą planety i dlaczego życie znamy tylko na Ziemi.

1Słońce i planety

Układ Słoneczny to Słońce i krążące wokół niego ciała niebieskie.
Słońce jest gwiazdą – gorącą kulą gazów. Daje Ziemi światło i ciepło.
Wokół Słońca krąży 8 planet. Kolejność od Słońca: Merkury, Wenus, Ziemia, Mars, Jowisz, Saturn, Uran, Neptun. Pomaga zdanie: „Mój Wujek Zawsze Mówi: Jedz Smałe Usmażone Naleśniki”.

grupa	planety	cechy
planety skaliste	Merkury, Wenus, Ziemia, Mars	małe, skaliste
olbrzymy gazowe	Jowisz, Saturn	ogromne, głównie z gazów
olbrzymy lodowe	Uran, Neptun	duże, z dużą ilością lodu

Kolejność planet od Słońca (rozmiary i odległości nie w skali)

Zapamiętaj

Słońce jest gwiazdą i świeci własnym światłem, a planety i księżyce tylko odbijają jego światło.

2Inne ciała niebieskie

Pluton od 2006 r. nie jest zaliczany do planet – to planeta karłowata.
Księżyce krążą wokół planet. Ziemia ma jeden, a Saturn – najwięcej (w 2026 r. ponad 290).
Planetoidy to skaliste bryły mniejsze od planet. Wiele krąży w pasie planetoid między Marsem a Jowiszem.
Komety to bryły lodu i pyłu. Blisko Słońca mają świecący warkocz.
Meteor („spadająca gwiazda”) to świecąca smuga na niebie. Meteoryt to okruch skalny lub żelazny, który spadł na Ziemię.

Uwaga na błąd

„spadająca gwiazda to gwiazda” – to meteor, czyli smuga światła po okruchu skalnym spalającym się w atmosferze.

Sprawdź, czy rozumiesz

Która grupa zawiera tylko planety skaliste?

3Kopernik i model Układu

Mikołaj Kopernik ogłosił teorię heliocentryczną: Ziemia i inne planety krążą wokół Słońca.
Na modelu Układu Słonecznego rozmiary i odległości nie są w skali – naprawdę planety są dużo dalej od siebie.

4Dlaczego na Ziemi jest życie

Ziemia to jedyna znana planeta z życiem. Ma wodę w stanie ciekłym, atmosferę z tlenem i leży w odpowiedniej odległości od Słońca – nie jest za gorąco ani za zimno.

Sprawdź, czy rozumiesz

Co głosiła teoria heliocentryczna Mikołaja Kopernika?

✎Ściąga: Układ Słoneczny

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

Słońce jest gwiazdą i świeci własnym światłem, a planety i księżyce tylko odbijają jego światło.
Układ Słoneczny to Słońce i krążące wokół niego ciała niebieskie.
Słońce jest gwiazdą – gorącą kulą gazów. Daje Ziemi światło i ciepło.
Pluton od 2006 r. nie jest zaliczany do planet – to planeta karłowata.
Księżyce krążą wokół planet. Ziemia ma jeden, a Saturn – najwięcej (w 2026 r. ponad 290).
Planetoidy to skaliste bryły mniejsze od planet. Wiele krąży w pasie planetoid między Marsem a Jowiszem.
Komety to bryły lodu i pyłu. Blisko Słońca mają świecący warkocz.
Meteor („spadająca gwiazda”) to świecąca smuga na niebie. Meteoryt to okruch skalny lub żelazny, który spadł na Ziemię.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

Czym jest Słońce?
1. Aksiężycem
2. Bplanetą karłowatą
3. Cplanetą
4. Dgwiazdą
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: gwiazdą – Słońce jest gwiazdą – kulą gorących gazów świecącą własnym światłem.
Która planeta jest czwarta w kolejności od Słońca?
1. AJowisz
2. BZiemia
3. CMars
4. DWenus
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Mars – Kolejność zaczyna się tak: Merkury, Wenus, Ziemia, Mars.
Która grupa zawiera tylko planety skaliste?
1. AMerkury, Wenus, Ziemia, Mars
2. BZiemia, Mars, Jowisz, Saturn
3. CMerkury, Wenus, Uran, Neptun
4. DJowisz, Saturn, Uran, Neptun
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Merkury, Wenus, Ziemia, Mars – Cztery planety najbliżej Słońca mają twardą, skalistą powierzchnię.
Gdzie znajduje się pas planetoid?
1. Amiędzy Saturnem a Uranem
2. Bmiędzy Merkurym a Wenus
3. Cmiędzy Ziemią a Marsem
4. Dmiędzy Marsem a Jowiszem
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: między Marsem a Jowiszem – Pas planetoid leży między ostatnią planetą skalistą a pierwszym olbrzymem.
Ola w sierpniową noc zobaczyła na niebie krótką, szybko znikającą jasną smugę. Co to było?
1. Ameteoryt
2. Bkometa
3. Cmeteor
4. Dplaneta
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: meteor – Krótka świecąca smuga to meteor – ślad okruchu skalnego spalającego się w atmosferze.
Do jakiej grupy ciał niebieskich od 2006 r. zalicza się Plutona?
1. Ado planet karłowatych
2. Bdo olbrzymów lodowych
3. Cdo komet
4. Ddo planet skalistych
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: do planet karłowatych – W 2006 r. Pluton został uznany za planetę karłowatą.
Co głosiła teoria heliocentryczna Mikołaja Kopernika?
1. AZiemia stoi nieruchomo w środku świata
2. Bplanety krążą wokół Księżyca
3. CZiemia i planety krążą wokół Słońca
4. DSłońce i planety krążą wokół Ziemi
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Ziemia i planety krążą wokół Słońca – Według Kopernika w środku układu jest Słońce.
Dlaczego na Ziemi może istnieć życie?
1. Ajest największą planetą Układu Słonecznego
2. Bma ciekłą wodę, atmosferę i odpowiednią temperaturę
3. Cma najwięcej księżyców ze wszystkich planet
4. Dleży najbliżej Słońca ze wszystkich planet
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: ma ciekłą wodę, atmosferę i odpowiednią temperaturę – Życiu sprzyjają ciekła woda, atmosfera i odpowiednia odległość od Słońca.

Cały dział „Planeta Ziemia”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytań Fiszki · 10 🔊 Posłuchaj notatki