przyrządem do wyznaczania kierunków

Globus i mapa świata – ściąga i quiz

ogarniam.edu.pl · Przyroda · Planeta Ziemiaklasa 5 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/5/przyroda/globus-i-mapa-swiata/

Globus i mapa świata

Dowiesz się, jakie linie i punkty zaznacza się na globusie i jak określić położenie Polski na kuli ziemskiej.

1Globus – model Ziemi

Globus to zmniejszony model Ziemi. Pokazuje jej kulisty kształt. Mapa świata to płaski obraz Ziemi – kształty lądów są na niej trochę zniekształcone.
Biegun północny i biegun południowy to punkty, przez które przechodzi oś Ziemi.
Południki to linie łączące bieguny. Równoleżniki biegną dookoła Ziemi, równolegle do równika. Razem tworzą siatkę geograficzną.

Siatka geograficzna: południki i równoleżniki

Uwaga na błąd

Mylenie południków z równoleżnikami – południki biegną od bieguna do bieguna, a równoleżniki dookoła Ziemi.

2Najważniejsze linie

Równik (0°) to najdłuższy równoleżnik. Dzieli Ziemię na półkulę północną i południową.
Południk zerowy (0°) przechodzi przez Greenwich w Londynie, a południk 180° – po drugiej stronie Ziemi. Razem dzielą Ziemię na półkulę wschodnią i zachodnią.
Zwrotnik Raka (na półkuli północnej) i zwrotnik Koziorożca (na półkuli południowej) leżą ok. 23°26′ od równika.
Koło podbiegunowe północne i południowe leżą ok. 66°34′ od równika.

Równik, zwrotniki i koła podbiegunowe

Zapamiętaj

Równik dzieli Ziemię na półkulę północną i południową, a południk zerowy i południk 180° – na wschodnią i zachodnią.

Sprawdź, czy rozumiesz

Przez jakie miasto przechodzi południk zerowy?

3Położenie Polski

Polska leży na półkuli północnej (na północ od równika) i na półkuli wschodniej (na wschód od południka zerowego).
Leży między zwrotnikiem Raka a kołem podbiegunowym północnym: na północ od zwrotnika i na południe od koła podbiegunowego.

Zapamiętaj

Polska: półkula północna i wschodnia, między zwrotnikiem Raka a kołem podbiegunowym północnym.

4Kontynenty i oceany – przypomnienie

Kontynenty: Azja, Afryka, Ameryka Północna, Ameryka Południowa, Antarktyda, Europa, Australia.
Oceany: Spokojny, Atlantycki, Indyjski, Arktyczny oraz Południowy (wokół Antarktydy).

Sprawdź, czy rozumiesz

Między którymi liniami leży Polska?

✎Ściąga: Globus i mapa świata

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

Równik dzieli Ziemię na półkulę północną i południową, a południk zerowy i południk 180° – na wschodnią i zachodnią.
Polska: półkula północna i wschodnia, między zwrotnikiem Raka a kołem podbiegunowym północnym.
Globus to zmniejszony model Ziemi. Pokazuje jej kulisty kształt. Mapa świata to płaski obraz Ziemi – kształty lądów są na niej trochę zniekształcone.
Biegun północny i biegun południowy to punkty, przez które przechodzi oś Ziemi.
Południki to linie łączące bieguny. Równoleżniki biegną dookoła Ziemi, równolegle do równika. Razem tworzą siatkę geograficzną.
Równik (0°) to najdłuższy równoleżnik. Dzieli Ziemię na półkulę północną i południową.
Południk zerowy (0°) przechodzi przez Greenwich w Londynie, a południk 180° – po drugiej stronie Ziemi. Razem dzielą Ziemię na półkulę wschodnią i zachodnią.
Zwrotnik Raka (na półkuli północnej) i zwrotnik Koziorożca (na półkuli południowej) leżą ok. 23°26′ od równika.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

Czym jest globus?
1. Aprzyrządem do wyznaczania kierunków
2. Bpłaską mapą całego świata
3. Czmniejszonym modelem Ziemi
4. Dplanem najbliższej okolicy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: zmniejszonym modelem Ziemi – Globus to model Ziemi, który pokazuje jej kulisty kształt.
Która linia dzieli Ziemię na półkulę północną i południową?
1. Azwrotnik Raka
2. Bpołudnik zerowy
3. Ckoło podbiegunowe północne
4. Drównik
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: równik – Równik leży w połowie drogi między biegunami i dzieli Ziemię na dwie półkule.
Przez jakie miasto przechodzi południk zerowy?
1. Aprzez Londyn (Greenwich)
2. Bprzez Rzym
3. Cprzez Warszawę
4. Dprzez Nowy Jork
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: przez Londyn (Greenwich) – Południk zerowy przechodzi przez Greenwich, dzielnicę Londynu.
Jak nazywają się linie łączące biegun północny z biegunem południowym?
1. Arównoleżniki
2. Bpołudniki
3. Czwrotniki
4. Dkoła podbiegunowe
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: południki – Wszystkie południki zbiegają się na biegunach.
Która linia leży na półkuli północnej ok. 23°26′ od równika?
1. Apołudnik zerowy
2. Bzwrotnik Raka
3. Czwrotnik Koziorożca
4. Dkoło podbiegunowe północne
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: zwrotnik Raka – Zwrotnik Raka leży na półkuli północnej, a zwrotnik Koziorożca – na południowej.
Na których półkulach leży Polska?
1. Apółnocnej i zachodniej
2. Bpołudniowej i zachodniej
3. Cpołudniowej i wschodniej
4. Dpółnocnej i wschodniej
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: północnej i wschodniej – Polska leży na północ od równika i na wschód od południka zerowego.
Między którymi liniami leży Polska?
1. Amiędzy równikiem a zwrotnikiem Raka
2. Bmiędzy zwrotnikiem Raka a kołem podbiegunowym północnym
3. Cmiędzy kołem podbiegunowym północnym a biegunem
4. Dmiędzy zwrotnikiem Koziorożca a równikiem
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: między zwrotnikiem Raka a kołem podbiegunowym północnym – Polska leży na północ od zwrotnika Raka i na południe od koła podbiegunowego.
W którym kierunku od Polski leży równik?
1. Ana północ
2. Bna wschód
3. Cna zachód
4. Dna południe
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: na południe – Polska leży na półkuli północnej, więc równik jest na południe od niej.

Cały dział „Planeta Ziemia”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytań Fiszki · 9 🔊 Posłuchaj notatki

Ten sam temat w innych klasach i przedmiotach

Globus i mapa świata: bieguny, równik, południki i półkule · Geografia, klasa 5