1Pobieramy próbkę wody
- Wodę nabieramy do słoika z brzegu stawu, rowu lub z kałuży, razem z odrobiną mułu i roślin.
- Nad wodą pracujemy tylko z dorosłym, nie wchodzimy do wody i nie wychylamy się. Po pracy myjemy ręce.
2Obserwacja przez lupę
- Gołym okiem i przez lupę, czyli w obserwacji makroskopowej, zobaczymy: rozwielitki i oczliki (drobne skorupiaki), larwy komarów, rzęsę wodną (mała roślina pływająca po powierzchni) oraz glony nitkowate, podobne do zielonych nitek.
Które organizmy z próbki wody zobaczysz już przez lupę?
Rozwielitki i larwy komarów mają kilka milimetrów, a jednokomórkowce wymagają mikroskopu.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Obserwacja pod mikroskopem
- Kroplę wody kładziemy na szkiełko podstawowe i przykrywamy szkiełkiem nakrywkowym. W obserwacji mikroskopowej widać organizmy jednokomórkowe.
| organizm | wygląd i sposób poruszania się |
|---|---|
| pantofelek | kształt podeszwy buta; porusza się dzięki rzęskom |
| euglena | zielona (ma chlorofil), wydłużona; porusza się dzięki wici |
| ameba | ciągle zmienia kształt; pełznie, wysuwając nibynóżki |
| okrzemki | glony w przezroczystych pancerzykach, często złocistobrązowe |
| wirczyk | kształt dzwonka na kurczliwym trzonku; rzęski zagarniają pokarm |
| trąbik | kształt trąbki; wokół otworu ma wieniec rzęsek |
- U organizmu jednokomórkowego wszystkie czynności życiowe – odżywianie, oddychanie, wydalanie, rozmnażanie i reagowanie na bodźce – odbywają się w jednej komórce.
Organizm jednokomórkowy to organizm zbudowany z jednej komórki, która wykonuje wszystkie czynności życiowe.
„jednokomórkowce są za małe, żeby żyć” – one odżywiają się, poruszają i rozmnażają, więc są organizmami żywymi.
4Plankton i opis obserwacji
- Drobne organizmy unoszące się w wodzie to plankton. Rozwielitki zjadają glony planktonowe, a same są pokarmem ryb. Plankton jest więc podstawą łańcuchów pokarmowych w wodzie.
- Obserwację opisujemy: data i miejsce pobrania próbki, rysunek z podpisem, powiększenie mikroskopu i wnioski, np. „w kropli wody ze stawu żyje wiele organizmów jednokomórkowych”.
Który organizm jednokomórkowy ciągle zmienia kształt i wysuwa nibynóżki?
Ameba pełznie, wysuwając nibynóżki, dlatego nie ma stałego kształtu.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Życie w kropli wody
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Organizm jednokomórkowy to organizm zbudowany z jednej komórki, która wykonuje wszystkie czynności życiowe.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Jak porusza się pantofelek?
- Adzięki jednej długiej wici
- Bdzięki płetwom
- Cdzięki nibynóżkom
- Ddzięki rzęskom
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: dzięki rzęskom – Pantofelek jest pokryty rzęskami, które wiosłują w wodzie.
Który organizm jednokomórkowy ciągle zmienia kształt i wysuwa nibynóżki?
- Aameba
- Bpantofelek
- Ceuglena
- Dokrzemka
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: ameba – Ameba pełznie, wysuwając nibynóżki, dlatego nie ma stałego kształtu.
Dlaczego euglena ma zielony kolor?
- Azawiera chlorofil
- Bzjada zielone glony
- Cżyje tylko w zielonej wodzie
- Dma zielony pancerzyk
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: zawiera chlorofil – Zielony barwnik chlorofil pozwala euglenie wytwarzać pokarm w świetle.
Które organizmy z próbki wody zobaczysz już przez lupę?
- Aokrzemki i eugleny
- Brozwielitki i larwy komarów
- Cwirczyki i trąbiki
- Dpantofelki i ameby
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: rozwielitki i larwy komarów – Rozwielitki i larwy komarów mają kilka milimetrów, a jednokomórkowce wymagają mikroskopu.
Co to jest organizm jednokomórkowy?
- Aorganizm, którego całe ciało to jedna komórka
- Borganizm widoczny tylko przez lupę
- Ckażde zwierzę żyjące w wodzie
- Dorganizm, który ma tylko jeden narząd
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: organizm, którego całe ciało to jedna komórka – Jedna komórka wykonuje u niego wszystkie czynności życiowe.
Dlaczego plankton jest ważny w jeziorze?
- Aogrzewa wodę zimą
- Boczyszcza wodę z soli
- Cjest pokarmem dla innych organizmów, np. skorupiaków i ryb
- Dchroni ryby przed drapieżnikami
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: jest pokarmem dla innych organizmów, np. skorupiaków i ryb – Plankton stoi na początku wodnych łańcuchów pokarmowych.
Który opis obserwacji mikroskopowej jest najpełniejszy?
- Asam rysunek bez podpisu
- Bzdjęcie bez opisu i daty
- Ctylko nazwa organizmu
- Drysunek z podpisem, powiększenie i wniosek
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: rysunek z podpisem, powiększenie i wniosek – Dobra dokumentacja pokazuje, co, w jakim powiększeniu widzieliśmy i co z tego wynika.
Jak bezpiecznie pobrać próbkę wody ze stawu?
- Az brzegu, z dorosłym, a potem umyć ręce
- Bpójść samemu, gdy nikogo nie ma w pobliżu
- Cmocno wychylić się nad wodą z kładki
- Dwejść do wody i nabrać jej ze środka stawu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: z brzegu, z dorosłym, a potem umyć ręce – Nad wodą pracujemy tylko z dorosłym, a w wodzie mogą być bakterie, więc myjemy ręce.
Cały dział „W terenie i najbliższym otoczeniu”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.