Dlaczego przewody elektryczne wykonuje się z miedzi?

miedź bardzo dobrze przewodzi prąd

miedź jest najtwardszym metalem

miedź jest najtańszym metalem

Metale i niemetale – ściąga i quiz

ogarniam.edu.pl · Przyroda · Materia i jej przemiany w przyrodzieklasa 5 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/5/przyroda/metale-i-niemetale/

Metale i niemetale

Dowiesz się, jak odróżnić metale od niemetali po ich właściwościach i do czego je wykorzystujemy.

1Właściwości metali

W temperaturze pokojowej metale są ciałami stałymi. Wyjątek: rtęć jest cieczą.
Mają połysk metaliczny i są zwykle srebrzystoszare. Wyjątki: miedź jest czerwonobrązowa, a złoto – żółte.
Dobrze przewodzą prąd elektryczny i ciepło.
Są kowalne – można je kuć, wyginać, walcować w blachy i wyciągać w druty.

2Właściwości niemetali

Występują w trzech stanach skupienia: tlen i azot to gazy, brom – ciecz, a siarka i węgiel – ciała stałe.
Zwykle nie mają połysku (wyjątki: jod, grafit) i mają różne barwy: siarka jest żółta, węgiel czarny, brom brunatny.
Zwykle słabo przewodzą prąd i ciepło. Wyjątek: grafit – odmiana węgla, z której zrobiony jest rysik ołówka – przewodzi prąd.
Niemetale stałe są kruche – siarka uderzona młotkiem się kruszy.

właściwość	metale	niemetale
stan skupienia	stały (wyjątek: rtęć)	gazy, ciała stałe, jedna ciecz – brom
połysk	metaliczny	zwykle brak (wyjątki: jod, grafit)
barwa	zwykle srebrzystoszara (wyjątki: miedź, złoto)	różna
przewodzenie prądu i ciepła	dobre	zwykle słabe (wyjątek: grafit)
kowalność	kowalne	kruche

Uwaga na błąd

„wszystkie metale są srebrne i stałe” – miedź i złoto mają inną barwę, a rtęć jest cieczą.

Sprawdź, czy rozumiesz

Co oznacza, że metal jest kowalny?

3Badamy przewodnictwo

Prąd: budujemy obwód z baterii, przewodów i żarówki (lub diody), a w przerwę wkładamy badany przedmiot. Żarówka świeci przy gwoździu, drucie miedzianym, folii aluminiowej i rysiku ołówka, a nie świeci przy siarce, plastiku i drewnie.
Ciepło: łyżeczka metalowa włożona (pod opieką nauczyciela) do gorącej wody nagrzewa się szybciej niż plastikowa.

Obwód do badania przewodnictwa: z metalem w przerwie żarówka świeci, z plastikiem – nie.

Zapamiętaj

Metale mają połysk, dobrze przewodzą prąd i ciepło i są kowalne; niemetale zwykle nie mają tych cech.

4Zastosowania

Miedź – przewody elektryczne; aluminium (glin) – puszki, folia, garnki; żelazo – jako stal w mostach i narzędziach.
Siarka – do produkcji gumy i środków ochrony roślin; węgiel – grafit w ołówkach, węgiel drzewny do grilla, diament w biżuterii.

Sprawdź, czy rozumiesz

Który niemetal dobrze przewodzi prąd elektryczny?

✎Ściąga: Metale i niemetale

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

Metale mają połysk, dobrze przewodzą prąd i ciepło i są kowalne; niemetale zwykle nie mają tych cech.
Prąd: budujemy obwód z baterii, przewodów i żarówki (lub diody), a w przerwę wkładamy badany przedmiot. Żarówka świeci przy gwoździu, drucie miedzianym, folii aluminiowej i rysiku ołówka, a nie świeci przy siarce, plastiku i drewnie.
Ciepło: łyżeczka metalowa włożona (pod opieką nauczyciela) do gorącej wody nagrzewa się szybciej niż plastikowa.
Miedź – przewody elektryczne; aluminium (glin) – puszki, folia, garnki; żelazo – jako stal w mostach i narzędziach.
Siarka – do produkcji gumy i środków ochrony roślin; węgiel – grafit w ołówkach, węgiel drzewny do grilla, diament w biżuterii.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

Który metal w temperaturze pokojowej jest cieczą?
1. Ażelazo
2. Brtęć
3. Cmiedź
4. Dglin
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: rtęć – Rtęć to jedyny metal, który w temperaturze pokojowej jest ciekły.
Który niemetal jest cieczą?
1. Asiarka
2. Bbrom
3. Ctlen
4. Djod
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: brom – Brom to brunatna ciecz; siarka i jod są ciałami stałymi, a tlen – gazem.
Który niemetal dobrze przewodzi prąd elektryczny?
1. Atlen
2. Bbrom
3. Cgrafit
4. Dsiarka
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: grafit – Grafit to wyjątek wśród niemetali – przewodzi prąd.
Dlaczego przewody elektryczne wykonuje się z miedzi?
1. Amiedź bardzo dobrze przewodzi prąd
2. Bmiedź jest najtwardszym metalem
3. Cmiedź nie przewodzi ciepła
4. Dmiedź jest najtańszym metalem
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: miedź bardzo dobrze przewodzi prąd – Miedź to jeden z najlepszych przewodników prądu.
W obwodzie z żarówką umieszczano kolejno różne przedmioty. Przy którym żarówka NIE zaświeciła?
1. Arysik ołówka
2. Bpasek folii aluminiowej
3. Ckawałek siarki
4. Dgwóźdź
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: kawałek siarki – Siarka to niemetal, który nie przewodzi prądu.
Która cecha jest wspólna dla prawie wszystkich metali?
1. Ażółta barwa
2. Bkruchość
3. Csłabe przewodzenie ciepła
4. Dpołysk metaliczny
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: połysk metaliczny – Metale błyszczą, gdy mają czystą, gładką powierzchnię.
Co oznacza, że metal jest kowalny?
1. Ardzewieje na wilgotnym powietrzu
2. Błatwo kruszy się pod uderzeniem
3. Cmożna go kuć, wyginać i walcować bez kruszenia
4. Ddobrze przewodzi prąd elektryczny
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: można go kuć, wyginać i walcować bez kruszenia – Kowalność pozwala robić z metali blachy, druty i przedmioty kute.
Które metale nie są srebrzystoszare?
1. Amiedź i złoto
2. Bżelazo i glin
3. Csrebro i rtęć
4. Dżelazo i srebro
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: miedź i złoto – Miedź jest czerwonobrązowa, a złoto – żółte.

Cały dział „Materia i jej przemiany w przyrodzie”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytań Fiszki · 10 🔊 Posłuchaj notatki