1Czym jest globalizacja
- Globalizacja to zagęszczanie się powiązań gospodarczych, społecznych, kulturowych i politycznych między państwami, przez które wydarzenia w jednym miejscu szybko wpływają na inne.
- Nie jest zupełnie nowa, ale bardzo przyspieszyły ją tani transport morski (kontenery), internet i otwieranie się gospodarek po 1990 r.
2Przejawy
| Obszar | Przejawy |
|---|---|
| gospodarka | korporacje transnarodowe, outsourcing i offshoring, globalne łańcuchy dostaw, handel, przepływ kapitału (inwestycje zagraniczne) |
| społeczeństwo i kultura | migracje, angielski jako język kontaktów, kultura masowa, turystyka |
| polityka | ONZ, WTO, UE, G20 |
- Korporacje transnarodowe mają siedzibę w jednym kraju, a zakłady i rynki w wielu (np. Samsung, Toyota, Volkswagen).
- Outsourcing to zlecanie części działalności zewnętrznej firmie, także w tym samym kraju. Offshoring to przeniesienie produkcji lub usług za granicę.
Czym jest offshoring?
Firma przenosi działalność do innego kraju.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Łańcuch dostaw
- Firmy szukają niższych kosztów: montaż lokują tam, gdzie praca jest tańsza, a projekt i badania tam, gdzie są specjaliści. Najwięcej zarabia się na projekcie i marce, mniej na montażu.
- Przerwanie jednego ogniwa (np. pandemia, blokada kanału) zatrzymuje produkcję w wielu krajach.
4Skutki dla Polski
- Korzyści: napływ kapitału zagranicznego i miejsca pracy (fabryki samochodów i AGD, centra usług dla biznesu w Krakowie czy Wrocławiu), dostęp do rynków, nowe technologie.
- Koszty: uzależnienie od koniunktury partnerów (zwłaszcza Niemiec), konkurencja tanich towarów, odpływ wykwalifikowanych pracowników, część zysków trafia do zagranicznych właścicieli.
Globalizacja to sieć powiązań, a nie jedno zjawisko. Daje rynki, kapitał i miejsca pracy, ale też zależności i konkurencję.
Utożsamianie globalizacji wyłącznie z gospodarką – dotyczy też kultury, polityki i życia społecznego. Drugi błąd: mylenie outsourcingu z offshoringiem.
Jaki jest korzystny skutek globalizacji dla Polski?
Inwestorzy budują zakłady i centra usług.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Globalizacja: przejawy i skutki
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Globalizacja to sieć powiązań, a nie jedno zjawisko. Daje rynki, kapitał i miejsca pracy, ale też zależności i konkurencję.
- Globalizacja to zagęszczanie się powiązań gospodarczych, społecznych, kulturowych i politycznych między państwami, przez które wydarzenia w jednym miejscu szybko wpływają na inne.
- Korporacje transnarodowe mają siedzibę w jednym kraju, a zakłady i rynki w wielu (np. Samsung, Toyota, Volkswagen).
- Outsourcing to zlecanie części działalności zewnętrznej firmie, także w tym samym kraju. Offshoring to przeniesienie produkcji lub usług za granicę.
- Korzyści: napływ kapitału zagranicznego i miejsca pracy (fabryki samochodów i AGD, centra usług dla biznesu w Krakowie czy Wrocławiu), dostęp do rynków, nowe technologie.
- Koszty: uzależnienie od koniunktury partnerów (zwłaszcza Niemiec), konkurencja tanich towarów, odpływ wykwalifikowanych pracowników, część zysków trafia do zagranicznych właścicieli.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Co to jest korporacja transnarodowa?
- AOrganizacja pozarządowa
- BFirma działająca w jednym mieście
- CUrząd państwowy
- DFirma z siedzibą w jednym kraju i zakładami w wielu krajach
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Firma z siedzibą w jednym kraju i zakładami w wielu krajach – Takie firmy mają zakłady i rynki w wielu państwach.
Czym jest offshoring?
- AZakupem towarów za granicą
- BPrzeniesieniem produkcji lub usług za granicę
- CZleceniem pracy firmie w tym samym kraju
- DPodniesieniem ceł
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Przeniesieniem produkcji lub usług za granicę – Firma przenosi działalność do innego kraju.
Firma z Poznania zleca sprzątanie biur firmie z Poznania. Jak to nazwiesz?
- AOutsourcing
- BEksport
- COffshoring
- DDelokalizacja za granicę
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Outsourcing – Outsourcing nie musi oznaczać wyjazdu za granicę.
Który przykład to polityczny przejaw globalizacji?
- APopularność kuchni zagranicznej
- BFabryki elektroniki w Azji
- CDziałalność ONZ, WTO i G20
- DSprzedaż przez internet
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Działalność ONZ, WTO i G20 – To organizacje i fora o zasięgu światowym.
Który przykład to przejaw społeczno-kulturowy?
- AWzrost cen ropy
- BUpowszechnianie angielskiego i kultury masowej
- CObniżenie ceł
- DNapływ inwestycji zagranicznych
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Upowszechnianie angielskiego i kultury masowej – Język i kultura to przejawy społeczne.
Który etap łańcucha dostaw elektroniki daje zwykle największą wartość dodaną?
- AWydobycie surowców
- BTransport do sklepu
- CMontaż
- DProjekt i marka
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Projekt i marka – Montaż w krajach o niskich kosztach pracy daje najmniejszą część zysku.
Jaki jest korzystny skutek globalizacji dla Polski?
- AZatrzymanie emigracji
- BZanik handlu z UE
- CNapływ kapitału zagranicznego i miejsca pracy
- DBrak konkurencji
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Napływ kapitału zagranicznego i miejsca pracy – Inwestorzy budują zakłady i centra usług.
Jaki jest niekorzystny skutek globalizacji dla Polski?
- AUzależnienie od koniunktury partnerów
- BNowe miejsca pracy
- CDostęp do rynków UE
- DNapływ nowych technologii
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Uzależnienie od koniunktury partnerów – Kryzys u głównych partnerów, np. Niemiec, uderza w polski eksport.
Cały dział „Gospodarka i globalizacja”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.