ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Geografia · Ludność i migracjeklasa 2 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/2/geografia/kregi-kulturowe-wartosci-i-wklad-w-dziedzictwo/

Geografia · Ludność i migracje · kl. 2

Kręgi kulturowe: wartości i wkład w dziedzictwo

Zobaczysz, jak państwa grupuje się w kręgi kulturowe i co każdy z nich dał światu.

ok. 3 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Czym jest krąg kulturowy

  • To grupa państw i społeczeństw o podobnej religii, języku, tradycji i wartościach. Typowo wyróżnia się kręgi: zachodni (łaciński), prawosławny, islamski, indyjski, chiński, japoński, afrykański i latynoamerykański. Liczba i nazwy zależą od autora podziału.
  • Granice kręgów są przejściowe, a wewnątrz każdego kręgu są duże różnice.

2Wartości i wkład w dziedzictwo

KrągWartościWkład (przykłady)
zachodnijednostka, wolność, prawa człowiekademokracja przedstawicielska, prawo rzymskie, uniwersytety, metoda naukowa
prawosławnywspólnota, tradycja Kościołaikonografia, cyrylica, architektura cerkiewna
islamskiwspólnota wiernych (umma), prawo religijnealgebra (al-Chwarizmi), optyka (Ibn al-Hajsam), medycyna (Awicenna), Alhambra
indyjskiduchowość, kolejne wcieleniasystem dziesiętny z zerem, joga, ajurweda, szachy
chińskirodzina, szacunek dla starszych (konfucjanizm)papier, druk, kompas, proch
japońskiharmonia, obowiązek wobec grupysztuka ogrodów, haiku, kultura jakości w produkcji
latynoamerykańskirodzina, katolicyzmpołączenie kultur indiańskich, europejskich i afrykańskich; ziemniak, kukurydza, kakao od Indian
afrykańskiród i wspólnotatradycje ustne, rytmy muzyczne, z których wyrosły jazz i blues
  • Wartości każdego kręgu wiążą się z religią i historią: rolą rodziny, wspólnoty, prawa i państwa.
Sprawdź, czy rozumiesz

Który wkład jest związany z kręgiem chińskim?

3Jak z tego korzystać

  • Dopasowując państwo do kręgu, patrz na religię, język, pismo i tradycje.
  • Pamiętaj, że to uproszczenie, nie klatka. Państwo może łączyć cechy dwóch kręgów, np. Turcja (islamski i zachodni).
Zapamiętaj

Krąg kulturowy to łączny zestaw cech (religia, język, wartości), a nie sama religia.

Uwaga na błąd

Zakładanie, że wszystkie państwa kręgu są takie same. Inny błąd: przypisywanie wynalazku niewłaściwemu kręgowi, np. system dziesiętny z zerem to wkład kręgu indyjskiego, a nie arabskiego (Arabowie go upowszechnili).

✎Ściąga: Kręgi kulturowe: wartości i wkład w dziedzictwo

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Krąg kulturowy to łączny zestaw cech (religia, język, wartości), a nie sama religia.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Co łączy państwa w jeden krąg kulturowy?

    1. AWspólna waluta
    2. BPodobna liczba ludności
    3. CWspólna granica
    4. DPodobna religia, język, tradycje i wartości
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Podobna religia, język, tradycje i wartości – Krąg kulturowy opiera się na zestawie cech kulturowych.

  2. Który wkład jest związany z kręgiem indyjskim?

    1. ACyrylica
    2. BPrawo rzymskie
    3. CPapier i druk
    4. DSystem dziesiętny z zerem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: System dziesiętny z zerem – System dziesiętny z zerem powstał w Indiach, a do Europy trafił za pośrednictwem Arabów.

  3. Który wkład jest związany z kręgiem chińskim?

    1. APrawo rzymskie
    2. BIkonografia
    3. CPapier, druk i kompas
    4. DAlgebra
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Papier, druk i kompas – Papier, druk, kompas i proch to wynalazki chińskie.

  4. Z którym kręgiem wiąże się algebra (al-Chwarizmi)?

    1. AZ chińskim
    2. BZ indyjskim
    3. CZ prawosławnym
    4. DZ islamskim
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Z islamskim – Al-Chwarizmi tworzył w IX w. w Bagdadzie, w kręgu islamskim.

  5. Co kojarzy się z kręgiem zachodnim?

    1. AAjurweda
    2. BPrawa człowieka, demokracja przedstawicielska, uniwersytety
    3. CCyrylica i ikony
    4. DKonfucjanizm
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Prawa człowieka, demokracja przedstawicielska, uniwersytety – To wartości i instytucje kręgu zachodniego.

  6. Z którym kręgiem wiąże się cyrylica?

    1. AZ japońskim
    2. BZ prawosławnym
    3. CZ islamskim
    4. DZ indyjskim
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Z prawosławnym – Cyrylicą piszą m.in. Rosjanie, Ukraińcy, Bułgarzy i Serbowie.

  7. Co oznacza, że granice kręgów są przejściowe?

    1. AGranice kręgów pokrywają się z granicami państw
    2. BCechy kultur przenikają się i nie ma ostrej linii
    3. CGranice kręgów są zawsze ostre
    4. DKręgi nigdy się nie zmieniają
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Cechy kultur przenikają się i nie ma ostrej linii – Kultury mieszają się, a granice między kręgami są płynne.

  8. Który krąg powstał z połączenia kultur indiańskich, europejskich i afrykańskich?

    1. ALatynoamerykański
    2. BJapoński
    3. CZachodni
    4. DAfrykański
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Latynoamerykański – W Ameryce Łacińskiej zmieszały się kultury Indian, kolonizatorów z Hiszpanii i Portugalii oraz ludności przywiezionej z Afryki.

Cały dział „Ludność i migracje”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Geografia, klasa 2

Państwa, granice, integracja i dezintegracjaPowiązania postkolonialne i organizacje międzynarodoweKonflikty zbrojne XXI wieku na mapiePrzyczyny i skutki konfliktów zbrojnychPKB, HDI i struktura gospodarkiRozmieszczenie ludności i gęstość zaludnienia na świecieRuch naturalny i przejście demograficzneDzietność i model rodzinyPiramida wieku i starzenie się społeczeństwMigracje: kierunki, przyczyny i skutkiUchodźcy, przesiedleńcy i migranci ekonomiczniReligie świata i ich wpływ na życieNaród, grupa etniczna i językWykształcenie i zwartość socjoetniczna państwUrbanizacja: przyczyny i skutkiObszary wiejskie i mapy cyfrowe sieci osadniczejFazy urbanizacji, metropolizacja i zespoły miejskieFunkcje i fizjonomia miastaSektory gospodarki i zmiany w ich znaczeniuGlobalizacja: przejawy i skutkiHandel zagraniczny i Fair TradeGospodarka oparta na wiedzy i kapitał ludzkiSpołeczeństwo informacyjne i wykluczenie cyfrowePKD i współzależność przemysłu i usługCzynniki rolnictwa i użytkowanie ziemiZasięg głównych upraw i chowuTypy rolnictwa: ekstensywne, intensywne i ekologiczneRośliny modyfikowane genetycznie (GMO)Lesistość i gospodarka leśnaŁowiska, akwakultura i zasoby wód śródlądowychCzynniki lokalizacji i zmiany przemysłuPrzestrzenne zmiany przemysłu, technopolie i klastryBudownictwo i styl zabudowy w krajobrazieŹródła energii i bezpieczeństwo energetyczneMoc a energia i energetyka jądrowaPrzemysł a środowisko: emisje i rozwiązaniaUsługi i rodzaje transportuPraca przewozowa i telekomunikacjaEdukacja, badania i usługi finansoweAtrakcyjność turystyczna regionówRozwój turystyki, skutki i miejsca pielgrzymkoweWpływ rolnictwa na środowiskoGórnictwo i rekultywacja terenówSmog londyński i fotochemicznyZapory, przerzuty wody i wpływ transportuZrównoważona turystyka i krajobraz kulturowyZrównoważony rozwój, konflikty interesów i rewitalizacjaOdczyt danych i obliczanie wskaźnikówKartogram, kartodiagram i analiza GISJak pisać wyjaśnienie: przyczyna, mechanizm, skutek