1Różne czynniki dla różnych gałęzi
- Dla przemysłu tradycyjnego decydują surowce, energia i transport. Huta musi mieć tanią rudę i węgiel albo port, do którego dopłyną.
- Dla zaawansowanych technologii decydują kapitał ludzki, bliskość uczelni i instytutów badawczych, kapitał wysokiego ryzyka (fundusze, które inwestują w młode, niepewne firmy) i jakość życia, która przyciąga specjalistów.
- Czynnik lokalizacji to przesłanka wyboru miejsca, a nie jedyna przyczyna. Decyzja firmy zawsze łączy kilka czynników.
2Zmiany przestrzenne
- Przemysł tradycyjny i pracochłonny przesuwa się z Europy i USA do Azji (Chiny, Wietnam, Bangladesz). Przyczyną są niższe koszty pracy i łagodniejsze przepisy środowiskowe. Takie przenoszenie produkcji za granicę to delokalizacja.
- Przemysł high-tech koncentruje się w ośrodkach naukowych: Dolina Krzemowa (USA), Shenzhen (Chiny, jedna z pierwszych specjalnych stref ekonomicznych, utworzona w 1980 r.), Bengaluru (dawniej Bangalore, Indie).
Co rozstrzyga o lokalizacji przemysłu zaawansowanych technologii?
Firmy high-tech potrzebują wiedzy i wykwalifikowanej kadry.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Formy skupień przemysłu
| Forma | Opis | Przykład |
|---|---|---|
| ośrodek przemysłowy | jedno miasto z silnym przemysłem | Wolfsburg (zakłady Volkswagena) |
| okręg przemysłowy | duże skupienie zakładów i miast, zwykle przy surowcach | Zagłębie Ruhry, Górnośląski Okręg Przemysłowy |
| technopolia | firmy high-tech, uczelnie i instytuty w jednym miejscu | Dolina Krzemowa, Sophia Antipolis (Francja), Tsukuba (Japonia) |
| klaster | powiązana geograficznie sieć firm, uczelni i instytucji z jednej branży | Dolina Lotnicza na Podkarpaciu |
- Klaster sprzyja przepływowi wiedzy i innowacjom: firmy współpracują i konkurują, uczelnie kształcą kadry, a instytucje pomagają w finansowaniu.
Okręg to skupienie przemysłu tradycyjnego, technopolia to skupienie high-tech przy uczelniach, a klaster to sieć powiązanych firm i instytucji z jednej branży.
Utożsamianie klastra z samą dzielnicą fabryczną. Klaster to sieć powiązań (firmy, uczelnie, instytucje). Drugi błąd: pisanie, że czynnik lokalizacji jest jedyną przyczyną rozwoju.
✎Ściąga: Przestrzenne zmiany przemysłu, technopolie i klastry
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Okręg to skupienie przemysłu tradycyjnego, technopolia to skupienie high-tech przy uczelniach, a klaster to sieć powiązanych firm i instytucji z jednej branży.
- Czynnik lokalizacji to przesłanka wyboru miejsca, a nie jedyna przyczyna. Decyzja firmy zawsze łączy kilka czynników.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Co rozstrzyga o lokalizacji przemysłu zaawansowanych technologii?
- AKapitał ludzki i bliskość uczelni
- BDostęp do rudy żelaza
- COdległość od kopalni
- DDostęp do węgla
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Kapitał ludzki i bliskość uczelni – Firmy high-tech potrzebują wiedzy i wykwalifikowanej kadry.
Co to jest technopolia?
- APort morski
- BOsiedle mieszkaniowe
- CSkupienie firm high-tech, uczelni i instytutów badawczych
- DDuża kopalnia węgla
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Skupienie firm high-tech, uczelni i instytutów badawczych – Przykładem jest Dolina Krzemowa.
Który przykład to technopolia?
- APas Rdzy w USA
- BSophia Antipolis
- CGórnośląski Okręg Przemysłowy
- DZagłębie Ruhry
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Sophia Antipolis – Sophia Antipolis we Francji skupia firmy i ośrodki badawcze.
Który przykład to okręg przemysłowy?
- ASophia Antipolis
- BGórnośląski Okręg Przemysłowy
- CDolina Lotnicza
- DTsukuba
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Górnośląski Okręg Przemysłowy – GOP to klasyczny okręg przemysłu tradycyjnego.
Czym jest klaster?
- AJedną dużą fabryką
- BPojedynczym miastem przemysłowym
- CZakładem górniczym
- DPowiązaną geograficznie siecią firm, uczelni i instytucji
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Powiązaną geograficznie siecią firm, uczelni i instytucji – Klaster sprzyja przepływowi wiedzy i innowacjom.
Dokąd przenoszono przemysł tradycyjny z Europy i USA?
- ADo Kanady
- BDo Grenlandii
- CDo Azji, np. Chin, Wietnamu, Bangladeszu
- DDo Australii
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Do Azji, np. Chin, Wietnamu, Bangladeszu – W Azji niższe są koszty pracy.
Co to jest kapitał wysokiego ryzyka?
- AKredyt na zakup węgla
- BDotacja dla rolników
- CFundusze inwestujące w młode, niepewne firmy
- DPodatek od emisji
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Fundusze inwestujące w młode, niepewne firmy – Taki kapitał finansuje start-upy, np. w Dolinie Krzemowej.
Który przykład to klaster w Polsce?
- ATsukuba
- BZagłębie Ruhry
- CShenzhen
- DDolina Lotnicza na Podkarpaciu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Dolina Lotnicza na Podkarpaciu – Dolina Lotnicza łączy firmy lotnicze, uczelnie i instytucje.
Cały dział „Przemysł i energia”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.