ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Geografia · Usługi i relacje człowiek–środowiskoklasa 2 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/2/geografia/praca-przewozowa-i-telekomunikacja/

Geografia · Usługi i relacje człowiek–środowisko · kl. 2 · zakres rozszerzony

Praca przewozowa i telekomunikacja

Policzysz pracę przewozową i zobaczysz, jak łączność zmienia świat oraz tworzy nierówności.

ok. 3 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Udziały gałęzi transportu

  • Udziały gałęzi porównuje się na podstawie map i statystyk: osobno dla masy ładunków [t] i dla pracy przewozowej [t·km].
  • Na świecie najwięcej pracy przewozowej ładunków wykonuje transport morski, bo przewozi ogromne masy na tysiące kilometrów. W Polsce w przewozach ładunków zdecydowanie przeważa transport drogowy, a drugie miejsce zajmuje kolej.

2Praca przewozowa

  • Praca przewozowa = masa ładunku (lub liczba pasażerów) · odległość przewozu. Jednostki: tonokilometr [t·km] dla ładunków i pasażerokilometr [pkm] dla pasażerów.
  • Dane: 200 t ładunku, 500 km.
  • Wzór: W = m · s, gdzie W – praca przewozowa [t·km], m – masa [t], s – odległość [km].
  • Obliczenia: 200 t · 500 km = 100 000 t·km.
  • Odpowiedź: praca przewozowa wynosi 100 000 t·km.
  • Ta sama praca może wynikać z dużej masy na krótkiej trasie albo z małej masy na długiej: 1000 t na 100 km to także 100 000 t·km.
  • Przykład dla pasażerów: autobus z 50 osobami na trasie 300 km wykonuje 50 · 300 = 15 000 pkm.
Sprawdź, czy rozumiesz

Jak oblicza się pracę przewozową?

3Telekomunikacja

  • To telefonia komórkowa, światłowody (także podmorskie kable, którymi płynie większość międzynarodowego ruchu internetowego) i internet, również satelitarny.
  • Telekomunikacja kształtuje społeczeństwo informacyjne: praca zdalna, bankowość internetowa, e-urzędy, nauka online.
  • Dostęp jest nierówny. Ponad 2 mld ludzi nie korzysta z internetu (ITU, 2025), głównie w Afryce Subsaharyjskiej i na obszarach wiejskich. To wykluczenie cyfrowe – brak dostępu do sieci, sprzętu albo umiejętności.
Zapamiętaj

Praca przewozowa uwzględnia i masę, i odległość. Telekomunikacja ułatwia życie, ale nierówny dostęp pogłębia różnice.

Uwaga na błąd

Liczenie samej masy ładunku bez odległości albo pomijanie jednostki t·km. Drugi błąd: mylenie wykluczenia cyfrowego z samym brakiem pieniędzy – to także brak umiejętności i infrastruktury.

✎Ściąga: Praca przewozowa i telekomunikacja

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Praca przewozowa uwzględnia i masę, i odległość. Telekomunikacja ułatwia życie, ale nierówny dostęp pogłębia różnice.
  • Praca przewozowa = masa ładunku (lub liczba pasażerów) · odległość przewozu. Jednostki: tonokilometr [t·km] dla ładunków i pasażerokilometr [pkm] dla pasażerów.
  • Dane: 200 t ładunku, 500 km.
  • Wzór: W = m · s, gdzie W – praca przewozowa [t·km], m – masa [t], s – odległość [km].
  • Obliczenia: 200 t · 500 km = 100 000 t·km.
  • Odpowiedź: praca przewozowa wynosi 100 000 t·km.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Jak oblicza się pracę przewozową?

    1. AMasa podzielona przez odległość
    2. BMasa ładunku lub liczba pasażerów razy odległość
    3. COdległość podzielona przez czas
    4. DMasa plus odległość
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Masa ładunku lub liczba pasażerów razy odległość – Praca przewozowa to iloczyn masy i odległości.

  2. 200 t przewieziono na odległość 500 km. Ile wynosi praca przewozowa?

    1. A100 000 t·km
    2. B0,4 t·km
    3. C10 000 t·km
    4. D700 t·km
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 100 000 t·km – 200 · 500 = 100 000 t·km.

  3. Autobus przewiózł 50 pasażerów na trasie 300 km. Jaka jest praca przewozowa?

    1. A6 pkm
    2. B1500 pkm
    3. C15 000 pkm
    4. D350 pkm
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: 15 000 pkm – 50 · 300 = 15 000 pasażerokilometrów.

  4. Która jednostka opisuje pracę przewozową ładunków?

    1. At·km
    2. Bt
    3. Ckm/h
    4. DMW
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: t·km – To tonokilometr – masa razy odległość.

  5. Który transport wykonuje na świecie najwięcej pracy przewozowej ładunków?

    1. ALotniczy
    2. BŚródlądowy
    3. CKolejowy
    4. DMorski
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Morski – Statki przewożą ogromne masy na ogromne odległości.

  6. Który transport przeważa w przewozach ładunków w Polsce?

    1. AMorski
    2. BDrogowy
    3. CLotniczy
    4. DRurociągowy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Drogowy – Większość ładunków w Polsce wożą ciężarówki.

  7. Co to jest wykluczenie cyfrowe?

    1. AWysoka cena telefonu
    2. BBrak dostępu do internetu, sprzętu lub umiejętności korzystania z nich
    3. CAwaria sieci
    4. DZakaz używania internetu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Brak dostępu do internetu, sprzętu lub umiejętności korzystania z nich – Obejmuje dostęp do infrastruktury i kompetencje.

  8. Którędy płynie większość międzynarodowego ruchu internetowego?

    1. ARurociągami
    2. BPodmorskimi kablami światłowodowymi
    3. CLiniami kolejowymi
    4. DFalami radiowymi długimi
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Podmorskimi kablami światłowodowymi – Światłowody na dnie oceanów łączą kontynenty.

Cały dział „Usługi i relacje człowiek–środowisko”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 8🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Geografia, klasa 2

Państwa, granice, integracja i dezintegracjaPowiązania postkolonialne i organizacje międzynarodoweKonflikty zbrojne XXI wieku na mapiePrzyczyny i skutki konfliktów zbrojnychPKB, HDI i struktura gospodarkiRozmieszczenie ludności i gęstość zaludnienia na świecieRuch naturalny i przejście demograficzneDzietność i model rodzinyPiramida wieku i starzenie się społeczeństwMigracje: kierunki, przyczyny i skutkiUchodźcy, przesiedleńcy i migranci ekonomiczniReligie świata i ich wpływ na życieKręgi kulturowe: wartości i wkład w dziedzictwoNaród, grupa etniczna i językWykształcenie i zwartość socjoetniczna państwUrbanizacja: przyczyny i skutkiObszary wiejskie i mapy cyfrowe sieci osadniczejFazy urbanizacji, metropolizacja i zespoły miejskieFunkcje i fizjonomia miastaSektory gospodarki i zmiany w ich znaczeniuGlobalizacja: przejawy i skutkiHandel zagraniczny i Fair TradeGospodarka oparta na wiedzy i kapitał ludzkiSpołeczeństwo informacyjne i wykluczenie cyfrowePKD i współzależność przemysłu i usługCzynniki rolnictwa i użytkowanie ziemiZasięg głównych upraw i chowuTypy rolnictwa: ekstensywne, intensywne i ekologiczneRośliny modyfikowane genetycznie (GMO)Lesistość i gospodarka leśnaŁowiska, akwakultura i zasoby wód śródlądowychCzynniki lokalizacji i zmiany przemysłuPrzestrzenne zmiany przemysłu, technopolie i klastryBudownictwo i styl zabudowy w krajobrazieŹródła energii i bezpieczeństwo energetyczneMoc a energia i energetyka jądrowaPrzemysł a środowisko: emisje i rozwiązaniaUsługi i rodzaje transportuEdukacja, badania i usługi finansoweAtrakcyjność turystyczna regionówRozwój turystyki, skutki i miejsca pielgrzymkoweWpływ rolnictwa na środowiskoGórnictwo i rekultywacja terenówSmog londyński i fotochemicznyZapory, przerzuty wody i wpływ transportuZrównoważona turystyka i krajobraz kulturowyZrównoważony rozwój, konflikty interesów i rewitalizacjaOdczyt danych i obliczanie wskaźnikówKartogram, kartodiagram i analiza GISJak pisać wyjaśnienie: przyczyna, mechanizm, skutek