ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Geografia · Usługi i relacje człowiek–środowiskoklasa 2 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/2/geografia/uslugi-i-rodzaje-transportu/

Geografia · Usługi i relacje człowiek–środowisko · kl. 2

Usługi i rodzaje transportu

Poznasz rodzaje usług i porównasz rodzaje transportu: do czego który się nadaje i ile kosztuje środowisko.

ok. 3 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Usługi

  • Usługi to działalność, która nie wytwarza dóbr materialnych, tylko zaspokaja potrzeby ludzi i firm.
  • Tradycyjne: handel, transport. Nowoczesne: finansowe, informatyczne, doradcze, badawcze – oparte na wiedzy.
  • Handel bywa detaliczny (sprzedaż klientom), hurtowy (sprzedaż firmom, np. sklepom) i elektroniczny (przez internet). Handel elektroniczny szybko rośnie, a z nim usługi kurierskie i centra logistyczne.

2Rodzaje transportu

RodzajZaletyWady
drogowyelastyczny, „od drzwi do drzwi”emisyjny, zatłoczone drogi
kolejowyduże masy ładunków, mała emisjasztywna sieć
morskinajtańszy dla dużych mas na duże odległościwolny
lotniczynajszybszydrogi, emisyjny
rurociągowyciągły przesył ropy i gazustała trasa, jeden rodzaj ładunku
śródlądowytani dla ciężkich ładunkówzależny od rzek i stanu wody
  • Przykłady: kontenerowce łączą porty Azji Wschodniej z Europą (Szanghaj to największy port kontenerowy świata). Samolotem wozi się drogie i pilne towary: leki, elektronikę, kwiaty. Na Odrze żegluga jest ograniczona, bo latem często brakuje wody.
Sprawdź, czy rozumiesz

Który transport jest zwykle najtańszy dla dużych mas ładunków na duże odległości?

3Co decyduje o rozwoju transportu

  • Warunki kraju: rzeźba (góry utrudniają budowę dróg), rozmiar, gęstość zaludnienia i poziom gospodarki.
  • Duże, kontynentalne państwa (USA, Rosja, Kanada) mocno korzystają z kolei i rurociągów. Państwa wyspiarskie (Indonezja, Filipiny, Japonia) – z transportu morskiego i lotniczego. W gęsto zaludnionych krajach Europy Zachodniej sieć dróg i kolei jest bardzo gęsta.
Zapamiętaj

Nie ma najlepszego transportu w ogóle. Wybór zależy od tego, co, jak daleko i jak szybko trzeba przewieźć.

Uwaga na błąd

Pisanie, że transport lotniczy jest najlepszy do przewozu ciężkich ładunków na duże odległości. Do tego służy transport morski. Drugi błąd: przypisywanie rurociągom przewozu pasażerów.

✎Ściąga: Usługi i rodzaje transportu

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Nie ma najlepszego transportu w ogóle. Wybór zależy od tego, co, jak daleko i jak szybko trzeba przewieźć.
  • Usługi to działalność, która nie wytwarza dóbr materialnych, tylko zaspokaja potrzeby ludzi i firm.
  • Tradycyjne: handel, transport. Nowoczesne: finansowe, informatyczne, doradcze, badawcze – oparte na wiedzy.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Który transport jest zwykle najtańszy dla dużych mas ładunków na duże odległości?

    1. AMorski
    2. BRurociągowy
    3. CLotniczy
    4. DDrogowy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Morski – Statki wożą ogromne masy po niskim koszcie za tonę.

  2. Który transport jest najszybszy, ale drogi i emisyjny?

    1. AKolejowy
    2. BMorski
    3. CŚródlądowy
    4. DLotniczy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Lotniczy – Samolot jest szybki kosztem ceny i emisji.

  3. Który transport zapewnia przewóz „od drzwi do drzwi”?

    1. ADrogowy
    2. BKolejowy
    3. CRurociągowy
    4. DMorski
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Drogowy – Samochód dojedzie bezpośrednio do odbiorcy.

  4. Który transport ma sztywną sieć, ale małą emisję?

    1. ALotniczy
    2. BDrogowy
    3. CMorski
    4. DKolejowy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Kolejowy – Pociąg jedzie tylko po torach, ale zużywa mało energii na tonę.

  5. Który transport służy do ciągłego przesyłu ropy i gazu?

    1. ADrogowy
    2. BŚródlądowy
    3. CRurociągowy
    4. DLotniczy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Rurociągowy – Rurociąg działa bez przerwy na stałej trasie.

  6. Który transport najbardziej zależy od stanu wody w rzekach?

    1. AŚródlądowy
    2. BRurociągowy
    3. CLotniczy
    4. DKolejowy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Śródlądowy – Przy niskim stanie wody statki nie mogą pływać, np. na Odrze.

  7. Które państwo najbardziej korzysta z transportu morskiego i lotniczego ze względu na położenie?

    1. AIndonezja
    2. BKazachstan
    3. CCzechy
    4. DMongolia
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Indonezja – Indonezja leży na tysiącach wysp.

  8. Co zalicza się do usług nowoczesnych?

    1. AUsługi informatyczne i doradcze
    2. BHodowla bydła
    3. CUprawa pszenicy
    4. DWydobycie węgla
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Usługi informatyczne i doradcze – To usługi oparte na wiedzy.

Cały dział „Usługi i relacje człowiek–środowisko”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Geografia, klasa 2

Państwa, granice, integracja i dezintegracjaPowiązania postkolonialne i organizacje międzynarodoweKonflikty zbrojne XXI wieku na mapiePrzyczyny i skutki konfliktów zbrojnychPKB, HDI i struktura gospodarkiRozmieszczenie ludności i gęstość zaludnienia na świecieRuch naturalny i przejście demograficzneDzietność i model rodzinyPiramida wieku i starzenie się społeczeństwMigracje: kierunki, przyczyny i skutkiUchodźcy, przesiedleńcy i migranci ekonomiczniReligie świata i ich wpływ na życieKręgi kulturowe: wartości i wkład w dziedzictwoNaród, grupa etniczna i językWykształcenie i zwartość socjoetniczna państwUrbanizacja: przyczyny i skutkiObszary wiejskie i mapy cyfrowe sieci osadniczejFazy urbanizacji, metropolizacja i zespoły miejskieFunkcje i fizjonomia miastaSektory gospodarki i zmiany w ich znaczeniuGlobalizacja: przejawy i skutkiHandel zagraniczny i Fair TradeGospodarka oparta na wiedzy i kapitał ludzkiSpołeczeństwo informacyjne i wykluczenie cyfrowePKD i współzależność przemysłu i usługCzynniki rolnictwa i użytkowanie ziemiZasięg głównych upraw i chowuTypy rolnictwa: ekstensywne, intensywne i ekologiczneRośliny modyfikowane genetycznie (GMO)Lesistość i gospodarka leśnaŁowiska, akwakultura i zasoby wód śródlądowychCzynniki lokalizacji i zmiany przemysłuPrzestrzenne zmiany przemysłu, technopolie i klastryBudownictwo i styl zabudowy w krajobrazieŹródła energii i bezpieczeństwo energetyczneMoc a energia i energetyka jądrowaPrzemysł a środowisko: emisje i rozwiązaniaPraca przewozowa i telekomunikacjaEdukacja, badania i usługi finansoweAtrakcyjność turystyczna regionówRozwój turystyki, skutki i miejsca pielgrzymkoweWpływ rolnictwa na środowiskoGórnictwo i rekultywacja terenówSmog londyński i fotochemicznyZapory, przerzuty wody i wpływ transportuZrównoważona turystyka i krajobraz kulturowyZrównoważony rozwój, konflikty interesów i rewitalizacjaOdczyt danych i obliczanie wskaźnikówKartogram, kartodiagram i analiza GISJak pisać wyjaśnienie: przyczyna, mechanizm, skutek